Ziemowit Szuman: Różnice pomiędzy wersjami

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
 
(Nie pokazano 30 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 19: Linia 19:


'''Ziemowit Szuman''' '''(1901-1976)''' – artysta malarz, organizator środowiska plastycznego w Szczecinie
'''Ziemowit Szuman''' '''(1901-1976)''' – artysta malarz, organizator środowiska plastycznego w Szczecinie
<br />
<br /><br />
== Życiorys ==
== Życiorys ==
'''Ziemowit Szuman''' urodził się [[15 lipca]] [[1901]] roku w Gołuchowie. Był synem Mariana i Stanisławy z d. Plecińskiej. Od najmłodszych lat wychowywano go w tradycjach patriotycznych. Jego dziadek prawnik, dr Henryk Szuman, był obrońcą oskarżonych o udział w spisku Mierosławskiego, później posłem do pruskiego sejmu i prezesem Koła Polskiego w Berlinie.
'''Ziemowit Szuman''' urodził się [[15 lipca]] [[1901]] roku w Gołuchowie w rodzinie o silnych tradycjach patriotycznych. Był synem Mariana i Stanisławy z d. Plecińskiej. Jego pradziad Maurycy i jego brat Pantaleon za działalność niepodległościową i konspiracyjną byli w I połowie XIX w. więzieni przez władze pruskie. Jego dziadek, prawnik dr Henryk Szuman, był w 1846 obrońcą oskarżonych o udział w spisku Mierosławskiego. W Berlinie organizował polską Legię Akademicką. Za udział w powstaniu styczniowym osadzony w berlińskim Moabicie. Wybrany głosami polskich wyborców, został zwolniony z więzienia i wybrany posłem do pruskiego sejmu. Przez ponad 30 lat piastował godność prezesa Koła Polskiego w Berlinie.  


Ziemowit Szuman od dzieciństwa obcował ze sztuką zgromadzoną w gołuchowskim zamku. Właściwie był malarzem samoukiem. W dwudziestoleciu międzywojennym często wyjeżdżał do Zakopanego, gdzie się leczył. Tam poznał Stanisława Ignacego Witkiewicza. W Krakowie pobierał nauki u Stanisława Kamockiego, a podczas pobytu w Paryżu u Othona Friesza w Académie de la Grande Chaumiér.
Ziemowit Szuman od dzieciństwa obcował ze sztuką zgromadzoną w gołuchowskim zamku. Dzięki kuzynowi, Stefanowi Szumanowi, wybitnemu psychologowi pedagogowi i estetykowi, miał możność zapoznania się z najnowszymi trendami w sztuce światowej. Już jako nastolatek wykazywał duży talent artystyczny. Oprócz malarstwa, które było jego marzeniem, interesował się muzyką. Wykazywał duże uzdolnienia w tym kierunku. W dwudziestoleciu międzywojennym często wyjeżdżał do Zakopanego, gdzie się leczył. Tam poznał Stanisława Ignacego Witkiewicza, którego twórczość wywarła na nim duże wrażenie. W Krakowie pobierał nauki u Stanisława Kamockiego, a podczas pobytu w Paryżu u Othona Friesza w Académie de la Grande Chaumiér. Właściwie był jednak malarzem samoukiem.


Po II wojnie światowej opuścił Poznań i wyjechał do Gorzowa. Jako referent kultury i sztuki przy tamtejszym starostwie organizował miejscowe muzeum. Później podobne muzeum organizował w Łowiczu.
Po II wojnie światowej opuścił Poznań i wyjechał do Zakopanego, gdzie wstąpił do Związku Polskich Artystów Plastyków. W lipcu 1945 roku przeniósł się do Gorzowa. Jako kierownik Referatu Kultury i Sztuki przy tamtejszym starostwie, organizował miejscowe muzeum (1948). Został jego dyrektorem. Zajął się inwentaryzacją i zabezpieczeniem zabytków. Organizował pierwsze wystawy malarskie środowiska lubuskiego i pierwsze w Polsce Ludowej wystawy objazdowe plastyków. W 1952 roku wyjechał do Łowicza, gdzie zajął się organizacją podobnego muzeum. Nadal działał aktywnie na rzecz środowisk plastycznych Ziemi Lubuskiej i Wielkopolski. Nie mogąc się pogodzić ze zmianą profilu łowickiego muzeum, zaproponowaną przez władze, zrezygnował ze stanowiska dyrektora.


