Wzgórze Kupały: Różnice pomiędzy wersjami

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 11: Linia 11:
 
{{koordynaty|53.463803|14.591084|umieść=na górze}}
 
{{koordynaty|53.463803|14.591084|umieść=na górze}}
 
'''Wzgórze Kupały''' (niem. ''Elisenhöhe''), nazwa historyczna „Wzgórze Elżbiety” (także „Wzgórze Elizy”). Wzniesienie morenowe w dzielnicy [[Golęcino]] w obrębie ulic [[Świętojańska|Świętojańskiej]], [[Białogórska|Białogórskiej]], [[Pokoju]] i [[Marzanny]]. Wysokość n.p.m. 70 m, lekko zalesione. Stanowi doskonały punkt widokowy na pobliskie dzielnice mieszkaniowe oraz na rozległą [[Międzyodrze|dolinę Odry]] i [[Wzgórza Bukowe]].<br/><br/>  
 
'''Wzgórze Kupały''' (niem. ''Elisenhöhe''), nazwa historyczna „Wzgórze Elżbiety” (także „Wzgórze Elizy”). Wzniesienie morenowe w dzielnicy [[Golęcino]] w obrębie ulic [[Świętojańska|Świętojańskiej]], [[Białogórska|Białogórskiej]], [[Pokoju]] i [[Marzanny]]. Wysokość n.p.m. 70 m, lekko zalesione. Stanowi doskonały punkt widokowy na pobliskie dzielnice mieszkaniowe oraz na rozległą [[Międzyodrze|dolinę Odry]] i [[Wzgórza Bukowe]].<br/><br/>  
Wzgórze Kupały i otaczający je teren od [[XIII wiek]]u było własnością [[Kościół św. Katarzyny (pocysterski)|Klasztoru Panieńskiego cysterek]], które na jego zboczach założyły winnice (stąd jego średniowieczna nazwa „Winna Góra”). Resztki tarasów winogronowych do dzisiaj są widoczne od strony ulicy [[Ulica Świętojańska|Świętojańskiej]]. Późniejsza, niemiecka nazwa ''Elisenhöhe'' nadana temu wzgórzu [[9 czerwca]] [[1825]] roku <ref>W.H. Meyer, ''Stettin in alter und neuer Zeit.'' Stettin [[1887]], s. 253.</ref> wiąże się z imieniem małżonki następcy tronu [[w:Fryderyk Wilhelm IV Pruski|Fryderyka Wilhelma]], wówczas księżnej [[w:Elżbieta Ludwika Wittelsbach|Elżbiety Ludwiki Wittelsbach]], która wraz z mężem zaszczyciła to miejsce swoją obecnością w [[1824]] roku. <ref>Podany w haśle „'''Wzgórze Kupały'''” w: [[Encyklopedia Szczecina|''Encyklopedia Szczecina'']], t. II, s. 662, rok [[1821]] jest niewłaściwy, gdyż ówczesna księżniczka Elżbieta nie była jeszcze żoną Fryderyka Wilhelma; zob. H. Grieben, ''Stettin und Umgegend, Wollin, Usedom und Rügen''. Stettin [[1857]], s. 86.</ref> W związku z tym wydarzeniem jej imieniem nazwano również restaurację położoną na tym wzgórzu (''Restaurant u. Cafehaus Elisenhöhe''), oraz pobliską ulicę ([[Świętojańska|''Elisenstraße'']]). W niezachowanej obecnie restauracji ''Elisenhöhe'' niektóre publikacje szczecinskich historyków umiejscawiają  założony w [[1946]] roku [[Punkty zborcze dla przesiedleńców niemieckich na terenie Szczecina (1945-1947)|punkt zborczy nr 4]] dla przesiedleńców niemieckich, który faktycznie mieścił się w budynkach mieszkalnych przy położonej poniżej wzgórza ulicy [[Ulica Paproci|Paproci]]. <ref>Przykładem jest tu hasło „'''Elisenhöhe'''” w: ''Encyklopedia Szczecina'', pod red. T. Białeckiego, tom I. Wyd. Uniwersytet Szczeciński. Instytut Historii. Zakład Historii Pomorza Zachodniego. Szczecin [[1999]], s. 227; także hasło „'''Świętojańska'''” w: ''Encyklopedia Szczecina'', Suplement 3., pod red. T. Białeckiego. Wyd. Uniwersytet Szczeciński. Wydział Humanistyczny: Biblioteka Miejska. Szczecin [[2010]], s. 187-188.</ref> Wzgórze Kupały przecięte jest wąwozem linii kolejowej, nad którym przerzucony jest mostek widokowy.   
