Szczeciński Program Edukacji Wodnej i Żeglarskiej

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Wersja z dnia 13:45, 23 lut 2015 autorstwa Sylwia Wesołowska (dyskusja | edycje) (Utworzono nową stronę "{{WEdycji}} __NOTOC__ '''Szczeciński Program Edukacji Morskiej''' to miejski program edukacyjny, który był i jest jedynym w skali kraju tak dużym „morskim” przed...")
(różn.) ← poprzednia wersja | przejdź do aktualnej wersji (różn.) | następna wersja → (różn.)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
200px-Monobook icon.svg.png Ten artykuł jest w trakcie opracowywania. Prosimy nie edytować strony do czasu zniknięcia tej wiadomości. Nazwa użytkownika, który dodał tę wiadomość, jest wyświetlona na stronie historii.


Szczeciński Program Edukacji Morskiej to miejski program edukacyjny, który był i jest jedynym w skali kraju tak dużym „morskim” przedsięwzięciem edukacyjno-wychowawczym, wdrożonym na bazie uchwał o polityce społecznej miasta, a także na podstawie wcześniejszych doświadczeń pasjonatów - szczecińskich ludzi morza, nauczycieli i żeglarzy.
Sama idea morskiego wychowania młodzieży ma w Polsce wielowiekowe tradycje, była też jednym z celów powołanych w okresie międzywojennym stowarzyszeń – Ligi Morskiej i Rzecznej (LMiR), i Polskiego Związku Żeglarskiego (PZŻ). Także w polskim Szczecinie, tuż po przejęciu miasta przez władze polskie w lipcu 1945 roku, znaleźli się jej zwolennicy, zrzeszeni w pierwszych klubach żeglarskich LM i PZŻ. Powyższy Program - jako zadanie publiczne miasta Szczecina – przyjęty został do realizacji w 1995 roku, m.in. na bazie doświadczeń szczecińskiego Oddziału Ligi Morskiej, a także Szczecińskiej Szkoły Pod Żaglami, powołanej wcześniej na bazie porozumienia pomiędzy Szczecińskim Okręgowym Związkiem Żeglarskim, Kuratorium Oświaty, i Polskim Radiem Szczecin. Pierwszymi beneficjentami Programu stała się młodzież i nauczyciele z blisko 30 Szkolnych Kół LM, ze Szczecina i województwa, już wcześniej działających i także wspieranych finansowo i organizacyjnie przez władze miasta i instytucje morskie, głównie PŻM. Wśród działaczy i prezesów LM byli wtedy m.in. Elżbieta Marszałek, Wiesław Seidler, Terasa Chełchowska i inni.

Program wdrożony został jako jedno z zadań Wydziału Oświaty Urzędu Miasta Szczecin, dzięki przychylności władz miasta, głównie ówczesnego wiceprezydenta Zbigniewa Zalewskiego, będącego równocześnie Prezesem Szczecińskiego Okręgowego Związku Żeglarskiego (SOZŻ, obecnie Zachodniopomorskiego OZŻ). Inicjatorem i wieloletnim koordynatorem Programu - od początku – był Wiesław Seidler, wcześniej wieloletni nauczyciel akademicki Wyższej Szkoły Morskiej, później pracownik ZOZŻ, następnie Pałacu Młodzieży, zatrudniony nieprzerwanie – do 2012 roku - jako specjalista ds. edukacji morskiej (od 2012 r. na emeryturze).
Przez pierwszy rok działalności Program realizowany był przez Pałac Młodzieży, potem - przez 12 lat, jako tzw. zadanie publiczne miasta Szczecina - przez ZOZŻ. Przy placówkach oświatowych, które przystąpiły do Programu, utworzone zostały Szkolne Koła Edukacji Morskiej, przyjęte też zostały długofalowe założenia wychowawcze, organizacyjne i merytoryczne Programu.
Od kwietnia 2008 roku Program stał się ponownie zadaniem własnym Wydziału Oświaty UM, a realizatorem całości jest znowu Pałac Młodzieży – Pomorskie Centrum Edukacji (PM), dysponujące do końca 2008 roku własną miejską, młodzieżową bazą żeglarską nad jeziorem Dąbie, czyli Ośrodkiem Morskim PM (od początku 2009 roku przekształconym w samodzielną placówkę oświatową – Euroregionalne Centrum Edukacji Wodnej i Żeglarskiej – w skrócie: Centrum Żeglarskie - CŻ). Ze strony Urzędu Miasta opiekę merytoryczną nad Programem sprawują kolejni dyrektorzy Wydziału Oświaty UM, a nad realizacją Programu czuwa najdłużej Grzegorz Janowski, inspektor Wydziału Oświaty. Koordynatorem Programu był w latach 1995-2012 Wiesław Seidler, a obecnie Pracownię Edukacji Morskiej Pałacu Młodzieży prowadzą Monika Mackowiak i Jolanta Gałęzowska.

