Pomnik Sanitariuszki (Kołobrzeg)

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Geolokalizacja: 54.184433,15.576059

Pomnik Sanitariuszki
Pomnik Sanitariuszki
Autor Adolf Cogiel
Lokalizacja Kołobrzeg, u zbiegu ulic C.K. Norwida i Gen. W. Sikorskiego
Data powstania 1980
Materiał brąz, kamienne płyty, beton
Wymiary {{{wymiary}}}

Pomnik Sanitariuszki – nazywany również Pomnikiem Żołnierza-Sanitariuszki. Usytuowany u zbiegu ulicy Cypriana Kamila Norwida z ulicą Generała Władysława Sikorskiego, wykonany został według projektu wrocławskiego artysty rzeźbiarza – Adolfa Cogiela. Stanowi wyraz uznania, szacunku i hołdu sanitariuszkom i pielęgniarkom niosącym pomoc rannym żołnierzom podczas walk 1. Armii Wojska Polskiego. Powstał staraniem władz partyjnych i administracyjnych województwa koszalińskiego oraz mieszkańców Kołobrzegu.

Opis pomnika

Rzeźba o kompozycji figuralnej (wys. 230 cm x szer. 275 cm x gł. 220 cm) ukazuje klęczącą na prawym kolanie sanitariuszkę pochyloną nad potrzebującym pomocy żołnierzem. Ubrana w mundur młoda kobieta, lewą dłonią podtrzymuje opadającą ku ziemi głowę rannego. Przy jej prawym boku widoczna jest torba medyczna z wizerunkiem krzyża genewskiego. Postać mężczyzny przedstawiona została w pozycji półleżącej z głową złożoną na lewym kolanie sanitariuszki. Z tyłu kompozycji, na ściance torby, widoczna jest sygnatura: „A. COGIEL/ 1980”. Rzeźbę osadzono na betonowym, obłożonym kamiennymi płytami, cokole (wys. 67 cm x szer. 315 cm x gł. 325 cm). Pomnik zachowany w stanie bardzo dobrym.

Historia

Idea wystawienia pomnika zrodziła się w 1978 roku. W następnym roku ogłoszony został ogólnopolski konkurs na projekt pomnika upamiętniającego „udział kobiet polskich w walkach I Armii Wojska Polskiego”.[1] Zgłoszony przez Adolfa Cogiela projekt, wzbudził sprzeciw części lokalnego środowiska plastycznego. Artyście zarzucano zbyt duże podobieństwo przygotowanej pracy do rzeźb ukazujących Marię z martwym Chrystusem na kolanach – tzw. Piet. Ostatecznie jury zdecydowało się na realizację pomnika według projektu wrocławskiego rzeźbiarza. Jego wykonanie było możliwe tylko dzięki „stanowczości komitetu budowy pomnika i przewodniczącego Miejskiej Rady Narodowej – Kazimierza Walewskiego”.[2] Odlew z brązu przygotowany został w Zakładach Mechanicznych im. Marcelego Nowotki w Warszawie.

Uroczystość odsłonięcia pomnika odbyła się 13 lipca 1980 roku, w ostatnim dniu trwania XIV Festiwalu Piosenki Żołnierskiej „Kołobrzeg 80”. Udział w niej wzięli m.in.: wiceminister obrony narodowej, generał broni – Józef Urbanowicz, wiceminister kultury i sztuki – Józef Fajkowski, szef Głównego Zarządu Politycznego WP generał dywizji – Józef Baryła, I sekretarz KW PZPR w Koszalinie – Władysław Kozdra oraz wojewoda koszaliński – Jan Urbanowicz. Aktu odsłonięcia dokonał wiceminister obrony narodowej, a zarazem honorowy obywatel miasta Kołobrzeg, gen. broni – Józef Urbanowicz. Po odegraniu hymnu państwowego i złożeniu kwiatów pod pomnikiem, zgromadzeni goście i mieszkańcy Kołobrzegu wysłuchali pieśni żołnierskich w wykonaniu chóru złożonego z członków Związku Bojowników o Wolność i Demokrację.

Przypisy

  1. Kroczyński, Hieronim. Inwentaryzacja historyczna miejsc pamięci miasta Kołobrzeg. Kołobrzeg: 2012, brak numeracji stron.
  2. Tamże.

Bibliografia

  • (jap). Pomnik Sanitariuszki w Kołobrzegu. "Głos Pomorza". 1980, nr 153 (8861), s. 1.
  • Konarski, Bernard. Ewelina Nowak - sanitariuszka z kołobrzeskiego pomnika. "Kulisy Kołobrzeskie". 2000, nr 10 (93), s. 7.
  • Konarski, Bernard. Sanitariuszka. "Pobrzeże". 1983, nr 11, s. 20.
  • Konarski, Bernard. Sanitariuszka z kołobrzeskiego pomnika. "Wiadomości Zachodnie". 1981, nr 33 (1223), s. 9.
  • Konarski, Bernard. Sanitariuszka z pomnika. "Zbliżenia". 1988, nr 11, s. 5.
  • Kroczyński, Hieronim. Inwentaryzacja historyczna miejsc pamięci miasta Kołobrzeg. Kołobrzeg: 2012. Dokumentacja dot. Pomnika Sanitariuszki wykonana na zlecenie Prezydenta Miasta Kołobrzeg.
  • Kroczyński, Hieronim. Kronika Kołobrzegu. Kołobrzeg: Wydawnictwo Le Petit Café, 2000. ISBN 83-900271-3-5.
  • Podbiał, Grzegorz. W sprawie Pomnika Żołnierza Sanitariuszki. "Głos Pomorza". 1989, nr 22 (11362), s. 3.
  • Szwej, J. Pomnik tej, która kocha życie. "Głos Pomorza". 1980, nr 157 (8865), s. 7.
  • Śmigielski, Robert. Kołobrzeg Przewodnik Milenijny. Wyd. 3. Kołobrzeg: "Max", 2005. ISBN 83-919113-0-6.
  • Zaryczny, Zdzisław. Odsłonięcie Pomnika Żołnierza-Sanitariuszki. "Żołnierz Wolności". 1980, nr 161 (9159), s. 1 i 2.

Zdjęcia pomnika



Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Łukasz Skubisz