+
Wzgórze Kupały i otaczający je teren od [[XIII wiek]]u było własnością [[Kościół św. Katarzyny (pocysterski)|Klasztoru Panieńskiego cysterek]], które na jego zboczach założyły winnice (stąd jego średniowieczna nazwa „Winna Góra”). Resztki tarasów winogronowych do dzisiaj są widoczne od strony ulicy [[Ulica Świętojańska|Świętojańskiej]]. Późniejsza, niemiecka nazwa ''Elisenhöhe'' nadana temu wzgórzu [[9 czerwca]] [[1825]] roku <ref>W.H. Meyer, ''Stettin in alter und neuer Zeit.'' Stettin [[1887]], s. 253.</ref> wiąże się z imieniem małżonki następcy tronu [[w:Fryderyk Wilhelm IV Pruski|Fryderyka Wilhelma]], wówczas księżnej [[w:Elżbieta Ludwika Wittelsbach|Elżbiety Ludwiki Wittelsbach]], która wraz z mężem zaszczyciła to miejsce swoją obecnością w [[1824]] roku. <ref>Podany w haśle „'''Wzgórze Kupały'''” w: [[Encyklopedia Szczecina|''Encyklopedia Szczecina'']], t. II, s. 662, rok [[1821]] jest niewłaściwy, gdyż ówczesna księżniczka Elżbieta nie była jeszcze żoną Fryderyka Wilhelma; zob. H. Grieben, ''Stettin und Umgegend, Wollin, Usedom und Rügen''. Stettin [[1857]], s. 86.</ref> W związku z tym wydarzeniem jej imieniem nazwano również restaurację położoną na tym wzgórzu (''Restaurant u. Cafehaus Elisenhöhe''), oraz pobliską ulicę ([[Świętojańska|''Elisenstraße'']]). W niezachowanej obecnie restauracji ''Elisenhöhe'' niektórzy z historyków szczecińskich w swoich publikacjach umiejscawiają  założony w [[1946]] roku [[Punkty zborcze dla przesiedleńców niemieckich na terenie Szczecina (1945-1947)|punkt zborczy nr 4]] dla przesiedleńców niemieckich, który faktycznie mieścił się w budynkach mieszkalnych przy położonej poniżej wzgórza ulicy [[Ulica Paproci|Paproci]]. <ref>Przykładem jest tu hasło „'''Elisenhöhe'''” w: ''Encyklopedia Szczecina'', pod red. T. Białeckiego, tom I. Wyd. Uniwersytet Szczeciński. Instytut Historii. Zakład Historii Pomorza Zachodniego. Szczecin [[1999]], s. 227; także hasło „'''Świętojańska'''” w: ''Encyklopedia Szczecina'', Suplement 3., pod red. T. Białeckiego. Wyd. Uniwersytet Szczeciński. Wydział Humanistyczny: Biblioteka Miejska. Szczecin [[2010]], s. 187-188; podobnie II wydanie tej Encyklopedii z 2015 r, s. 1064, hasło „'''Świętojańska'''”.</ref> Wzgórze Kupały przecięte jest wąwozem linii kolejowej, nad którym przerzucony jest mostek widokowy.   
 
{{przypisy}}
 
{{przypisy}}
 
== Galeria ==
 
== Galeria ==

Wersja z 12:42, 29 cze 2019

Wzgórze Kupały
Wzgórze Kupały
Szczyt Wzgórza Kupały z mostku nad torami kolejowymi
Nazwa niemiecka Elisenhöhe
Wysokość 70 m n.p.m.

