Mała ojczyzna hrabiego Zedtwitza (film)

Mała ojczyzna hrabiego Zedtwitza – polski film dokumentalny z 2026 r., poświęcony życiu i twórczości malarza marynisty oraz dyplomaty Eryka von Zedtwitza, przez wiele lat związanego z Międzyzdrojami. Film przedstawia historię artysty, który w 1926 r. zamieszkał w ówczesnej rybackiej wsi Misdroy (obecnie Międzyzdroje) i utrzymywał siebie oraz rodzinę z malarstwa. W ciągu blisko czterech dekad stworzył tam ponad dwa tysiące obrazów, przedstawiających przede wszystkim pejzaże Bałtyku i nadmorskiej przyrody. Zedtwitz cieszył się sympatią mieszkańców miejscowości, którzy określali go mianem „naszego malarza”. Po śmierci w 1965 r. – zgodnie ze swoją wolą – został pochowany w Międzyzdrojach. Film podkreśla również jego postawę pacyfistyczną oraz decyzję pozostania po II wojnie światowej w Polsce; artysta nauczył się języka polskiego i uzyskał polskie obywatelstwo, kontynuując działalność artystyczną nad Bałtykiem.

Produkcja

Autorką scenariusza i reżyserką filmu jest Helena Kwiatkowska, współpracująca przy realizacji z regionalistką i dziennikarką Julianną Rogowską. Zdjęcia i montaż wykonali Bartosz Jurgiewicz i Łukasz Nyks, a muzykę skomponował Dariusz Kabaciński. Narratorem filmu jest Michał Dembowski. W scenach fabularyzowanych wystąpili aktorzy szczecińskich teatrów: Andrzej Oryl, Konrad Pawicki, Maciej Litkowski, Jacek Piątkowski i Wojciech Sandach. W realizacji uczestniczyli również statyści z miejskich grup rekonstrukcyjnych „Metrum” i „Retro Vibes”, a w filmie pojawiają się wypowiedzi ekspertów – historyków, muzealników i regionalistów.

Producentem filmu jest Stowarzyszenie Sztuka-Promocja-Edukacja. Obraz powstał pod patronatem medialnym „Kuriera Szczecińskiego”, dzięki dofinansowaniu Stowarzyszenia Gmin Polskich Euroregionu Pomerania w programie INTERREG VI A. W filmie wykorzystano liczne, wcześniej niepublikowane materiały ikonograficzne ze zbiorów Julianny Rogowskiej i Janusza Brzeskiego. Czas trwania filmu wynosi 38 min 48 s.

Obsada

Michał Dembowski – narrator
Andrzej Oryl
Konrad Pawicki
Maciej Litkowski
Jacek Piątkowski
Wojciech Sandach

Dystrybucja i recepcja

Premiera filmu odbyła się w styczniu 2026 r. w szczecińskim kinie "Pionier 1909". Następnie był on prezentowany podczas licznych pokazów w muzeach, bibliotekach i klubach w Szczecinie oraz trzykrotnie w kinie Zamek. Łącznie odbyło się ponad dziesięć projekcji publicznych. Film zaprezentowano również publiczności niemieckiej podczas pokazów w Anklam i Heringsdorfie. Emisję telewizyjną zaplanowano w 2026 r. na antenie TVP3.

Bohater filmu

Eryk von Zedtwitz pochodził z arystokratycznego rodu von Zedtwitz von Lebenstein, spokrewnionego z wieloma europejskimi rodami panującymi, m.in. w Bawarii i Saksonii, a także powiązanego z brytyjską rodziną królewską. Po studiach prawniczych i z zakresu stosunków międzynarodowych pobierał prywatne lekcje malarstwa w pracowniach artystycznych we Włoszech, Austrii i Niemczech. Członkowie rodziny Zedtwitzów byli katolikami; zawarcie małżeństwa z kuzynką, Teodorą von Zedtwitz, wymagało papieskiej dyspensy. Jeden z bliskich krewnych rodziny w czasie II wojny światowej pomagał Żydom, za co został uhonorowany przez Instytut Yad Vashem w Jerozolimie medalem „Sprawiedliwy wśród Narodów Świata”.