Janusz Bukowski

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Janusz Bukowski (1941-2005) – aktor teatralny i filmowy, reżyser, dyrektor Teatru Polskiego w Szczecinie, pedagog

Życiorys

Janusz Bukowski urodził się 7 grudnia 1941 w Gorzycach k. Sandomierza. W 1963 roku z wyróżnieniem ukończył Wydział Aktorski Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej im. A. Zelwerowicza w Warszawie, a w 1976 roku Wydział Reżyserii tej uczelni (dyplom 1977). Po studiach został zaangażowany przez Adama Hanuszkiewicza do Teatru Powszechnego w Warszawie. Tam zadebiutował rolą Chochoła w Weselu S. Wyspiańskiego. Na scenie tej wystąpił m.in. w roli Atosa w Trzech muszkieterach A. Dumasa, Pana w sztuce Dla miłego grosza A. Korzeniowskiego, Piestriakowa w Zbrodni i karze F. Dostojewskiego, Figara w Weselu Figara Beaumarchaise'go, Kochanka w Ich czworo G. Zapolskiej. Najczęściej występował w sztukach reżyserowanych przez Adama Hanuszkiewicza, razem z którym w 1968 roku przeszedł do Teatru Narodowego. W Narodowym grywał niemal we wszystkich sztukach. Później był aktorem Teatru Klasycznego (przyszły Teatr Studio 1972-1974). W 1974 roku powrócił do Teatru Powszechnego, gdzie występował do 1976 roku.

Od 1977 roku w Szczecinie, gdzie powierzono mu kierownictwo artystyczne i naczelną dyrekcję Teatru Polskiego. Był także aktorem tej sceny, na której stworzył kilka interesujących kreacji, m.in. Łopachina w Wiśniowym sadzie Antoniego Czechowa, Stefana w Daczy Ireneusza Iredyńskiego, Radosta w Ślubach panieńskich Aleksandra Fredry. Za czasów jego dyrekcji Teatr Polski przeżywał okres swojej świetności.

W 1981 roku powrócił do Warszawy. Początkowo grał w Teatrze Dramatycznym, a potem w Nowym. Od 1990 roku był aktorem i reżyserem teatru Ochota. na tej scenie stworzył wiele wybitnych keracji, m.in. jako Eddie w Widoku z mostu A. Millera, On w Otwórz drzwi K. Choińskiego, Radost w Ślubach panieńskich A. Fredry, Fietisow w Pułkowniku Ptaku C. Bojczewa. Często na scenie występował z żoną, Ewa Wawrzoń.

Współpracował z Teatrem Telewizji, m.in. reżyserując przedstawienie Pan Damazy. Był cenionym aktorem i reżyserem radiowym.

Wystąpił w kilkudziesięciu filmach, grając zazwyczaj role drugoplanowe. Na ekranie zadebiutował epizodem w filmie Liczę na wasze grzechy (1963). Grał m.in. w filmach Bariera (1966), Julia, Anna, Genowefa (1967), Tabliczka marzenia (1968), Dzień oczyszczenia (1969), Akcja „Brutus” (1970), Zaraza (1971), To ja zabiłem (1974), Baryton (1984), C.K. Dezerterzy (1985), Prywatne śledztwo (1986), Konsul (1989), Symetria (2003). Często wcielał się w role mundurowe - wojskowych, oficerów milicji, a także lekarzy, dziennikarzy.

Dużą popularność przyniosły mu role zwłaszcza w serialach telewizyjnych, m.in. radiotelegrafisty w Stawce większej niż życie, Zbójnika Wróblika w Janosiku, Milicjanata w Czterdziestolatku, , Majora Kalety w Pograniczu w ogniu, Prokuratora generalnego w Ekstradycji, Pana Józefa w Sforze. Jako Reporter w cyklu Najważniejszy dzień życia był postacią łącząca dziewięć niezależnych od siebie filmów telewizyjnych. Wystąpił także w roli Grzegorza Białka w pierwszej polskiej telenoweli W labiryncie (1988-1991).

Na swoim koncie miał również kilkadziesiąt, wysoko cenionych, ról w dubbingu. Swojego głosu użyczał najczęściej w filmach dla dzieci i młodzieży. Był także reżyserem dubbingu.

Wykładał w łódzkiej PWSFTviT.

Był cenionym społecznikiem i organizatorem życia teatralnego, wieloletnim członkiem Oddziału Warszawskiego ZASP oraz członkiem zarządu Głównego i wiceprezesem tego stowarzyszenia (2002-2004). W 2000 roku został wybrany przewodniczącym nowo powstałego Związku Zawodowego Aktorów Warszawy, przekształconego później w Związek Zawodowy Aktorów Polskich.

Zmarł nagle 22 września 2005 roku w Pradze (Czechy), podczas kongresu Międzynarodowej Federacji Aktorów (FIA), na którym uczestniczył z ramienia ZASP. Został pochowany na Cmentarzu Bródnowskim w Warszawie (kw. 54I-1-28).

