Maciej Prauziński

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
The printable version is no longer supported and may have rendering errors. Please update your browser bookmarks and please use the default browser print function instead.
doc. arch. Maciej Prauziński
architekt, urbanista, pedagog
brak zdjecia
Data urodzenia 12 maja 1928
Miejsce urodzenia Poznań
Data śmierci 9 listopada 2012
Miejsce śmierci Szczecin
Miejsce spoczynku Cmentarz Centralny w Szczecinie
Lokalizacja grobu zobacz na mapie


Maciej Prauziński (1928-2012) – architekt, urbanista, pedagog, wykładowca na Politechnice Szczecińskiej

Życiorys

Maciej Prauziński urodził się 12 maja 1928 roku w Poznaniu. Był synem artysty malarza Leona Prauzińskiego (1895-1940) - uczestnika walk pod Verdun, wojny polsko-bolszewickiej i powstańca wielkopolskiego - oraz jego żony Ireny z d. Masuth.

Po wybuchu II wojny światowej jego ojciec został aresztowany przez gestapo i osadzony w poznańskim Forcie VII. Wkrótce za działalność artystyczną, utrwalającą etos powstania wielkopolskiego, został skazany na śmierć i rozstrzelany. W listopadzie 1939 roku Maciej wraz z bratem Wojciechem, matką i babcią został osadzony w przejściowym obozie Lager Glowna w dzielnicy Główna przy obecnej ul. Bałtyckiej w Poznaniu. Stąd po miesięcznym pobycie został wywieziony do Radomska w Generalnym Gubernatorstwie. Tam dzięki życzliwości ludzi oraz dobrej znajomości języka niemieckiego jego matka dostała pracę w Zarządzie Miejskim.

W czasie okupacji niemieckiej Maciej Prauziński działał w podziemiu. Od stycznia 1944 roku był członkiem AK. Nosił pseudonim „Krzak”. W czasie Akcji „Burza” wraz z oddziałem „Kruka” 27 pp AK okręgu „Jodła” brał udział w walkach partyzanckich w okolicach Radomska podczas marszu na pomoc walczącej Warszawie.

Po wojnie wraz z matką, babcią i bratem powrócił do Poznania, skąd wkrótce wyjechał do Szczecina.

W latach 1947-1951 studiował na Wydziale Architektury Wyższej Szkoły Inżynierskiej w Szczecinie. Studia kontynuował na Wydziale Architektury Politechniki Gdańskiej (1957-1959). Status architekta twórcy uzyskał w 1983 roku.

W latach 1951-1955 był zatrudniony jako projektant w Biurze Badawczo-Projektowym Budownictwa Ogólnego „Miastoprojekt” w Szczecinie. Od 1955 do 1962 roku był projektantem w Wojewódzkiej Pracowni Urbanistycznej w Szczecinie. W 1965 roku powrócił do „Miastoprojektu”, gdzie pracował do 1973 roku. Należał do grona najbardziej aktywnych architektów szczecińskich. Był autorem licznych prac z zakresu urbanistyki i architektury, m.in. opracowywał plany zagospodarowania kilku miast Pomorza Zachodniego. Realizował koncepcje architektoniczne budownictwa użyteczności publicznej (m.in. budownictwo mieszkaniowe, sakralne, handlowo-użytkowe). Był członkiem zespołu opracowującego plan zagospodarowania przestrzennego wybrzeża w ówczesnym woj. szczecińskim. Poza Pomorzem Zachodnim zaprojektował pomnik Grób Nieznanego Żołnierza w Radomsku.

Od końca lat sześćdziesiątych zajmował się także pracą dydaktyczną. Był wykładowcą na Politechnice Szczecińskiej. Od 1972 roku pracował na stanowisku docenta kontraktowego w Instytucie Architektury i Planowania Przestrzennego, którego był jednym z współtwórców. Przez wiele lat kierował Zakładem Malarstwa, Rysunku i Rzeźby Instytutu Architektury i Planowania Przestrzennego tej uczelni (1969-1993). Prowadził zajęcia z rysunku odręcznego. Był autorem programu nauczania i wychowawcą wielu pokoleń szczecińskich architektów, promotorem ponad 70 prac dyplomowych z projektowania architektonicznego.