W 1956 roku przeniósł się na stałe do '''[[Szczecin|Szczecina]]'''. Tu przystąpił do organizowania środowiska artystyczno-plastycznego. Przez 13 lat kierował Biurem Wystaw Artystycznych. Za jego kadencji szczecinianie mogli obejrzeć, m.in. współczesne malarstwo belgijskie, sztukę młodych artystów radzieckich, rzeźby i rysunki Henry Moore’a, grafiki amerykańskie, malarstwo Piotra Potworowskiego. Był kolejno prezesem i wiceprezesem związku twórczego plastyków szczecińskich, a także pomysłodawcą i organizatorem [[Festiwal Polskiego Malarstwa Współczesnego|Festiwalu Polskiego Malarstwa Współczesnego]] w [[Szczecin|Szczecinie]] (biennale). Piastował funkcję komisarza pierwszych czterech wystaw. Później w ramach Festiwalu organizował plenery w Świnoujściu, na które zapraszał również artystów skandynawskich. Od 1963 roku był Rzecznikiem Dyscyplinarnym Zarządu Okręgu ZPAP w [[Szczecin|Szczecinie]].
W 1956 roku przeniósł się na stałe do '''[[Szczecin|Szczecina]]'''. Tu przystąpił do organizowania środowiska artystyczno-plastycznego. Dzięki jego zabiegom [[Szczecin]] lat 60. stał się jednym z najbardziej aktywnych  ośrodków życia artystycznego w Polsce. Przez 13 lat kierował Biurem Wystaw Artystycznych. Za jego kadencji szczecinianie mogli zapoznać się, m.in. z współczesnym malarstwem belgijskim, sztuką młodych artystów radzieckich, rzeźbą i rysunkami Henry Moore’a, grafikami amerykańskimi, malarstwem Piotra Potworowskiego. Był kolejno prezesem i wiceprezesem związku twórczego plastyków szczecińskich, a także pomysłodawcą i organizatorem [[Festiwal Polskiego Malarstwa Współczesnego|Festiwalu Polskiego Malarstwa Współczesnego]] w [[Szczecin|Szczecinie]] (biennale). Piastował funkcję komisarza pierwszych czterech wystaw. Później w ramach tego Festiwalu organizował plenery w Świnoujściu, na które zapraszał również artystów skandynawskich. Od 1963 roku był Rzecznikiem Dyscyplinarnym Zarządu Okręgu ZPAP w [[Szczecin|Szczecinie]].


Jako artysta rozpoczynał od malowania pejzaży górskich. W latach 50. powstały martwe natury (''Martwa natura z butelkami''), obrazy o tematyce robotniczej (''Pejzaż z fabryką'', ''Robotnik przy tokarce'') oraz prace oparte na folklorze łowickim. Po przyjeździe do [[Szczecin|Szczecina]] jego zainteresowania skierowały się ku morzu (uwydatnienie motywu żywiołu). W swoich pracach malarskich często sięgał do poezji Charlesa Baudelaire’a, np. w cyklu ''Kwiaty zła'', składającego się z kilkudziesięciu obrazów zainspirowanych przeżyciami rodzinnymi i waśniami środowiska twórczego. Kolejne manifesty artystyczne znajdowały odzwierciedlenie w cyklach: ekologicznym – ''Kompozycje biologiczne'', i kosmicznym – ''Kompozycje kosmiczne'' (tempera ''W kosmosie'', olej ''Pejzaż księżycowy'', gwasz ''Kataklizm''). Optymistycznym kontrapunktem był cykl ''Światy podwodne'' (1967-1969), w którym artysta podejmował obronę piękna i biologicznej urody świata. Charakterystyczny sposób malowania zyskał jego obrazom miano malarstwa „unerwionego”.  
Jako artysta rozpoczynał od malowania pejzaży górskich. W latach 50. powstały martwe natury (''Martwa natura z butelkami''), obrazy o tematyce robotniczej (''Pejzaż z fabryką'', ''Robotnik przy tokarce'') oraz prace oparte na folklorze łowickim. Po przyjeździe do [[Szczecin|Szczecina]] jego zainteresowania skierowały się ku morzu (uwydatnienie motywu żywiołu). W swoich pracach malarskich często sięgał do poezji Charlesa Baudelaire’a, np. w cyklu ''Kwiaty zła'', składającego się z kilkudziesięciu obrazów zainspirowanych przeżyciami rodzinnymi i waśniami środowiska twórczego. Kolejne manifesty artystyczne znajdowały odzwierciedlenie w cyklach: ekologicznym – ''Kompozycje biologiczne'', i kosmicznym – ''Kompozycje kosmiczne'' (tempera ''W kosmosie'', olej ''Pejzaż księżycowy'', gwasz ''Kataklizm''). Optymistycznym kontrapunktem był cykl ''Światy podwodne'' (1967-1969), w którym artysta podejmował obronę piękna i biologicznej urody świata. Charakterystyczny sposób malowania zyskał jego obrazom miano malarstwa „unerwionego”.  


Był członkiem Société des Artistes Independants (Paryż).
W latach 60. nawiązał bliskie kontakty ze środowiskami plastycznymi we Francji. Uczestniczył w dorocznych wystawach w Grand Palais. Swoje prace wystawiał w wielu francuskich galeriach. We Francji także malował. Był członkiem Société des Artistes Independants (Paryż). Jego prace przyniosły mu duże uznanie wśród znawców sztuki, a także liczne nagrody, których we Francji zdobył więcej niż w Polsce.
 
