Miejsca straceń na terenie miejskim późnośredniowiecznego i nowożytnego Szczecina: Różnice pomiędzy wersjami

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 1: Linia 1:
 
'''STRONA W BUDOWIE'''
 
'''STRONA W BUDOWIE'''
 
+
[[Plik:VEROVERING_van_STETTIN_1677.jpg|thumb|300px|right|Szubienica na Szubiennicznym wzgórzu (Galgenberg)]]
 
'''Miejsca straceń na terenie miejskim Szczecina''' - począwszy od [[XIII wiek]]u i przyznaniu przywilejów sądowych na terenie obszaru miejskiego Szczecina, podobnie jak w innych miasta, powstały miejsca straceń w formie stałych szubienic. Zwykle umieszczane były na rozstajach dróg położonych na granicy pól należących do miasta, ale również sytuowano je w obrębie murów miejskich, W Szczecinie ustawiono ją na [[Rynek Sienny|głównym placu]] [[Stare Miasto|Dolnego Starego Miasta]], ale już w okresie późnego średniowiecza pojawiają się wzmianki o miejscach straceń położonych poza murami miasta. Wiązało to się z wprowadzeniem w [[1532]] roku przez [[w:Karol V Habsburg|Karola V]], króla Hiszpanii i cesarza rzymskiego kodeksu karnego zwanego [[w:Constitutio Criminalis Carolina|Constitutio Criminalis Carolina]], znanego również pod skrótem „Carolina”.<br/>
 
'''Miejsca straceń na terenie miejskim Szczecina''' - począwszy od [[XIII wiek]]u i przyznaniu przywilejów sądowych na terenie obszaru miejskiego Szczecina, podobnie jak w innych miasta, powstały miejsca straceń w formie stałych szubienic. Zwykle umieszczane były na rozstajach dróg położonych na granicy pól należących do miasta, ale również sytuowano je w obrębie murów miejskich, W Szczecinie ustawiono ją na [[Rynek Sienny|głównym placu]] [[Stare Miasto|Dolnego Starego Miasta]], ale już w okresie późnego średniowiecza pojawiają się wzmianki o miejscach straceń położonych poza murami miasta. Wiązało to się z wprowadzeniem w [[1532]] roku przez [[w:Karol V Habsburg|Karola V]], króla Hiszpanii i cesarza rzymskiego kodeksu karnego zwanego [[w:Constitutio Criminalis Carolina|Constitutio Criminalis Carolina]], znanego również pod skrótem „Carolina”.<br/>
 
Szczecin w swojej historii posiadał co najmniej cztery odnotowane szubienice i jedną znaną nam ze szkicu projektu rozbudowy fortyfikacji w 1631 roku.
 
Szczecin w swojej historii posiadał co najmniej cztery odnotowane szubienice i jedną znaną nam ze szkicu projektu rozbudowy fortyfikacji w 1631 roku.

Wersja z 17:12, 4 wrz 2019

STRONA W BUDOWIE

Szubienica na Szubiennicznym wzgórzu (Galgenberg)

Miejsca straceń na terenie miejskim Szczecina - począwszy od XIII wieku i przyznaniu przywilejów sądowych na terenie obszaru miejskiego Szczecina, podobnie jak w innych miasta, powstały miejsca straceń w formie stałych szubienic. Zwykle umieszczane były na rozstajach dróg położonych na granicy pól należących do miasta, ale również sytuowano je w obrębie murów miejskich, W Szczecinie ustawiono ją na głównym placu Dolnego Starego Miasta, ale już w okresie późnego średniowiecza pojawiają się wzmianki o miejscach straceń położonych poza murami miasta. Wiązało to się z wprowadzeniem w 1532 roku przez Karola V, króla Hiszpanii i cesarza rzymskiego kodeksu karnego zwanego Constitutio Criminalis Carolina, znanego również pod skrótem „Carolina”.
Szczecin w swojej historii posiadał co najmniej cztery odnotowane szubienice i jedną znaną nam ze szkicu projektu rozbudowy fortyfikacji w 1631 roku.