Od 1951 roku należał do Stowarzyszenia Architektów Polskich (SARP) Oddział w Szczecinie. W latach 1961-1963 był członkiem Prezydium ZO SARP. Przewodniczył Oddziałowej Komisji Kwalifikacyjno-Artystycznej. Był członkiem Kolegium Sędziów Konkursowych SARP. Należał do Zachodniopomorskiej Okręgowej Izby Architektów RP.

W 1978 roku kierował wyprawą naukową „Lotos 78” do Indii.

Mimo całkowitego niedosłuchu, brał czynny udział w życiu społecznym Szczecina, m.in. w spotkaniach organizowanych przez Klub Storrady. Był współzałożycielem i aktywnym członkiem Koła Łowieckiego „Trop” w Szczecinie.

Żonaty z Ireną z d. Otap, absolwentką I LO (rocznika tzw. Szczerytek) oraz Wydziału Elektrycznego Wyższej Szkoły Inżynierskiej w Szczecinie.

Zmarł tragicznie 9 listopada 2012 roku w Szczecinie. Został pochowany 16 listopada na Cmentarzu Centralnym (kw. 58A-16-13). Krzyż (z brzozy) na grobie Macieja Prauzińskiego oraz tabliczkę nagrobną i obrzeże kamienne wykonali jego byli studenci, Robert, Rafał i Henryk, wg projektu żony architekta.

Z rodzinnego archiwum



Na uczelni i w pracowniach architektonicznych



Ważniejsze realizacje architektoniczne w Szczecinie



Ważniejsze realizacje architektoniczne na Pomorzu Zachodnim

  • projekt urbanistyczno-architektoniczny starych miast w Koszalinie i w Kamieniu Pomorskim
  • projekt urbanistyczno-architektoniczny domów handlowych w Stargardzie
  • projekt urbanistyczno-architektoniczny pawilonu handlowego przy ul. Słonecznej w Policach
  • ośrodek usługowo-handlowy na os. Grunwaldzkim w Świnoujściu
  • budynek socjalno-biurowy ZNTK w Stargardzie
  • budynki mieszkalne z usługami w Łobzie (współautor Teresa Zimnicka)
  • siedziba władz powiatowych i miejskich w Nowogardzie
  • Sanktuarium Matki Bożej Nadodrzańskiej Królowej Pokoju w Siekierkach n. Odrą, dzwonnica-kapliczka, Droga Krzyżowa, zwana Kalwarią Nadodrzańską (autorem płaskorzeźb scen pasyjnych poszczególnych stacji tej Kalwarii jest szczeciński artysta Jerzy Lipczyński)
  • Ośrodek „Przystań Domina” w Bystrzynie koło Świdwina
  • plany ogólne zagospodarowania Gryfina, Lipian, Mieszkowic, Płotów, Pyrzyc, Recza, Reska, Świnoujścia
  • plany szczegółowe dzielnicy nadmorskiej (kierownik zespołu) i południowej w Świnoujściu oraz dzielnicy Świnoujście-Warszów (w tym także koncepcji Domu Zdrojowego)
  • plany szczegółowe zagospodarowania Lipian, Gryfina i Wolina





Opracowania graficzne

  • 1956-1957 – tygodnik społeczno-kulturalny „Ziemia i Morze” nr 4, 17, 19, 33 z 1956 oraz 11, 12, 16 z 1957, Szczecin (ilustracje)
  • 1995 – „Szczeciński Przegląd Aktualności Kulturalnych SzPAK” 1995 nr 6, Szczecin (ilustracje)
  • 1997 – Ewa Kulesza-Szerniewicz, Pałace i dworki szczecińskiej AWRSP, Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa. Oddział Terenowy, Szczecin