Jego prace znajdują się w zbiorach Muzeum Narodowego w Krakowie, Poznaniu i [[Szczecin|Szczecinie]], Muzeum Sztuki w Łodzi oraz w zbiorach muzeów w Szwecji, Danii, Francji i USA. Jego nazwisko wymieniane jest w międzynarodowej encyklopedii ''International Who Is Who In Art'', wydanej w Cambridge w 1976 roku.
 
Przez całe życie wierzył w wychowawczą siłę sztuki, w jej moc uszlachetniającą ludzi. W środowisku artystycznym [[Szczecin|Szczecina]] uchodził za osobę o szerokich zainteresowaniach, nie tylko plastycznych.


Od 1937 roku był żonaty z Janiną Kęszycką z Kęszyc h. Nałęcz. Miał dwóch synów, Andrzeja i Michała.
Od 1937 roku był żonaty z Janiną Kęszycką z Kęszyc h. Nałęcz. Miał dwóch synów, Andrzeja i Michała.


Zmarł [[17 października]] [[1976]] roku w [[Szczecin|Szczecinie]]. Jest pochowany na [[Cmentarz Centralny|Cmentarzu Centralnym]] (kw. [http://cmentarze.szczecin.pl/cmentarze/chapter_11975.asp?smode=3&p1oid=5A94FACE5615410A812C85B2385903F2&p2oid=C6B573CAA0D04327AF26B3669569073B// 67A-1-10])
Zmarł [[17 października]] [[1976]] roku w [[Szczecin|Szczecinie]]. Jest pochowany na [[Cmentarz Centralny|Cmentarzu Centralnym]] (kw. [http://cmentarze.szczecin.pl/cmentarze/chapter_11975.asp?smode=3&p1oid=5A94FACE5615410A812C85B2385903F2&p2oid=C6B573CAA0D04327AF26B3669569073B// 67A-1-10]).
<br/><br/>
<gallery widths=330 heights=370 perrow=3>
Plik:Szuman_Ziemowit07a.jpg|''(fot. [[Krystyna Łyczywek]])''
Plik:Szuman_Ziemowit08a.jpg|''(fot. [[Witold Chromiński]])''
Plik:KS19650109nr6a.jpg|Wycinek z [[Kurier Szczeciński|„Kuriera Szczecińskiego”]] nr 6 z dn. 9 stycznia 1965
</gallery>
<br/><br/>
<br/><br/>