Wykaz miejsc straceń

Szubienica na Rynku Siennym

Rynek Sienny był głównym placem w obrębie murów miejskich na obszarze dolnego Starego Miasta. Pierwszą wiarygodną informację o istnieniu przy ówczesnym ratuszu miejskim od czasów średniowiecza miejsca straceń, podaje nam Friedeborn w swoim historycznym opisie miasta Szczecina, gdzie pod datą 3 marca 1592 roku wymienia ścięcie oskarżonej o czary żony książęcego łowczego Elisabeth von Dobbersitz i spalenie jej zwłok na ułożonym obok stosie [1] Z kolei 10 lipca 1602 roku spalono tu na stosie oskarżoną o kontakty z diabłem Trine Rungen [2] Kat miejski wraz ze swymi pomocnikami miał tyle pracy, że baszty więzienne oraz pomieszczenie w ratuszu, zwane „Finkenbauer[3], było najczęściej puste.

Szubieniczne Wzgórze (Galgenberg)

Szubienica za Bramą Młyńską

  • Szubienica miejska
  • Szafot książęcy „Kruczy Kamień”

Szubienica przy Bramie Parnickiej

Szubienica na Dolnym Wiku

Raz jeden, na zboczu wysoczyzny dominującej nad Dolnym Wikiem i drogą do zabudowań karczmy „Nobis”, wytyczoną wzdłuż doliny określanej pod koniec XVII wieku nazwą Studenckiej Doliny (Studentengrund, 1693), zaznaczono miejsce położenia stojącej tam szubienicy (Galgen). [4]


Przypisy

  1. P. Friedeborn, Historische Beschreibung der Stadt Alten Stettin in Pommern [...] Gedruckt zu Alten Stettin, 1613. Das ander Buch, s. 138; także M. Wehrmann, Geschichte der Stadt Stettin. Stettin 1911, s. 264. Kronika miasta Magdeburg, a właściwie kronika ławnicza (Magdeburger Schöppenchronik) pod datą 20 listopada 1411 podaje, że w Szczecinie pojawił się pewien heretyk mieniący się synem bożym. Został spalony na stosie. Kronika nie podaje szczegółów co do miejsca spalenia, ale jest bardzo prawdopodobne, że miało to miejsce na Rynku Siennym; zob. Die Chroniken der deutschen Städte vom 14. Bis in’s 16. Jahrhundert. Siebenter Band. Leipzig 1869 : Die Chroniken der niedersächsische Städte. Magdeburg. Erster Band. Leipzig 1869. Buch III. 1411, s. 330 i n.
  2. P. Friedeborn, Historische Beschreibung der Stadt Alten Stettin in Pommern..., op. cit. Das drite Buch, s. 3.
  3. W dialekcie dolnoniemieckim, m. in w wielu miejscowościach Dolnej Saksonii tak określano więzienie dla niemoralnie prowadzących się ludzi: stąd określenie „Finkenherr”, urzędnik policyjny ścigający męty społeczne, a także „Finkengeld” oznaczające karę dla schwytanych prostytutek. Zob. Deutsches Wörterbuch von Jacob und Wilhelm Grimm. 16 Bde. in 32 Teilbänden. Leipzig 1854-1961. Quellenver-zeichnis Leipzig 1971, także wynik wyszukiwania w witrynie woerterbuchnetz.de.
  4. Zob. odręczny plan fortyfikacji inżyniera szwedzkiego Davida Portiusa z lat 1630-1631 (Stettin, tu opisany jako Stattin), ze zbiorów Archiwum Państwowego w Sztokholmie (Riksarkivet).


Bibliografia

  • Die Chroniken der niedersächsische Städte. Magdeburg. Erster Band. Leipzig 1869. Buch III. W: Die Chroniken der deutschen Städte vom 14. Bis in’s 16. Jahrhundert. Siebenter Band. Leipzig 1869.
  • Wehrmann M., Geschichte der Stadt Stettin. Stettin 1911.
  • Fredrich C., Die Baugeschichte Stettins unter König Friedrich Wilhelm I. W: BSt NF Bd. XXXI, Stettin 1929.
  • Die älteren Stettiner Straßennamen im Rahmen der älteren Stadtentwicklung – von Hugo Lemcke, zweite neubearbeitete Auflage von Carl Fredrich. Leon Sauniers Buchhandlung. Stettin 1926.

Linki zewnętrzne



IES64.png
Autor opracowania: Jan Iwańczuk