Program początkowo realizowany był jako Miejski i Regionalny Program Edukacji Morskiej Dzieci i Młodzieży, później przyjął nazwę Szczeciński Program Edukacji Morskiej, a od 2008 roku jest to Szczeciński Program Edukacji Wodnej i Żeglarskiej. Program skupia stale od 40 do 50 Szkolnych Kół Edukacji Morskiej (SKEM), działających przy szczecińskich placówkach oświatowych wszystkich typów, od przedszkoli i szkół podstawowych, poprzez gimnazja i szkoły średnie, po placówki specjalne i młodzieżowe kluby żeglarskie. Jeszcze do 2012 roku w Programie uczestniczyło też od kilkunastu do kilku kół z terenu naszego województwa, m.in. ze Świnoujścia, Wolina, Czarnogłów, Polic, Gryfina i Myśliborza, ale po 2012 roku beneficjentami Programu są praktycznie tylko samorządowe placówki oświatowe miasta Szczecina. Corocznie do 1,5 tys. chłopców i dziewcząt, w wieku 6-18 lat, przeżywa dzięki Programowi – najczęściej pierwszy raz w życiu – wodniacką lub morską przygodę, najpierw tylko krótką wycieczkę po porcie statkiem wycieczkowym, dla najmłodszych, potem szkolenia żeglarskie na jeziorze Dąbie, na Optimistach, Skipperach czy łodziach wiosłowo-żaglowych typu DZ-et (w Centrum Żeglarskim), po kilkudniowe rejsy morskie w rejonie Zalewu Szczecińskiego i Bałtyku Południowego, na miejskich jachtach - „Dar Szczecina”, „Magnolia”, „Zryw”, „Urtica”, i na innych, i na żaglowcach, z odwiedzaniem portów polskich, niemieckich, duńskich i szwedzkich. Dla zaawansowanych laureatów Programu, głównie uczniów szkół średnich, są dłuższe rejsy i wyprawy na w/w jachtach i na czarterowanych w tym celu żaglowcach (najczęściej był to „Kapitan Głowacki”, a także „Fryderyk Chopin”, „Pogoria”, „Dar Młodzieży”, i „Kapitan Borchardt”). Żeglują od Bałtyku po Morze Północne, w tym również z udziałem w międzynarodowych regatach The Tall Ships Races. Od 2004 roku z powodzeniem startuje w nich „Dar Szczecina”, m.in. z laureatami Programu, zajmując czołowe miejsca, z niezapomnianymi zwycięstwami w latach 2006 - 2013, potem także „Magnolia” i „Zryw”. Szczególnie oklaskiwane były młode załogi „Daru Szczecina” i „Magnolii” podczas finału TTSR’2007 w rodzinnym Szczecinie, a regaty i zlot żaglowców w ogóle zagościły w Szczecinie m.in. dzięki Programowi… Rejsy morskie i warsztaty „ABC Żeglarstwa” są wyróżnieniem dla najlepszych uczniów i nauczycieli, na co trzeba „zapracować” w lądowej – szkolnej i międzyszkolnej -części Programu, poprzez sesje i konkursy wiedzy o morzu, piosenki żeglarskiej, plastyczne, literackie, sceniczne i fotograficzne, związane z morskością Szczecina i regionu. Materiały szkoleniowe z sesji międzyszkolnych wydawane są jako własne „Zeszyty Edukacji Morskiej”, wraz z innymi pomocami – prezentacjami multimedialnymi, autorskimi nagraniami szant, itp.

     Teraz – od 2008 roku - przed Programem stoją nowe wyzwania i nowe zadania do realizacji. Korzystając z dotychczasowych doświadczeń przygotowane zostały bowiem założenia rozszerzonego „Szczecińskiego Programu Edukacji Wodnej i Żeglarskiej”, którego adresatami nadal są szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze Szczecina, wszystkich typów. Zakres szkoleń jest dwustopniowy, dla początkujących i zaawansowanych uczestników Programu, uczniów i nauczycieli. Regionalne i miejskie hasła - „Morze Przygody - Z wiatrem w żaglach” - są azymutami „leżącymi na kursie kompasowym” młodych miłośników wiatru i eskapad morskich, uczestników i realizatorów Programu, który m.in. jest propozycją „zabawy” w żeglarstwo dla dzieci i młodzieży nawet nie spełniającej wymagań szkoleniowych PZŻ. Program może być więc realizowany w każdej placówce oświatowej, poprzez dowolne formy popularyzujące wychowanie wodne i morskie, jak konkursy, sesje, szkolenia praktyczne i rejsy, jak i inne formy pracy pozalekcyjnej i pozaszkolnej. Różne formy programowej edukacji wodnej i żeglarskiej dostosowane są do wieku, zainteresowań i umiejętności uczestników, a także do bazy lokalowo-sprzętowej szkół (m.in. jachtów i sprzętu  ratowniczego), a także przygotowania i ilości kadry, pomocy dydaktycznych, itp. 
Szczegółowy zakres rzeczowy Programu obejmuje więc różne przedsięwzięcia związane z edukacją wodną, żeglarską i szczecińską dzieci i młodzieży, w tym:

- międzyszkolne i szkolne warsztaty, seminaria i konferencje, z zakresu podstaw wiedzy o żeglarstwie i morzu, z wykorzystaniem walorów szkoleniowo-żeglarskich jez. Dąbie i Odry; - konkursy - wiedzy morskiej, plastyczne, literackie, fotograficzne, sceniczne i inne, a także sesje popularno-naukowe, festiwale piosenki morskiej, itp.; - szkolenia i doskonalenia uczniów i nauczycieli w zakresie edukacji morskiej; - praktyczne szkolenia wodniacko-żeglarskie i rejsy szkoleniowe uczniów i nauczycieli, laureatów Programu;: - przedsięwzięcia promujące morski Szczecin.

       Corocznie w rejsach morskich, także tych dłuższych, biorą udział uczniowie wyróżniający się chęcią pogłębienia wiedzy żeglarskiej, przeżycia przygody na morzu, poznania świata. Szczególnie bogate w ciekawe rejsy i wyprawy były ostatnie lata 2009-2014, m.in. z własnymi wyprawami, nawet na Islandię,  i z udziałem w międzynarodowych regatach TTSR, na Bałtyku, Morzu Północnym, i Północnym Atlantyku, na jachtach miejskich i żaglowcach („F. Chopin”, „Kpt. Głowacki”, „Pogoria”, „Dar Młodzieży”), ze wspaniałymi zwycięstwami „Daru Szczecina” i „Daru Młodzieży”. Takie rejsy i wyprawy to dobra szkoła życia, dobra lekcja morza, dobry „kurs przygotowawczy” do dalszej kariery morskiej, m.in. do ewentualnej nauki w Technikum Morskim, potem późniejszych studiów w Akademii Morskiej.
    Obsługę organizacyjno-administracyjną Programu zapewnia Pałac Młodzieży, z nowocześnie wyposażoną Pracownią Edukacji Morskiej. Program realizowany jest w oparciu o dotychczasowe wieloletnie doświadczenia i wzorce, ale równocześnie jest corocznie modyfikowany i wzbogacany o nowe inicjatywy i pomysły, jak warsztaty wokalne, czy  nauka pływania. Tak więc Program – tak szeroko rozumiany i prowadzony - jest atrakcyjną dla uczniów, młodzieży i nauczycieli pozalekcyjną ścieżką dydaktyczno-szkoleniową, o dużych walorach wychowawczych, otwartą dla wszystkich typów szczecińskich placówek oświatowych. Jest tytułową ścieżką – Od przedszkolaka do studenta, od malucha do żeglarza i marynarza… Aktualnie wiodące hasła Programu to m.in.: dzieje polskiego żeglarstwa w Szczecinie; moja szkoła i gmina na morskiej i żeglarskiej mapie Polski; Szczecin portem przyjaznym dla żeglarzy; Szczecin i wielkie regaty TTSR, z kolejnym ich szczecińskim finałem w 2015 i 2017 roku..
      Co najważniejsze – wokół Programu skupiła się od początku liczna grupa prawdziwych pasjonatów morskiego wychowania młodzieży i wychowania pod żaglami – w tym nauczycieli – Opiekunów SKEM, kadry szkoleniowej, przedstawicieli władz oświatowych, ludzi morza, żeglarzy i dziennikarzy – „przyjaciół” Programu. Było i jest ich wielu – od początku Programu na jego „listę załogową” wpisało się ponad 80 placówek oświatowych, ze Szczecina i województwa, co oznacza kilkanaście tysięcy dzieci i młodzieży i ponad 150 osób dorosłych, istotnie zaangażowanych w minionym 20-leciu w jego realizację. Na 2015 rok przygotowywany jest specjalny program jubileuszowych obchodów 20-lecia Programu, w tym będzie m.in. rejs „Darem Szczecina” do Kłajpedy, i wyprawa na jachcie „Stary” do Narwiku i na Spitsbergen, współorganizowana ze Stowarzyszeniem Żeglarski Szczecin, pod patronatem miasta Szczecina…
     Program realizowany jest przy stałym nadzorze merytoryczno-finansowym Wydziału Oświaty Urzędu Miasta Szczecina,  przy współpracy z Centrum Żeglarskim, szczególnie w zakresie corocznego udziału młodzieżowej reprezentacji Szczecina w regatach The Tall Ships Races, których głównym sponsorem – w latach 2010-2013, było miasto Szczecin, z ich ponownym finałem w naszym mieście w 2017 roku.