Krypta książęca na Zamku Książąt Pomorskich: Różnice pomiędzy wersjami

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
(Utworzył nową stronę „{{Cmentarz infobox | cmentarz_nazwa = Krypta książęca na Zamku Książąt Pomorskich | cmentarz_grafika = Sarkofagi Gryfitów na Zamku.JPG | grafika_opis = sarkof...”)
 
 
(Nie pokazano 5 wersji utworzonych przez 3 użytkowników)
Linia 19: Linia 19:
 
==Historia==
 
==Historia==
 
[[Plik: Kościół św. Ottona..jpg|100px|thumb|left|]]
 
[[Plik: Kościół św. Ottona..jpg|100px|thumb|left|]]
Pierwsza krypta książąt pomorskich znajdowała się przy [[Kościół zamkowy św. Ottona|kościele zamkowy św. Ottona]] ukończonym w [[1347]] r. i mieściła się pod posadzką centralnej części prezbiterium.  
+
Pierwsza krypta książąt pomorskich znajdowała się przy [[Kościół zamkowy św. Ottona|kościele zamkowym św. Ottona]] ukończonym w [[1347]] r. i mieściła się pod posadzką centralnej części prezbiterium.  
 
W związku z planowaną rozbudową zamku już w [[1557]] r. przeniesiono pochówki książęce do [[Kościół Mariacki w Szczecinie |kościoła Mariackiego]]. W latach [[1573]] – [[1575]] [[Kościół zamkowy św. Ottona|kościół zamkowy]] został rozebrany.  
 
W związku z planowaną rozbudową zamku już w [[1557]] r. przeniesiono pochówki książęce do [[Kościół Mariacki w Szczecinie |kościoła Mariackiego]]. W latach [[1573]] – [[1575]] [[Kościół zamkowy św. Ottona|kościół zamkowy]] został rozebrany.  
  
 
Od [[1575]] r. książąt chowano znów na [[Zamek Książąt Pomorskich|zamku]] w nowej krypcie ulokowanej pod nową kaplicą zamkową, znajdującą się w skrzydle północnym wzniesionym w miejscu dawnego tzw. Kamiennego Domu.  
 
Od [[1575]] r. książąt chowano znów na [[Zamek Książąt Pomorskich|zamku]] w nowej krypcie ulokowanej pod nową kaplicą zamkową, znajdującą się w skrzydle północnym wzniesionym w miejscu dawnego tzw. Kamiennego Domu.  
  
W [[1654]] r., gdy po 17 latach od śmierci chowano uroczyście ostatniego księcia pomorskiego z rodu Gryfitów – [[Bogusław XIV|Bogusława XIV]] kryptę zamurowano.  
+
W [[1654]] r., gdy po 17 latach od śmierci chowano uroczyście ostatniego księcia pomorskiego z rodu [[Gryfici|Gryfitów]] – [[Bogusław XIV|Bogusława XIV]] kryptę zamurowano.  
  
 
W kolejnych wiekach kilkukrotnie otwierano kryptę: w [[1731]] r. na rozkaz króla pruskiego przy okazji zabierania z kaplicy zamkowej zbroi książąt pomorskich; w [[1804]] r. na rozkaz króla pruskiego Fryderyka Wilhelma III, kiedy to ogołocono większość sarkofagów z ich wyposażenia; ok. [[1830]] r. , kiedy to na sarkofagach położono dwie drewniane trumny, zawierające prawdopodobnie szczątki książąt pomorskich pochowanych niegdyś w [[Kościół Mariacki w Szczecinie|kościele Mariackim]]; w [[1841]] r., kiedy to spoczęła tu w drewnianej trumnie księżna [[Elżbieta Brunszwicka]], była żona króla pruskiego Fryderyka Wilhelma II. Ostatnie przed wojną otwarcie krypty nastąpiło w [[1862]] r., kiedy to sporządzono opis sarkofagów.
 
W kolejnych wiekach kilkukrotnie otwierano kryptę: w [[1731]] r. na rozkaz króla pruskiego przy okazji zabierania z kaplicy zamkowej zbroi książąt pomorskich; w [[1804]] r. na rozkaz króla pruskiego Fryderyka Wilhelma III, kiedy to ogołocono większość sarkofagów z ich wyposażenia; ok. [[1830]] r. , kiedy to na sarkofagach położono dwie drewniane trumny, zawierające prawdopodobnie szczątki książąt pomorskich pochowanych niegdyś w [[Kościół Mariacki w Szczecinie|kościele Mariackim]]; w [[1841]] r., kiedy to spoczęła tu w drewnianej trumnie księżna [[Elżbieta Brunszwicka]], była żona króla pruskiego Fryderyka Wilhelma II. Ostatnie przed wojną otwarcie krypty nastąpiło w [[1862]] r., kiedy to sporządzono opis sarkofagów.
Linia 31: Linia 31:
  