Geolokalizacja: 53.463803,14.591084

Wzgórze Kupały (niem. Elisenhöhe), nazwa historyczna „Wzgórze Elżbiety” (także „Wzgórze Elizy”). Wzniesienie morenowe w dzielnicy Golęcino w obrębie ulic Świętojańskiej, Białogórskiej, Pokoju i Marzanny. Wysokość n.p.m. 70 m, lekko zalesione. Stanowi doskonały punkt widokowy na pobliskie dzielnice mieszkaniowe oraz na rozległą dolinę Odry i Wzgórza Bukowe.

Wzgórze Kupały i otaczający je teren od XIII wieku było własnością Klasztoru Panieńskiego cysterek, które na jego zboczach założyły winnice (stąd jego średniowieczna nazwa „Winna Góra”). Resztki tarasów winogronowych do dzisiaj są widoczne od strony ulicy Świętojańskiej. Późniejsza, niemiecka nazwa Elisenhöhe nadana temu wzgórzu 9 czerwca 1825 roku [1] wiąże się z imieniem małżonki następcy tronu Fryderyka Wilhelma, wówczas księżnej Elżbiety Ludwiki Wittelsbach, która wraz z mężem zaszczyciła to miejsce swoją obecnością w 1824 roku. [2] W związku z tym wydarzeniem jej imieniem nazwano również restaurację położoną na tym wzgórzu (Restaurant u. Cafehaus Elisenhöhe), oraz pobliską ulicę (Elisenstraße). W niezachowanej obecnie restauracji Elisenhöhe niektórzy z historyków szczecińskich w swoich publikacjach umiejscawiają założony w 1946 roku punkt zborczy nr 4 dla przesiedleńców niemieckich, który faktycznie mieścił się w budynkach mieszkalnych przy położonej poniżej wzgórza ulicy Paproci. [3] Wzgórze Kupały przecięte jest wąwozem linii kolejowej, nad którym przerzucony jest mostek widokowy.

Przypisy

  1. W.H. Meyer, Stettin in alter und neuer Zeit. Stettin 1887, s. 253.
  2. Podany w haśle „Wzgórze Kupały” w: Encyklopedia Szczecina, t. II, s. 662, rok 1821 jest niewłaściwy, gdyż ówczesna księżniczka Elżbieta nie była jeszcze żoną Fryderyka Wilhelma; zob. H. Grieben, Stettin und Umgegend, Wollin, Usedom und Rügen. Stettin 1857, s. 86.
  3. Przykładem jest tu hasło „Elisenhöhe” w: Encyklopedia Szczecina, pod red. T. Białeckiego, tom I. Wyd. Uniwersytet Szczeciński. Instytut Historii. Zakład Historii Pomorza Zachodniego. Szczecin 1999, s. 227; także hasło „Świętojańska” w: Encyklopedia Szczecina, Suplement 3., pod red. T. Białeckiego. Wyd. Uniwersytet Szczeciński. Wydział Humanistyczny: Biblioteka Miejska. Szczecin 2010, s. 187-188; podobnie II wydanie tej Encyklopedii z 2015 r, s. 1064, hasło „Świętojańska”.

Galeria

Bibliografia

  • Grieben H., Stettin und Umgegend, Wollin, Usedom und Rügen. Stettin 1857.
  • Meyer Wilhelm Heinrich, Stettin in alter und neuer Zeit. Stettin 1887.
  • Encyklopedia Szczecina, pod red. T. Białeckiego, tom I. Wyd. Uniwersytet Szczeciński. Instytut Historii. Zakład Historii Pomorza Zachodniego. Szczecin 1999.
  • Encyklopedia Szczecina pod red. T. Białeckiego, t. II, P-Ż. Wyd. Uniwersytet Szczeciński, Instytut Historii, Zakład Historii Pomorza Zachodniego. Szczecin 2000.
  • Encyklopedia Szczecina, Suplement 3., pod red. T. Białeckiego. Wyd. Uniwersytet Szczeciński. Wydział Humanistyczny: Biblioteka Miejska. Szczecin 2010.



IES64.png
Autor opracowania: Jan Iwańczuk