== Wystawy (wybór) ==
== Wystawy (wybór) ==
==== Wystawy krajowe ====
==== Wystawy krajowe ====
* '''1946''' – indywidualna wystawa malarstwa, Poznań
* '''1959''' – indywidualna wystawa malarstwa, [[Szczecin]] (marzec-kwiecień)
* '''1959''' – indywidualna wystawa malarstwa, [[Szczecin]] (marzec-kwiecień)
* '''1960''' – wystawa '''Ziemowita Szumana''', Jerzego Brzozowskiego, Tadeusza Eysymonta, Edmunda Witkowskiego, [[Klub studencki „Pimpuś”]], [[Szczecin]] (kwiecień)
* '''1960''' – wystawa '''Ziemowita Szumana''', [[Jerzy Brzozowski|Jerzego Brzozowskiego]], Tadeusza Eysymonta, Edmunda Witkowskiego, [[Klub studencki „Pimpuś”]], [[Szczecin]] (kwiecień)
* '''1960''' – Wystawa Okręgowa w XV-lecie wyzwolenia Szczecina, [[Szczecin]] (kwiecień-czerwiec)
* '''1960''' – Wystawa Okręgowa w XV-lecie wyzwolenia Szczecina, [[Szczecin]] (kwiecień-czerwiec)
* '''1962''' – I Festiwal Polskiego Malarstwa Współczesnego, [[Szczecin]] (lipiec-sierpień)
* '''1962''' – I Festiwal Polskiego Malarstwa Współczesnego, [[Szczecin]] (lipiec-sierpień)
* '''1961''' – ogólnopolska wystawa malarstwa i rzeźby, Muzeum Narodowe, Warszawa (listopad-grudzień)
* '''1961''' – ogólnopolska wystawa malarstwa i rzeźby, Muzeum Narodowe, Warszawa (listopad-grudzień)
* '''1961-1962''' – wystawa okręgowa Związku Polskich Artystów Plastyków, sala CBWA w Muzeum Pomorza Zachodniego, [[Szczecin]] (grudzień 1961-styczeń 1962)
* '''1961-1962''' – wystawa okręgowa Związku Polskich Artystów Plastyków, sala CBWA w Muzeum Pomorza Zachodniego, [[Szczecin]] (grudzień 1961-styczeń 1962)
* '''1962''' – indywidualna wystawa malarstwa, Szczecin (wrzesień-październik)
* '''1962''' – indywidualna wystawa malarstwa, [[Szczecin]] (wrzesień-październik)
* '''1963-1964''' – indywidualna wystawa malarstwa, [[Szczecin]] (grudzień 1963-styczeń 1964)
* '''1963-1964''' – indywidualna wystawa malarstwa, [[Szczecin]] (grudzień 1963-styczeń 1964)
* '''1964''' – indywidualna wystawa malarstwa, [[Szczecin]] (styczeń-marzec)
* '''1964''' – indywidualna wystawa malarstwa, [[Szczecin]] (styczeń-marzec)
* '''1964''' – II Festiwal Polskiego Malarstwa Współczesnego, [[Szczecin]] (lipiec-wrzesień)
* '''1964''' – II Festiwal Polskiego Malarstwa Współczesnego, [[Szczecin]] (lipiec-wrzesień)
* '''1965''' – indywidualna wystawa malarstwa, Klub „13 Muz”, [[Szczecin]] (styczeń-luty)
* '''1965''' – indywidualna wystawa malarstwa, Klub „13 Muz”, [[Szczecin]] (styczeń-luty)
* '''1965''' – indywidualna wystawa malarstwa, Klub Spółdzielców, [[Szczecin]] (luty)
* '''1966''' – III Festiwal Polskiego Malarstwa Współczesnego, [[Szczecin]] (lipiec-wrzesień)
* '''1966''' – III Festiwal Polskiego Malarstwa Współczesnego, [[Szczecin]] (lipiec-wrzesień)
* '''1967''' – indywidualna wystawa malarstwa, [[Szczecin]] (lipiec-sierpień)
* '''1967''' – indywidualna wystawa malarstwa, [[Szczecin]] (lipiec-sierpień)
* '''1967-1968''' – II Prezentacja Malarzy z Krajów Socjalistycznych, [[Szczecin]] (grudzień 1967-luty 1968)
* '''1968''' – indywidualna wystawa malarstwa, [[Szczecin]] (czerwiec-lipiec)
* '''1968''' – indywidualna wystawa malarstwa, [[Szczecin]] (czerwiec-lipiec)
* '''1968''' – IV Festiwal Polskiego Malarstwa Współczesnego, [[Szczecin]] (lipiec-wrzesień)
* '''1968''' – IV Festiwal Polskiego Malarstwa Współczesnego, [[Szczecin]] (lipiec-wrzesień)
* '''1968''' – indywidualna wystawa malarstwa, Opole
* '''1969''' – indywidualna wystawa malarstwa, [[Szczecin]] (czerwiec-lipiec)
* '''1969''' – indywidualna wystawa malarstwa, [[Szczecin]] (czerwiec-lipiec)
* '''1969''' – indywidualna wystawa malarstwa, Zakopane
* '''1970''' – indywidualna wystawa malarstwa, [[Szczecin]] (maj-lipiec)
* '''1970''' – indywidualna wystawa malarstwa, [[Szczecin]] (maj-lipiec)
* '''1970''' – V Festiwal Polskiego Malarstwa Współczesnego, [[Szczecin]] (lipiec-wrzesień)
* '''1970''' – V Festiwal Polskiego Malarstwa Współczesnego, [[Szczecin]] (lipiec-wrzesień)
* '''1975''' – „Od Odry po Bałtyk” (prezentacja prac twórców środowiska szczecińskiego), Muzeum Ziemi Lubuskiej, Zielona Góra (marzec)
* '''1975''' – „Plastyka szczecińska w XXX-leciu PRL”, Galeria Sztuki BWA, [[Zamek Książąt Pomorskich]], [[Szczecin]] (kwiecień-maj)
* '''1978''' – indywidualna wystawa malarstwa, BWA Szczecin, kuluary [[Teatr Lalek „Pleciuga”|Teatru Lalek „Pleciuga”]]
* '''1978''' – indywidualna wystawa malarstwa, BWA Szczecin, kuluary [[Teatr Lalek „Pleciuga”|Teatru Lalek „Pleciuga”]]
* '''1979''' – wystawa retrospektywna, [[Szczecin]]
* '''1981''' – wystawa retrospektywna, BWA, Warszawa
* '''1983''' – wystawa retrospektywna, BWA, Sopot (marzec)
* '''1983''' – wystawa retrospektywna, „Zachęta”, Warszawa (maj)
* '''1995''' – Z Galerii Wspomnień, [[Szczecin]]
<br />
<br />