 
==Sarkofagi książęce==
 
==Sarkofagi książęce==
W latach [[1948]] – [[1954]] trwała konserwacja sarkofagów. Z 14 zniszczonych obiektów udało się odtworzyć jedynie 6 (reszta została przetopiona), wszystkie pochodzące z [[XVII wiek|XVII w.]]. Wykonane zostały w szczecińskim warsztacie konwisarskim. Mają one formę prostej skrzyni wzorowanej na włoskich meblach renesansowych. Ich dekoracje są stosunkowo oszczędne. Na wiekach sarkofagów znajdują się cytaty ze Starego i Nowego Testamentu, scena ukrzyżowania lub krucyfiks, epitafia nawiązujące do zmarłego, jego lata życia, miejsce śmierci, herb księstwa i emblemat z symbolem śmierci (jedynie sarkofag [[Bogusław XIV|Bogusława XIV]] wyróżnia się bogatszą ornamentyką, srebrzonymi i złoconymi elementami).  
+
W latach [[1948]] – [[1954]] trwała konserwacja sarkofagów. Z 14 zniszczonych obiektów udało się odtworzyć jedynie 6 (siedem zostało przetopionych, jeden zaginął wcześniej w niewyjaśnionych okolicznościach), wszystkie pochodzące z [[XVII wiek|XVII w.]]. Wykonane zostały w szczecińskim warsztacie konwisarskim. Mają one formę prostej skrzyni wzorowanej na włoskich meblach renesansowych. Ich dekoracje są stosunkowo oszczędne. Na wiekach sarkofagów znajdują się cytaty ze Starego i Nowego Testamentu, scena ukrzyżowania lub krucyfiks, epitafia nawiązujące do zmarłego, jego lata życia, miejsce śmierci, herb księstwa i emblemat z symbolem śmierci (jedynie sarkofag [[Bogusław XIV|Bogusława XIV]] wyróżnia się bogatszą ornamentyką, srebrzonymi i złoconymi elementami).  
  
 
Wystawa w Galerii Gotyckiej, gdzie można oglądać sarkofagi, jest wystawą stałą.  
 
Wystawa w Galerii Gotyckiej, gdzie można oglądać sarkofagi, jest wystawą stałą.  
Linia 39: Linia 39:
  
 
1. [[Bogusław XIII]] (1544 – 1606), syn [[Filip I|Filipa I]] i Marii (córki elektora saskiego)  
 
1. [[Bogusław XIII]] (1544 – 1606), syn [[Filip I|Filipa I]] i Marii (córki elektora saskiego)  
 
 
2. [[Filip II]] (1573 – 1618), syn [[Bogusław III|Bogusława III]] i Klary (córki księcia Anhaltu)
 
2. [[Filip II]] (1573 – 1618), syn [[Bogusław III|Bogusława III]] i Klary (córki księcia Anhaltu)
 
 
3. Anna Maria (1567 – 1618), wdowa po księciu [[Barnim XII|Barnimie XII]], córka elektora brandenburskiego
 
3. Anna Maria (1567 – 1618), wdowa po księciu [[Barnim XII|Barnimie XII]], córka elektora brandenburskiego
 
 
4. [[Franciszek I]] (1577 – 1620), syn [[Bogusław XIII|Bogusława XIII]] i Klary
 
4. [[Franciszek I]] (1577 – 1620), syn [[Bogusław XIII|Bogusława XIII]] i Klary
 
 
5. [[Ulryk I]] (1589 – 1622), syn [[Bogusław XIII|Bogusława XIII]] i Klary, biskup kamieński
 
5. [[Ulryk I]] (1589 – 1622), syn [[Bogusław XIII|Bogusława XIII]] i Klary, biskup kamieński
 
 
6. [[Bogusław XIV]] (1580 – 1637), syn [[Bogusław XIII|Bogusława XIII]] i Klary, ostatni władca Pomorza Zachodniego z dynastii Gryfitów.
 
6. [[Bogusław XIV]] (1580 – 1637), syn [[Bogusław XIII|Bogusława XIII]] i Klary, ostatni władca Pomorza Zachodniego z dynastii Gryfitów.
 
 
 
== Bibliografia ==
 
== Bibliografia ==
 
* [[User:Anubiska|Agata Freindorf]], ''Funkcje estetyczno – kulturowe ewangelickich cmentarzy Szczecina do 1945 roku'', Szczecin 2010 [praca magisterska obroniona w IHiSM US]
 
* [[User:Anubiska|Agata Freindorf]], ''Funkcje estetyczno – kulturowe ewangelickich cmentarzy Szczecina do 1945 roku'', Szczecin 2010 [praca magisterska obroniona w IHiSM US]
Linia 61: Linia 54:
 
{{DEFAULTSORT: Krypta}}
 
{{DEFAULTSORT: Krypta}}
  
[[Kategoria: Cmentarze]]
+
[[Kategoria:Cmentarze Szczecina]]
[[Kategoria:Etap IV - Cmentarze]]
+
[[Kategoria:Etap I 2013 - 03 Cmentarze]]
 +
{{FB|08.11.2013}}

Aktualna wersja na dzień 23:16, 26 maj 2016

Krypta książęca na Zamku Książąt Pomorskich
Krypta książęca na Zamku Książąt Pomorskich
sarkofagi wyeksponowane w Galerii Gotyckiej
Osiedle Stare Miasto
Adres Korsarzy 34
Zobacz cmentarz na:
Mapa Google.
[ Google Street View.]


