Klasztor cystersów (Bierzwnik): Różnice pomiędzy wersjami

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
m
m (Zastępowanie tekstu - "Kategoria:Pomeranica - do sprawdzenia" na "")
 
(Nie pokazano 2 wersji utworzonych przez jednego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
 +
__NOTOC__
 
'''Klasztor cystersów w Bierzwniku''' - dawne opactwo Zakonu Cystersów (OCist).
 
'''Klasztor cystersów w Bierzwniku''' - dawne opactwo Zakonu Cystersów (OCist).
  
 
==Historia==
 
==Historia==
Powstanie klasztoru wiąże się z ekspansją Marchii Brandenburskiej na tereny pomorskie i wielkopolskie. Margrabiowie zdobywając nowe tereny, likwidowali istniejące tam instytucje kościelne, zakładając w ich miejsce nowe, które były od nich uzależnione. Przypuszcza się, że fundacja opactwa w [[Bierzwnik|Bierzwniku]] miała na celu również pewną rekompensatę w stosunku do cystersów z Kołbacza, których dobra ucierpiały w toku wojen pomorsko-brandenburskich. Akt fundacyjny konwentu został wystawiony [[17 września]] [[1286]] przez margrabiów Ottona ze Strzałą, Konrada i Jana VI. Zakonnicy przybyli do Bierzwnika dopiero w czerwcu [[1294]] roku. W pierwszych latach istnienia opactwa, mnisi czerpali zyski głównie z prowadzonej przez siebie kolonizacji wiejskiej na prawie niemieckim. W późniejszych latach otrzymywali także liczne nadania od okolicznego rycerstwa. Margrabiowie z domu askańskiego wspierali działalność bierzwnickich cystersów, udzielając im przywilejów i zwolnień związanych z prowadzeniem ożywionej działalności gospodarczej. Mnichów wspierali także biskupi kamieńscy, którzy zrezygnowali na ich rzecz z pobierania dziesięcin. Sytuacja odmieniła się po wejściu na tron brandenburski Wittelsbachów, którzy zanegowali dotychczasowe przywileje zakonników. Z kolei w XV wieku - w czasie gdy Nowa Marchia była częścią państwa krzyżackiego - konwent znalazł się w trudnej sytuacji w związku z wojną polsko-krzyżacką. Dobra bierzwnickie były wówczas plądrowane przez wojska polsko-czeskie.
+
[[Plik:Bierzwnik - klasztor i kościół cysterski.jpg|200px|right|thumb]]
 +
Powstanie klasztoru wiąże się z ekspansją Marchii Brandenburskiej na tereny pomorskie i wielkopolskie. Margrabiowie zdobywając nowe tereny, likwidowali istniejące tam instytucje kościelne, zakładając w ich miejsce nowe, które były od nich uzależnione.  
 +
 
 +
Przypuszcza się, że fundacja opactwa w [[Bierzwnik|Bierzwniku]] miała na celu również pewną rekompensatę w stosunku do [[Klasztor cystersów (Kołbacz)|cystersów z Kołbacza]], których dobra ucierpiały w toku wojen pomorsko-brandenburskich.  
 +
 
 +
Akt fundacyjny konwentu został wystawiony [[17 września]] [[1286]] przez margrabiów Ottona ze Strzałą, Konrada i Jana VI.  
 +
 
 +
Zakonnicy przybyli do Bierzwnika dopiero w czerwcu [[1294]] roku. W pierwszych latach istnienia opactwa, mnisi czerpali zyski głównie z prowadzonej przez siebie kolonizacji wiejskiej na prawie niemieckim. W późniejszych latach otrzymywali także liczne nadania od okolicznego rycerstwa. Margrabiowie z domu askańskiego wspierali działalność bierzwnickich cystersów, udzielając im przywilejów i zwolnień związanych z prowadzeniem ożywionej działalności gospodarczej. Mnichów wspierali także biskupi kamieńscy, którzy zrezygnowali na ich rzecz z pobierania dziesięcin. Sytuacja odmieniła się po wejściu na tron brandenburski Wittelsbachów, którzy zanegowali dotychczasowe przywileje zakonników. Z kolei w XV wieku - w czasie gdy Nowa Marchia była częścią państwa krzyżackiego - konwent znalazł się w trudnej sytuacji w związku z wojną polsko-krzyżacką. Dobra bierzwnickie były wówczas plądrowane przez wojska polsko-czeskie.
 
Kres klasztoru nadszedł wraz z reformacją w latach trzydziestych XVI wieku. Z dóbr cystersów bierzwnickich utworzono wówczas domenę elektoralną.
 
Kres klasztoru nadszedł wraz z reformacją w latach trzydziestych XVI wieku. Z dóbr cystersów bierzwnickich utworzono wówczas domenę elektoralną.
  