==== Wystawy zagraniczne ====
==== Wystawy zagraniczne ====
* '''1965''' – Paryż (Francja)
* '''1965''' – Paryż i Cannes (Francja)
* '''1965''' – Kopenhaga (Dania) - z grupą Spiren
* '''1965''' – Kopenhaga (Dania) - z grupą Spiren
* '''1966''' – Salon des Indépendants, Paryż (Francja)
* '''1966''' – Salon des Indépendants, Paryż (Francja)
Linia 71: Linia 93:
* '''1970''' – Aarhus (Dania) - z grupą Spiren
* '''1970''' – Aarhus (Dania) - z grupą Spiren
* '''1970''' – Rostock (NRD)
* '''1970''' – Rostock (NRD)
* '''1970''' – Ryga (ZSRR)
* '''1970''' – prezentacje Malarzy Krajów Nadbałtyckich, Ryga (ZSRR)
* '''1970''' – Biarritz (Francja)
* '''1970''' – Biarritz (Francja)
* '''1970''' – Cimaise de Paris, Salon International, Paryż (Francja)
* '''1970''' – Salon des Indépendants, Paryż (Francja)
* '''1970''' – Salon des Indépendants, Paryż (Francja)
* '''1970''' – Salon des Artistes Francais, Paryż (Francja)
* '''1970''' – Salon des Artistes Francais, Paryż (Francja)
* '''1970''' – XI Salon International, Juvicy, Paris-Sud (Francja)
* '''1970''' – XI Salon International, Juvicy, Paris-Sud (Francja)
* '''1970''' – Peintres Abstraits. Gal. Cimase de Paris (Francja)
* '''1970''' – Peintres Abstraits. Gal. Cimase de Paris (Francja)
* '''1978''' – polska Sztuka Współczesna Wybrzeża (Dania)
<br/><br/>
<br/><br/>


== ==
== Wybrane prace ==
<gallery widths=240 heights=240 perrow=4>
<gallery widths=240 heights=280 perrow=4>
Plik:Szuman_Ziemowit01.jpg|
Plik:Szuman_Ziemowit01.jpg|
Plik:Szuman_Ziemowit02.jpg|
Plik:Szuman_Ziemowit02.jpg|
Linia 86: Linia 110:
Plik:Szuman_Ziemowit04.jpg|
Plik:Szuman_Ziemowit04.jpg|
</gallery>
</gallery>
<gallery widths=240 heights=280 perrow=4>
Plik:Szuman_Ziemowit05.JPG|
Plik:Szuman_Ziemowit11a.jpg|''Kwiat ognia'' (1969) – w zbiorach [[Książnica Pomorska|Książnicy Pomorskiej]] w [[Szczecin|Szczecinie]]
Plik:Szuman_Ziemowit06a.jpg|''Drzewo świadomości'' (polimer)
</gallery>
<br/><br/>
== Artykuły i recenzje w prasie ==
* '''1956''' – ''Francuscy impresjoniści w Szczecinie'', „Ziemia i Morze” 1956 nr 19, s. 3
* '''1956''' – ''W odpowiedzi dr Kusztelskiemu'' (z cyklu: Polemiki), „Ziemia i Morze” 1956 nr 24, s. 7
<br/><br/>
== Nagrody i wyróżnienia ==
* nagrody na Festiwalu Polskiego Malarstwa Współczesnego
* '''1964''' - nagroda ZPAP
* '''1966''' – nagroda w konkursie ''Piękno Ziemi Szczecińskiej'' zorganizowanym przez Wydział Kultury [[Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej|WRN]] w [[Szczecin|Szczecinie]] z okazji 20-lecia [[Pomorze Zachodnie|Pomorza Zachodniego]]
* '''1970''' – VII Grand Prix w Wielkim Finale
* XXII Grand Prix Deauville
<br/><br/>
== Odznaczenia ==
* '''1950''' – Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski - za całokształt twórczości
* '''1962''' – medal ZPAP
<br/><br/>
<br/><br/>