Krypta książęca na Zamku Książąt Pomorskich

Historia

Kościół św. Ottona..jpg

Pierwsza krypta książąt pomorskich znajdowała się przy kościele zamkowym św. Ottona ukończonym w 1347 r. i mieściła się pod posadzką centralnej części prezbiterium. W związku z planowaną rozbudową zamku już w 1557 r. przeniesiono pochówki książęce do kościoła Mariackiego. W latach 15731575 kościół zamkowy został rozebrany.

Od 1575 r. książąt chowano znów na zamku w nowej krypcie ulokowanej pod nową kaplicą zamkową, znajdującą się w skrzydle północnym wzniesionym w miejscu dawnego tzw. Kamiennego Domu.

W 1654 r., gdy po 17 latach od śmierci chowano uroczyście ostatniego księcia pomorskiego z rodu GryfitówBogusława XIV kryptę zamurowano.

W kolejnych wiekach kilkukrotnie otwierano kryptę: w 1731 r. na rozkaz króla pruskiego przy okazji zabierania z kaplicy zamkowej zbroi książąt pomorskich; w 1804 r. na rozkaz króla pruskiego Fryderyka Wilhelma III, kiedy to ogołocono większość sarkofagów z ich wyposażenia; ok. 1830 r. , kiedy to na sarkofagach położono dwie drewniane trumny, zawierające prawdopodobnie szczątki książąt pomorskich pochowanych niegdyś w kościele Mariackim; w 1841 r., kiedy to spoczęła tu w drewnianej trumnie księżna Elżbieta Brunszwicka, była żona króla pruskiego Fryderyka Wilhelma II. Ostatnie przed wojną otwarcie krypty nastąpiło w 1862 r., kiedy to sporządzono opis sarkofagów.

24 września 1946 r. podczas prac zabezpieczających odkryto kryptę, w której znajdowało się 14 cynowych sarkofagów. W jednym z nich – Franciszka I – znaleziono bogatą biżuterię oraz resztki szat.

Sarkofagi książęce

W latach 19481954 trwała konserwacja sarkofagów. Z 14 zniszczonych obiektów udało się odtworzyć jedynie 6 (siedem zostało przetopionych, jeden zaginął wcześniej w niewyjaśnionych okolicznościach), wszystkie pochodzące z XVII w.. Wykonane zostały w szczecińskim warsztacie konwisarskim. Mają one formę prostej skrzyni wzorowanej na włoskich meblach renesansowych. Ich dekoracje są stosunkowo oszczędne. Na wiekach sarkofagów znajdują się cytaty ze Starego i Nowego Testamentu, scena ukrzyżowania lub krucyfiks, epitafia nawiązujące do zmarłego, jego lata życia, miejsce śmierci, herb księstwa i emblemat z symbolem śmierci (jedynie sarkofag Bogusława XIV wyróżnia się bogatszą ornamentyką, srebrzonymi i złoconymi elementami).

Wystawa w Galerii Gotyckiej, gdzie można oglądać sarkofagi, jest wystawą stałą.


Zachowane sarkofagi Gryfitów:

1. Bogusław XIII (1544 – 1606), syn Filipa I i Marii (córki elektora saskiego) 2. Filip II (1573 – 1618), syn Bogusława III i Klary (córki księcia Anhaltu) 3. Anna Maria (1567 – 1618), wdowa po księciu Barnimie XII, córka elektora brandenburskiego 4. Franciszek I (1577 – 1620), syn Bogusława XIII i Klary 5. Ulryk I (1589 – 1622), syn Bogusława XIII i Klary, biskup kamieński 6. Bogusław XIV (1580 – 1637), syn Bogusława XIII i Klary, ostatni władca Pomorza Zachodniego z dynastii Gryfitów.

Bibliografia

  • Agata Freindorf, Funkcje estetyczno – kulturowe ewangelickich cmentarzy Szczecina do 1945 roku, Szczecin 2010 [praca magisterska obroniona w IHiSM US]
  • Henryk Grecki, Cmentarze Szczecina - karty cmentarzy wykonane na zlecenie Biura Dokumentacji Zabytków i Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Szczecinie, Szczecin 1996
  • Janina Kochanowska, Sarkofagi książęce z krypty zamkowej, w: Zamek książęcy w Szczecinie, praca zbiorowa. Szczecin 1992, s. 225 – 241.



IES64.png
Autor opracowania: Agata Freindorf