Nagrody i wyróżnienia

  • 1955 – wyróżnienie w konkursie na polski pawilon EXPO w Brukseli (współautor Ryszard Jaroszek)
  • 1960 – nagroda zespołowa II stopnia Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury za plan zagospodarowania przestrzennego wybrzeża w woj. szczecińskim
  • 1977 – III nagroda Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego
  • 1977 – III nagroda w konkursie na zespół dworców PKP i PKS w Szczecinie (współautorzy: (współautorzy: Romuald Cerebież-Tarabicki, Ryszard Daniło, Grzegorz Ferber, Andrzej Morawski, Anna Zaniewska i Piotr Zaniewski)
  • II nagroda w konkursie na rozwiązanie pl. Żołnierza w Szczecinie (współautorzy: Witold Adamczyk, Romuald Cerebież-Tarabicki, Stanisław Raciborski)
  • I nagroda za projekt pomnika Grobu Nieznanego Żołnierza w Radomsku



Odznaczenia

  • 1948 – Medal Wojska (Londyn)
  • 1977 – Brązowa Odznaka SARP
  • 1986 – Krzyż Armii Krajowej (Londyn)
  • 1988 – Złota Odznaka SARP
  • 1995 – Odznaka Pamiątkowa „Akcji Burza”
  • 1995 – odznaka „50 lat członkostwa w PZŁ”
  • 1997 – Krzyż Partyzancki
  • 2012 – Odznaka „Zasłużony dla Budownictwa”
  • Złota Odznaka SARP (?)
  • Odznaka Pułkowa 27 pp AK
  • Odznaka żołnierzy Armii Krajowej b. Okręgu Radomsko-Kieleckiego




Ciekawostki

  • Kilkanaście projektów architektonicznych autorstwa Macieja Prauzińskiego przechowywanych jest w Archiwum Państwowym w Szczecinie
  • O Sanktuarium Matki Bożej Nadodrzańskiej Królowej Pokoju w Siekierkach i jego twórcy, Macieju Prauzińskim, wspomina R. Masalski w swoim referacie Sanktuaria Maryjne na Pomorzu Zachodnim ( w zbiorach Archiwum Państwowego w Szczecinie)
  • Maciej Prauziński wystąpił w reportażu Sanktuarium Nadodrzańskiej Królowej Pokoju (z serii Kościoły Pomorza Zachodniego), zrealizowanym przez Wytwórnię Telewizyjno-Filmową ALFA dla TVP S.A. Oddział w Szczecinie



Zobacz film



Bibliografia

  • Wojciech Bal, Robert Dawidowski, Ryszard Długopolski, Adam M. Szymski, Architektura polska 1945-1960 na obszarze Pomorza Zachodniego, Wydawnictwo Walkowska, Szczecin 2014
  • Encyklopedia Szczecina t. II P-Ż (pod red. Tadeusza Białeckiego, autor hasła Cezary Hendryk), Uniwersytet Szczeciński, Szczecin 2000
  • Maria Rutowska, Lager Glowna. Niemiecki obóz przesiedleńczy na Głównej w Poznaniu dla ludności polskiej (1939-1940), Instytut Zachodni, Poznań 2008
  • Adam Maria Szymski, Architektura i architekci Szczecina 1945-1995. Architektura Szczecina na tle osiągnięć polskiej architektury współczesnej, Wydawnictwo Uczelniane Politechniki Szczecińskiej, seria: „Prace Naukowe Politechniki Szczecińskiej” nr 560, „Instytut Architektury i Planowania Przestrzennego” nr 41, Szczecin 2001
  • Zdjęcia ze zbiorów Ireny Prauzińskiej
  • Film dzięki uprzejmości Wytwórni Telewizyjno–Filmowej ALFA Sp. z o.o.



IES64.png
Autor opracowania: Andrzej Androchowicz