Linia 95: Linia 142:
* [[Mariusz Czarniecki|Mariusz M. Czarniecki]], ''Malarz wnętrza morza'' [w:] ''Ku Słońcu 125. Księga z miasta umarłych'' (praca zbiorowa pod red. [[Mariusz Czarniecki|Mariusza M. Czarnieckiego]]), Wydawnictwo Glob, [[Szczecin]] 1987
* [[Mariusz Czarniecki|Mariusz M. Czarniecki]], ''Malarz wnętrza morza'' [w:] ''Ku Słońcu 125. Księga z miasta umarłych'' (praca zbiorowa pod red. [[Mariusz Czarniecki|Mariusza M. Czarnieckiego]]), Wydawnictwo Glob, [[Szczecin]] 1987
* [[Mariusz Czarniecki|Mariusz M. Czarniecki]], ''Ziemowita Szumana strefy nieskażone'' w: ''Poszukiwacze piękna'', Ottonianum, [[Szczecin]] 1998
* [[Mariusz Czarniecki|Mariusz M. Czarniecki]], ''Ziemowita Szumana strefy nieskażone'' w: ''Poszukiwacze piękna'', Ottonianum, [[Szczecin]] 1998
* Jerzy Jurczyk, ''Plastyka. Malarz podwodnych galaktyk'', „Morze i Ziemia” 1983 nr 25, s. 9
* ''Słownik biograficzny Wielkopolski południowo-wschodniej. Ziemia kaliska'' (pod red. Danuty Wańki, autor hasła [[User:Andriusza|Andrzej Androchowicz]]), KTPN, Kalisz 2007
* ''Słownik biograficzny Wielkopolski południowo-wschodniej. Ziemia kaliska'' (pod red. Danuty Wańki, autor hasła [[User:Andriusza|Andrzej Androchowicz]]), KTPN, Kalisz 2007
* ''Wystawa Szczecińskie Dzieło Plastyczne w XXV-lecie ZPAP i XX-lecie PSP'' (katalog pod red. Jerzego Brzozowskiego, Tadeusza Eysymonta, Janiny Kosińskiej), ZPAP, [[Szczecin]] 1970
* ''Wystawa Szczecińskie Dzieło Plastyczne w XXV-lecie ZPAP i XX-lecie PSP'' (katalog pod red. [[Jerzy Brzozowski|Jerzego Brzozowskiego]], Tadeusza Eysymonta, Janiny Kosińskiej), ZPAP, [[Szczecin]] 1970
* ''Ziemowit Szuman 1901-1979. Katalog wystawy'' (opr. [[Jadwiga Najdowa]]), Muzeum Narodowe, [[Szczecin]] 1979
* ''Ziemowit Szuman 1901-1979. Katalog wystawy'' (opr. [[Jadwiga Najdowa]]), Muzeum Narodowe, [[Szczecin]] 1979



Aktualna wersja na dzień 22:41, 18 maj 2022

Ziemowit Szuman
artysta malarz
brak zdjecia
Data urodzenia 15 lipca 1901
Miejsce urodzenia Gołuchów
Data śmierci 17 października 1976
Miejsce śmierci Szczecin
Miejsce spoczynku Cmentarz Centralny w Szczecinie (kw. 67A-1-10)
Lokalizacja grobu zobacz na mapie



Ziemowit Szuman (1901-1976) – artysta malarz, organizator środowiska plastycznego w Szczecinie

Życiorys

Ziemowit Szuman urodził się 15 lipca 1901 roku w Gołuchowie w rodzinie o silnych tradycjach patriotycznych. Był synem Mariana i Stanisławy z d. Plecińskiej. Jego pradziad Maurycy i jego brat Pantaleon za działalność niepodległościową i konspiracyjną byli w I połowie XIX w. więzieni przez władze pruskie. Jego dziadek, prawnik dr Henryk Szuman, był w 1846 obrońcą oskarżonych o udział w spisku Mierosławskiego. W Berlinie organizował polską Legię Akademicką. Za udział w powstaniu styczniowym osadzony w berlińskim Moabicie. Wybrany głosami polskich wyborców, został zwolniony z więzienia i wybrany posłem do pruskiego sejmu. Przez ponad 30 lat piastował godność prezesa Koła Polskiego w Berlinie.

Ziemowit Szuman od dzieciństwa obcował ze sztuką zgromadzoną w gołuchowskim zamku. Dzięki kuzynowi, Stefanowi Szumanowi, wybitnemu psychologowi pedagogowi i estetykowi, miał możność zapoznania się z najnowszymi trendami w sztuce światowej. Już jako nastolatek wykazywał duży talent artystyczny. Oprócz malarstwa, które było jego marzeniem, interesował się muzyką. Wykazywał duże uzdolnienia w tym kierunku. W dwudziestoleciu międzywojennym często wyjeżdżał do Zakopanego, gdzie się leczył. Tam poznał Stanisława Ignacego Witkiewicza, którego twórczość wywarła na nim duże wrażenie. W Krakowie pobierał nauki u Stanisława Kamockiego, a podczas pobytu w Paryżu u Othona Friesza w Académie de la Grande Chaumiér. Właściwie był jednak malarzem samoukiem.

Po II wojnie światowej opuścił Poznań i wyjechał do Zakopanego, gdzie wstąpił do Związku Polskich Artystów Plastyków. W lipcu 1945 roku przeniósł się do Gorzowa. Jako kierownik Referatu Kultury i Sztuki przy tamtejszym starostwie, organizował miejscowe muzeum (1948). Został jego dyrektorem. Zajął się inwentaryzacją i zabezpieczeniem zabytków. Organizował pierwsze wystawy malarskie środowiska lubuskiego i pierwsze w Polsce Ludowej wystawy objazdowe plastyków. W 1952 roku wyjechał do Łowicza, gdzie zajął się organizacją podobnego muzeum. Nadal działał aktywnie na rzecz środowisk plastycznych Ziemi Lubuskiej i Wielkopolski. Nie mogąc się pogodzić ze zmianą profilu łowickiego muzeum, zaproponowaną przez władze, zrezygnował ze stanowiska dyrektora.

