Klucz: Różnice pomiędzy wersjami

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 16: Linia 16:
'''Klucz''' (niem. ''Klütz'') - jest najbardziej na południe wysuniętą dzielnicą Szczecina. Dzielnica dzieli się na dwie części, pierwsza to położona na brzegu doliny nad [[Regalica|Regalicą]] (niem. ''Nieder-Klütz''), druga położona jest na wzgórzach na skraju [[Puszcza Bukowa|Puszczy Bukowej]] (niem. ''Ober-Klütz'').
'''Klucz''' (niem. ''Klütz'') - jest najbardziej na południe wysuniętą dzielnicą Szczecina. Dzielnica dzieli się na dwie części, pierwsza to położona na brzegu doliny nad [[Regalica|Regalicą]] (niem. ''Nieder-Klütz''), druga położona jest na wzgórzach na skraju [[Puszcza Bukowa|Puszczy Bukowej]] (niem. ''Ober-Klütz'').
Pierwsze ślady bytności człowieka na terenie Klucza pochodzą z okresu neolitu. Odkryto tu wiele luźnych znalezisk wiązanych z kulturami ceramiki wstęgowej, pucharów lejkowatych i ceramiki sznurowej. Z okresu brązu pochodzą odnalezione tu siekierki oraz fragment głowni miecza z brązu. Z młodszej epoki brązu odkryto cmentarzysko ciałopalne kultury łużyckiej datowane na IV okres epoki brązu, a także siekierkę z brązu, grot oszczepu oraz fragmenty ceramiki.
Pierwsze ślady bytności człowieka na terenie Klucza pochodzą z okresu neolitu. Odkryto tu wiele luźnych znalezisk wiązanych z kulturami ceramiki wstęgowej, pucharów lejkowatych i ceramiki sznurowej. Z okresu brązu pochodzą odnalezione tu siekierki oraz fragment głowni miecza z brązu. Z młodszej epoki brązu odkryto cmentarzysko ciałopalne kultury łużyckiej datowane na IV okres epoki brązu, a także siekierkę z brązu, grot oszczepu oraz fragmenty ceramiki.
Dawna wieś Klucz znajdowała się przy ul. [[Rymarska|Rymarskiej]] (niem. ''Chausseestraße ''), w pasie [[Dolina Dolnej Odry|Doliny Dolnej Odry]]. Pierwsze wzmianki o wsi pochodzą z [[1226]] roku, następnie Klucz wymieniany jest w [[1255]] i w [[1295]] roku pod nazwą Clutz. W [[1305]] roku książę [[Otto I]] sprzedał wieś [[Klasztor cystersów w Kołbaczu|klasztorowi cystersów w Kołbaczu]], w [[1313]] roku oficjalnie to potwierdził. W związku z własnością wsi, klasztor uzyskał też prawo do połowu ryb w Regalicy. Następnie wieś Klucz wymieniana jest w dokumencie z [[19 marca]] [[1307]] roku, gdzie książę Otto I wytyczył granice posiadłości miasta Szczecina. Granica biegła od miasta wzdłuż [[Odra|Odry]] w kierunku [[Lubczyna|Lubczyny]], następnie wzdłuż brzegu [[Jezioro Dąbie|jeziora Dąbie]] do rzeki [[Regalica|Regalicy]], dalej do wsi [[Podjuchy]] i Klucz, następnie do wsi [[Ustowo]], i dalej na północ w kierunku Szczecina. Już od poł. [[XIV wiek]]u Klucz stał się własnością rodziny Palen, lenników klasztoru. Potwierdzają to dokumenty z [[1481]] i [[1482]] roku. Po wymarciu tej rodziny ok. [[1679]] roku, wieś została połączona z dobrami okręgu Kołbacz.  