Żonaty z aktorką Ewą Wawrzoń. Miał dwoje dzieci. Syn Michał (ur. 1971) jest także aktorem.

Twórczosc teatralna (Szczecin)

Tytuł Autor Reżyseria Forma twórczości Postać Teatr data premiery
Przedwiośnie Stefan Żeromski Janusz Bukowski reżyseria, obsada aktorska Cezary Baryka Teatr Polski 12 marca 1977
Antygona Sofokles Janusz Bukowski reżyseria Teatr Polski 3 listopada 1977
Pan Tadeusz Adam Mickiewicz Janusz Bukowski reżyseria, obsada aktorska Narrator I; Sędzia Teatr Polski 4 lutego 1978
Wiśniowy sad Antoni Czechow Janusz Bukowski reżyseria, obsada aktorska Jermołaj Aleksiejewicz Łopachin Teatr Polski 21 października 1978
Don Juan Molière Bohdan Cybulski obsada aktorska Sganarel Teatr Polski 10 marca 1979
Dwór nad Narwią Jarosław Marek Rymkiewicz Janusz Bukowski reżyseria Teatr Polski 19 maja 1979
Dacza Ireneusz Iredyński Wanda Laskowska obsada aktorska Stefan Teatr Polski 28 czerwca 1979
Co u pana słychać? Krzysztof Kąkolewski Janusz Bukowski reżyseria Teatr Polski 9 października 1979
Fantazy, czyli Nowa Dejanira Juliusz Słowacki Janusz Bukowski reżyseria Teatr Polski 8 grudnia 1979
Biorę z tobą ślub Jadwiga Wilanowska Janusz Bukowski reżyseria, obsada aktorska Dyrektor teatru Teatr Polski 27 maja 1980
Romeo i Julia William Shakespeare Janusz Bukowski scenariusz, reżyseria Teatr Polski 21 czerwca 1980
Lilla Weneda Juliusz Słowacki Janusz Bukowski reżyseria Teatr Polski 13 grudnia 1980
Śluby panieńskie, czyli Magentyzm serca Aleksander Fredro Andrzej Zaorski obsada aktorska Radost Teatr Polski 9 kwietnia 1981



Radio (Szczecin)

Tytuł słuchowiska Autor Reżyseria (adaptacja radiowa) Postać Data pierwszej emisji
Zrozumieć morze wiersze różnych poetów Zbigniew Kosiorowski (Zbigniew Kosiorowski) obsada aktorska 18 czerwca 1978
Oda do młodości; Nasi Zbigniew Brzozowski Sylwester Woroniecki obsada aktorska 1 czerwca 1980
Dekada Stanisław Zajączek Sylwester Woroniecki obsada aktorska 11 grudnia 1980
Wiersze (1970-1980) Stanisław Zajączek Sylwester Woroniecki obsada aktorska 5 lutego 1981
Eine kleine Artur Daniel Liskowacki Sylwester Woroniecki (Sylwester Woroniecki) obsada aktorska 10 marca 2002



Nagrody

  • 1977 – nagroda za rolę Cezarego Baryki w Przedwiośniu wg Stefana Żeromskiego w Teatrze Polskim w Szczecinie na XIX Festiwalu Teatrów Polski Północnej w Toruniu
  • 1977 – Nagroda „Głosu Szczecińskiego”
  • 1978Bursztynowy Pierścień
  • 1979Bursztynowy Pierścień
  • 1980 – nagroda dla teatru i za reżyserię przedstawienia Dwór nad Narwią Jarosława Marka Rymkiewicza w Teatrze Polskim w Szczecinie na XXII Festiwalu Teatrów Polski Północnej w Toruniu
  • 1980 – Nagroda „Trybuny Ludu” za działalność artystyczną i upowszechnianie sztuki teatralnej w środowisku robotniczym i wśród młodzieży Pomorza Zachodniego



Odznaczenia

Zasluzony Dzialacz.jpg
  • 1970 – Srebrny Krzyż Zasługi
  • 1980 – Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski
  • Zasłużony Działacz Kultury



Źródła

Bibliografia

  • Artyści sceny polskiej w ZASP 1918-2008 (pod red. Andrzeja Rozhina), ZASP, Warszawa 2008
  • Zbigniew Jarzębowski, Słuchowiska szczecińskiego radia, Uniwersytet Szczeciński, Szczecin 2009
  • Kto jest kim w Polsce 1984 Edycja 1, Wydawnictwo Inerpress, Warszawa 1984

Inne

  • Strona internetowa Instytutu Teatralnego im. Z. Raszewskiego w Warszawie
  • Strona internetowa PWSFTViT w Łodzi



IES64.png
Autor opracowania: Andrzej Androchowicz