W 1956 roku przeniósł się na stałe do Szczecina. Tu przystąpił do organizowania środowiska artystyczno-plastycznego. Dzięki jego zabiegom Szczecin lat 60. stał się jednym z najbardziej aktywnych ośrodków życia artystycznego w Polsce. Przez 13 lat kierował Biurem Wystaw Artystycznych. Za jego kadencji szczecinianie mogli zapoznać się, m.in. z współczesnym malarstwem belgijskim, sztuką młodych artystów radzieckich, rzeźbą i rysunkami Henry Moore’a, grafikami amerykańskimi, malarstwem Piotra Potworowskiego. Był kolejno prezesem i wiceprezesem związku twórczego plastyków szczecińskich, a także pomysłodawcą i organizatorem Festiwalu Polskiego Malarstwa Współczesnego w Szczecinie (biennale). Piastował funkcję komisarza pierwszych czterech wystaw. Później w ramach tego Festiwalu organizował plenery w Świnoujściu, na które zapraszał również artystów skandynawskich. Od 1963 roku był Rzecznikiem Dyscyplinarnym Zarządu Okręgu ZPAP w Szczecinie.

Jako artysta rozpoczynał od malowania pejzaży górskich. W latach 50. powstały martwe natury (Martwa natura z butelkami), obrazy o tematyce robotniczej (Pejzaż z fabryką, Robotnik przy tokarce) oraz prace oparte na folklorze łowickim. Po przyjeździe do Szczecina jego zainteresowania skierowały się ku morzu (uwydatnienie motywu żywiołu). W swoich pracach malarskich często sięgał do poezji Charlesa Baudelaire’a, np. w cyklu Kwiaty zła, składającego się z kilkudziesięciu obrazów zainspirowanych przeżyciami rodzinnymi i waśniami środowiska twórczego. Kolejne manifesty artystyczne znajdowały odzwierciedlenie w cyklach: ekologicznym – Kompozycje biologiczne, i kosmicznym – Kompozycje kosmiczne (tempera W kosmosie, olej Pejzaż księżycowy, gwasz Kataklizm). Optymistycznym kontrapunktem był cykl Światy podwodne (1967-1969), w którym artysta podejmował obronę piękna i biologicznej urody świata. Charakterystyczny sposób malowania zyskał jego obrazom miano malarstwa „unerwionego”.

W latach 60. nawiązał bliskie kontakty ze środowiskami plastycznymi we Francji. Uczestniczył w dorocznych wystawach w Grand Palais. Swoje prace wystawiał w wielu francuskich galeriach. We Francji także malował. Był członkiem Société des Artistes Independants (Paryż). Jego prace przyniosły mu duże uznanie wśród znawców sztuki, a także liczne nagrody, których we Francji zdobył więcej niż w Polsce.

Jego prace znajdują się w zbiorach Muzeum Narodowego w Krakowie, Poznaniu i Szczecinie, Muzeum Sztuki w Łodzi oraz w zbiorach muzeów w Szwecji, Danii, Francji i USA. Jego nazwisko wymieniane jest w międzynarodowej encyklopedii International Who Is Who In Art, wydanej w Cambridge w 1976 roku.

Przez całe życie wierzył w wychowawczą siłę sztuki, w jej moc uszlachetniającą ludzi. W środowisku artystycznym Szczecina uchodził za osobę o szerokich zainteresowaniach, nie tylko plastycznych.

Od 1937 roku był żonaty z Janiną Kęszycką z Kęszyc h. Nałęcz. Miał dwóch synów, Andrzeja i Michała.

Zmarł 17 października 1976 roku w Szczecinie. Jest pochowany na Cmentarzu Centralnym (kw. 67A-1-10).



Wystawy (wybór)