Dawna wieś Klucz znajdowała się przy ul. [[Rymarska|Rymarskiej]] (niem. ''Chausseestraße''), w pasie [[Dolina Dolnej Odry|Doliny Dolnej Odry]]. Pierwsze wzmianki o wsi pochodzą z [[1226]] roku, następnie Klucz wymieniany jest w [[1255]] i w [[1295]] roku pod nazwą Clutz. W [[1305]] roku książę [[Otto I]] sprzedał wieś [[Klasztor cystersów w Kołbaczu|klasztorowi cystersów w Kołbaczu]], w [[1313]] roku oficjalnie to potwierdził. W związku z własnością wsi, klasztor uzyskał też prawo do połowu ryb w Regalicy. Następnie wieś Klucz wymieniana jest w dokumencie z [[19 marca]] [[1307]] roku, gdzie książę Otto I wytyczył granice posiadłości miasta Szczecina. Granica biegła od miasta wzdłuż [[Odra|Odry]] w kierunku [[Lubczyna|Lubczyny]], następnie wzdłuż brzegu [[Jezioro Dąbie|jeziora Dąbie]] do rzeki [[Regalica|Regalicy]], dalej do wsi [[Podjuchy]] i Klucz, następnie do wsi [[Ustowo]], i dalej na północ w kierunku Szczecina. Już od poł. [[XIV wiek]]u Klucz stał się własnością rodziny Palen, lenników klasztoru. Potwierdzają to dokumenty z [[1481]] i [[1482]] roku. Po wymarciu tej rodziny ok. [[1679]] roku, wieś została połączona z dobrami okręgu Kołbacz.  
W [[1864]] roku w Kluczu mieszkało 507{{fakt}}osób, które tworzyło 8 rodzin chłopskich, 5 zagrodniczych i 9 chałupników. W 1892 roku majątek w Kluczu, funkcjonujący jako nadleśnictwo, należał do Skarbu Państwa. Majątek liczył wówczas 302 ha położone w [[Powiat Randow|powiecie Randow]] oraz 2621 ha położone w powiecie gryfińskim (niem. ''Greifenhagen''), w tym 7 ha zajmowały pola uprawne z ogrodami, 6 ha- łąki i 289 ha lasy. Nie prowadzono wówczas hodowli. Majątkiem zarządzał leśniczy Hoffmann.
W [[1864]] roku w Kluczu mieszkało 507{{fakt}}osób, które tworzyło 8 rodzin chłopskich, 5 zagrodniczych i 9 chałupników. W 1892 roku majątek w Kluczu, funkcjonujący jako nadleśnictwo, należał do Skarbu Państwa. Majątek liczył wówczas 302 ha położone w [[Powiat Randow|powiecie Randow]] oraz 2621 ha położone w powiecie gryfińskim (niem. ''Greifenhagen''), w tym 7 ha zajmowały pola uprawne z ogrodami, 6 ha- łąki i 289 ha lasy. Nie prowadzono wówczas hodowli. Majątkiem zarządzał leśniczy Hoffmann.
W [[1925]] roku stan ludności wzrósł do 753 osób, mieszkających w 117 domach. W [[1939]] roku Klucz, liczący 782 mieszkańców, stał się dzielnicą Szczecina.  
W [[1925]] roku stan ludności wzrósł do 753 osób, mieszkających w 117 domach. W [[1939]] roku Klucz, liczący 782 mieszkańców, stał się dzielnicą Szczecina.  