Linia 11: Linia 19:
 
*Dolne kondygnacje skrzydła południowego
 
*Dolne kondygnacje skrzydła południowego
 
*Piwnice i krużganek skrzydła zachodniego
 
*Piwnice i krużganek skrzydła zachodniego
*Częściowo zachowany gotycki kościół, przebudowany w XIX wieku.
+
*Częściowo zachowany gotycki kościół, przebudowany w XIX wieku<ref>Do rejestru zabytków wpiasne są klasztor pocysterski - nr 1088 z dn. 10.09.1992 oraz kościół i klasztor pocysterski (teren) -  nr 410/92* z dn. 5.09.1992.</ref>
 
+
{{Przypisy}}
 
==Bibliografia==
 
==Bibliografia==
 
*Gahlbeck, Christian. Marienwalde: Zisterzienser. W: Branderburgisches Klosterbuch. Handbuch der Klöster, Stifte und Kommenden bis zur Mitte des 16. Jahrhunderts. Brandenburgische Historische Studien. Bd. 14. Hrsg. M. Bauch i in., Bd. II, Berlin 2007, s. 860-883.
 
*Gahlbeck, Christian. Marienwalde: Zisterzienser. W: Branderburgisches Klosterbuch. Handbuch der Klöster, Stifte und Kommenden bis zur Mitte des 16. Jahrhunderts. Brandenburgische Historische Studien. Bd. 14. Hrsg. M. Bauch i in., Bd. II, Berlin 2007, s. 860-883.
  
 
{{AutorP|[[User:Gierke|Michał Gierke]]}}
 
{{AutorP|[[User:Gierke|Michał Gierke]]}}
 +
{{RedaktorP|[[User:I.strzelecka|Izabela Strzelecka]]}}
 +
[[Kategoria:Pomeranica]]
 +
 +
[[Kategoria:Pomeranica - Zakony]]
 +
[[Kategoria:Pomeranica - Klasztory]]
 +
[[Kategoria:Bierzwnik]]
 +
[[Kategoria:Gmina Bierzwnik]]
 +
[[Kategoria:Powiat choszczeński]]
 +
{{DEFAULTSORT:Bierzwnik}}

Aktualna wersja na dzień 10:00, 28 paź 2016

Klasztor cystersów w Bierzwniku - dawne opactwo Zakonu Cystersów (OCist).

Historia

Bierzwnik - klasztor i kościół cysterski.jpg

Powstanie klasztoru wiąże się z ekspansją Marchii Brandenburskiej na tereny pomorskie i wielkopolskie. Margrabiowie zdobywając nowe tereny, likwidowali istniejące tam instytucje kościelne, zakładając w ich miejsce nowe, które były od nich uzależnione.

Przypuszcza się, że fundacja opactwa w Bierzwniku miała na celu również pewną rekompensatę w stosunku do cystersów z Kołbacza, których dobra ucierpiały w toku wojen pomorsko-brandenburskich.

Akt fundacyjny konwentu został wystawiony 17 września 1286 przez margrabiów Ottona ze Strzałą, Konrada i Jana VI.

Zakonnicy przybyli do Bierzwnika dopiero w czerwcu 1294 roku. W pierwszych latach istnienia opactwa, mnisi czerpali zyski głównie z prowadzonej przez siebie kolonizacji wiejskiej na prawie niemieckim. W późniejszych latach otrzymywali także liczne nadania od okolicznego rycerstwa. Margrabiowie z domu askańskiego wspierali działalność bierzwnickich cystersów, udzielając im przywilejów i zwolnień związanych z prowadzeniem ożywionej działalności gospodarczej. Mnichów wspierali także biskupi kamieńscy, którzy zrezygnowali na ich rzecz z pobierania dziesięcin. Sytuacja odmieniła się po wejściu na tron brandenburski Wittelsbachów, którzy zanegowali dotychczasowe przywileje zakonników. Z kolei w XV wieku - w czasie gdy Nowa Marchia była częścią państwa krzyżackiego - konwent znalazł się w trudnej sytuacji w związku z wojną polsko-krzyżacką. Dobra bierzwnickie były wówczas plądrowane przez wojska polsko-czeskie. Kres klasztoru nadszedł wraz z reformacją w latach trzydziestych XVI wieku. Z dóbr cystersów bierzwnickich utworzono wówczas domenę elektoralną.

Zabytki

Zachowane relikty założenia klasztornego są obecnie własnością parafii.

  • Dolne kondygnacje skrzydła wschodniego z dawnym kapitularzem, biblioteką i zakrystią
  • Dolne kondygnacje skrzydła południowego
  • Piwnice i krużganek skrzydła zachodniego
  • Częściowo zachowany gotycki kościół, przebudowany w XIX wieku[1]

Przypisy

  1. Do rejestru zabytków wpiasne są klasztor pocysterski - nr 1088 z dn. 10.09.1992 oraz kościół i klasztor pocysterski (teren) - nr 410/92* z dn. 5.09.1992.

Bibliografia

  • Gahlbeck, Christian. Marienwalde: Zisterzienser. W: Branderburgisches Klosterbuch. Handbuch der Klöster, Stifte und Kommenden bis zur Mitte des 16. Jahrhunderts. Brandenburgische Historische Studien. Bd. 14. Hrsg. M. Bauch i in., Bd. II, Berlin 2007, s. 860-883.



Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Michał Gierke