Wystawy krajowe

  • 1946 – indywidualna wystawa malarstwa, Poznań
  • 1959 – indywidualna wystawa malarstwa, Szczecin (marzec-kwiecień)
  • 1960 – wystawa Ziemowita Szumana, Jerzego Brzozowskiego, Tadeusza Eysymonta, Edmunda Witkowskiego, Klub studencki „Pimpuś”, Szczecin (kwiecień)
  • 1960 – Wystawa Okręgowa w XV-lecie wyzwolenia Szczecina, Szczecin (kwiecień-czerwiec)
  • 1962 – I Festiwal Polskiego Malarstwa Współczesnego, Szczecin (lipiec-sierpień)
  • 1961 – ogólnopolska wystawa malarstwa i rzeźby, Muzeum Narodowe, Warszawa (listopad-grudzień)
  • 1961-1962 – wystawa okręgowa Związku Polskich Artystów Plastyków, sala CBWA w Muzeum Pomorza Zachodniego, Szczecin (grudzień 1961-styczeń 1962)
  • 1962 – indywidualna wystawa malarstwa, Szczecin (wrzesień-październik)
  • 1963-1964 – indywidualna wystawa malarstwa, Szczecin (grudzień 1963-styczeń 1964)
  • 1964 – indywidualna wystawa malarstwa, Szczecin (styczeń-marzec)
  • 1964 – II Festiwal Polskiego Malarstwa Współczesnego, Szczecin (lipiec-wrzesień)
  • 1965 – indywidualna wystawa malarstwa, Klub „13 Muz”, Szczecin (styczeń-luty)
  • 1965 – indywidualna wystawa malarstwa, Klub Spółdzielców, Szczecin (luty)
  • 1966 – III Festiwal Polskiego Malarstwa Współczesnego, Szczecin (lipiec-wrzesień)
  • 1967 – indywidualna wystawa malarstwa, Szczecin (lipiec-sierpień)
  • 1967-1968 – II Prezentacja Malarzy z Krajów Socjalistycznych, Szczecin (grudzień 1967-luty 1968)
  • 1968 – indywidualna wystawa malarstwa, Szczecin (czerwiec-lipiec)
  • 1968 – IV Festiwal Polskiego Malarstwa Współczesnego, Szczecin (lipiec-wrzesień)
  • 1968 – indywidualna wystawa malarstwa, Opole
  • 1969 – indywidualna wystawa malarstwa, Szczecin (czerwiec-lipiec)
  • 1969 – indywidualna wystawa malarstwa, Zakopane
  • 1970 – indywidualna wystawa malarstwa, Szczecin (maj-lipiec)
  • 1970 – V Festiwal Polskiego Malarstwa Współczesnego, Szczecin (lipiec-wrzesień)
  • 1975 – „Od Odry po Bałtyk” (prezentacja prac twórców środowiska szczecińskiego), Muzeum Ziemi Lubuskiej, Zielona Góra (marzec)
  • 1975 – „Plastyka szczecińska w XXX-leciu PRL”, Galeria Sztuki BWA, Zamek Książąt Pomorskich, Szczecin (kwiecień-maj)
  • 1978 – indywidualna wystawa malarstwa, BWA Szczecin, kuluary Teatru Lalek „Pleciuga”
  • 1979 – wystawa retrospektywna, Szczecin
  • 1981 – wystawa retrospektywna, BWA, Warszawa
  • 1983 – wystawa retrospektywna, BWA, Sopot (marzec)
  • 1983 – wystawa retrospektywna, „Zachęta”, Warszawa (maj)
  • 1995 – Z Galerii Wspomnień, Szczecin


Wystawy zagraniczne

  • 1965 – Paryż i Cannes (Francja)
  • 1965 – Kopenhaga (Dania) - z grupą Spiren
  • 1966 – Salon des Indépendants, Paryż (Francja)
  • 1967 – Salon des Indépendants, Paryż (Francja)
  • 1967 – Kopenhaga (Dania) - z grupą Spiren
  • 1968 – Salon des Indépendants, Paryż (Francja)
  • 1969 – Salon des Indépendants, Paryż (Francja)
  • 1970 – Aarhus (Dania) - z grupą Spiren
  • 1970 – Rostock (NRD)
  • 1970 – prezentacje Malarzy Krajów Nadbałtyckich, Ryga (ZSRR)
  • 1970 – Biarritz (Francja)
  • 1970 – Cimaise de Paris, Salon International, Paryż (Francja)
  • 1970 – Salon des Indépendants, Paryż (Francja)
  • 1970 – Salon des Artistes Francais, Paryż (Francja)
  • 1970 – XI Salon International, Juvicy, Paris-Sud (Francja)
  • 1970 – Peintres Abstraits. Gal. Cimase de Paris (Francja)
  • 1978 – polska Sztuka Współczesna Wybrzeża (Dania)



Wybrane prace



Artykuły i recenzje w prasie

  • 1956Francuscy impresjoniści w Szczecinie, „Ziemia i Morze” 1956 nr 19, s. 3
  • 1956W odpowiedzi dr Kusztelskiemu (z cyklu: Polemiki), „Ziemia i Morze” 1956 nr 24, s. 7



Nagrody i wyróżnienia

  • nagrody na Festiwalu Polskiego Malarstwa Współczesnego
  • 1964 - nagroda ZPAP
  • 1966 – nagroda w konkursie Piękno Ziemi Szczecińskiej zorganizowanym przez Wydział Kultury WRN w Szczecinie z okazji 20-lecia Pomorza Zachodniego
  • 1970 – VII Grand Prix w Wielkim Finale
  • XXII Grand Prix Deauville



Odznaczenia

  • 1950 – Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski - za całokształt twórczości
  • 1962 – medal ZPAP



Ciekawostki



Bibliografia

Inne źródła

  • Strony internetowe: www.sedina.pl; www.losgardenios.com.pl; www.gorzow.com



IES64.png
Autor opracowania: Andrzej Androchowicz