Wersja z 15:15, 2 maj 2012

Klucz
Klucz
Nazwa niemiecka Klütz
Dzielnica Prawobrzeże
Klucz 1.jpg

Klucz (niem. Klütz) - jest najbardziej na południe wysuniętą dzielnicą Szczecina. Dzielnica dzieli się na dwie części, pierwsza to położona na brzegu doliny nad Regalicą (niem. Nieder-Klütz), druga położona jest na wzgórzach na skraju Puszczy Bukowej (niem. Ober-Klütz). Pierwsze ślady bytności człowieka na terenie Klucza pochodzą z okresu neolitu. Odkryto tu wiele luźnych znalezisk wiązanych z kulturami ceramiki wstęgowej, pucharów lejkowatych i ceramiki sznurowej. Z okresu brązu pochodzą odnalezione tu siekierki oraz fragment głowni miecza z brązu. Z młodszej epoki brązu odkryto cmentarzysko ciałopalne kultury łużyckiej datowane na IV okres epoki brązu, a także siekierkę z brązu, grot oszczepu oraz fragmenty ceramiki. Dawna wieś Klucz znajdowała się przy ul. Rymarskiej (niem. Chausseestraße), w pasie Doliny Dolnej Odry. Pierwsze wzmianki o wsi pochodzą z 1226 roku, następnie Klucz wymieniany jest w 1255 i w 1295 roku pod nazwą Clutz. W 1305 roku książę Otto I sprzedał wieś klasztorowi cystersów w Kołbaczu, w 1313 roku oficjalnie to potwierdził. W związku z własnością wsi, klasztor uzyskał też prawo do połowu ryb w Regalicy. Następnie wieś Klucz wymieniana jest w dokumencie z 19 marca 1307 roku, gdzie książę Otto I wytyczył granice posiadłości miasta Szczecina. Granica biegła od miasta wzdłuż Odry w kierunku Lubczyny, następnie wzdłuż brzegu jeziora Dąbie do rzeki Regalicy, dalej do wsi Podjuchy i Klucz, następnie do wsi Ustowo, i dalej na północ w kierunku Szczecina. Już od poł. XIV wieku Klucz stał się własnością rodziny Palen, lenników klasztoru. Potwierdzają to dokumenty z 1481 i 1482 roku. Po wymarciu tej rodziny ok. 1679 roku, wieś została połączona z dobrami okręgu Kołbacz. W 1864 roku w Kluczu mieszkało 507[potrzebne źródło] osób, które tworzyło 8 rodzin chłopskich, 5 zagrodniczych i 9 chałupników. W 1892 roku majątek w Kluczu, funkcjonujący jako nadleśnictwo, należał do Skarbu Państwa. Majątek liczył wówczas 302 ha położone w powiecie Randow oraz 2621 ha położone w powiecie gryfińskim (niem. Greifenhagen), w tym 7 ha zajmowały pola uprawne z ogrodami, 6 ha- łąki i 289 ha lasy. Nie prowadzono wówczas hodowli. Majątkiem zarządzał leśniczy Hoffmann. W 1925 roku stan ludności wzrósł do 753 osób, mieszkających w 117 domach. W 1939 roku Klucz, liczący 782 mieszkańców, stał się dzielnicą Szczecina.

W trakcie II wojny światowej wieś poniosła duże straty. 20 marca 1945 roku dzielnicę zajęła 47 Armia 1 Frontu Białoruskiego, wraz z 2 Łużycką Dywizją Artylerii Wojska Polskiego. W trakcie działań została zniszczona część budynków mieszkalnych, głównie na terenie starej wsi. Po 20 marca ze wzgórza Bombardierów w Kluczu 1 i 2 bateria 48 Pułku Artylerii Lekkiej 2 Łużyckiej Dywizji Artylerii Wojska Polskiego prowadziły ostrzał artyleryjski rejonu Mostu Długiego i Dworca Głównego w Szczecinie. W latach 1945-1948 wieś należała do powiatu gryfińskiego, następnie w 1948 roku ponownie została włączona do Szczecina. W latach 50-tych XX w. przy ul. Rymarskiej zbudowano 6 nowych dwukondygnacyjnych budynków mieszkalnych.

W 1990 roku Klucz zamieszkiwało około 1500 osób, w październiku 2010 roku osiedle Żydowce-Klucz zamieszkiwało 2439 osób. Klucz to jedna z najmniejszych dzielnic Szczecina, która wciąż posiada duże tereny rolne nadające się do zabudowy. Dawne powiązanie z Puszczą Bukową zostało częściowo przerwane poprzez budowę autostrady w latach 30-tych XX w. Nad Regalicą w Kluczu znajdują się duże tereny nadrzeczne, które wciąż czekają na zagospodarowanie.

Zobacz też

Linki zewnętrzne



IES64.png
Autor opracowania: Marek Łuczak