Teatr Lalek „Czarodziej”

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Budynek przy ul. Tarczyńskiego 1, w którym w latach 1947-1949 mieścił się teatr (fot. Zbigniew Niecikowski

Teatr Lalek „Czarodziej” – pierwszy teatr lalkowy w powojennym Szczecinie

Historia

Teatr Lalek „Czarodziej” (właśc. Szczeciński Teatr Kukiełek „Czarodziej”) powstał w 1946 roku przy Wydziale Oświaty i Kultury Dorosłych Inspektoratu Szkolnego w Szczecinie. Pomysłodawcą powołania do życia placówki oświatowej, której zadaniem było kształcenie przygotowanie młodych widzów do odbioru sztuki teatralnej, był ówczesny naczelnik tego Wydziału, O. Hryculak. Siedziba teatru mieściła się na trzecim piętrze budynku Gimnazjum i Liceum przy ul. Tarczyńskiego 1.

Założycielką i kierowniczką teatrzyku była nauczycielka Publicznej Szkoły Powszechnej nr 2, Irena Lipień-Kotlińska. Zespół stanowili amatorzy, miłośnicy teatru, rekrutujący się m.in. spośród nauczycieli, studentów, robotników, rzemieślników. Lalki i dekoracje były wykonywane własnym sumptem. Reżyserem i głównym scenografem „Czarodzieja” został Marian Bogusz, przyszły mąż Ireny Lipień-Kotlińskiej. Kompozytorem i akompaniatorem był Jerzy Kochanowski. Z teatrem współpracowali aktorzy scen dramatycznych: Maria Malicka, Lidia Wysocka i Zbigniew Sawan, który byli konsultantami w przedmiocie gry aktorskiej. Pieniądze na zakup niezbędnych materiałów zespół otrzymywał z Wydziału Oświaty, natomiast dekoracje i lalki wykonywano we własnym zakresie.

Działalność teatru zainaugurowano 26 listopada 1946 roku premierą Cioci Twardowskiej Adama Mickiewicza w opracowaniu Stanisława Roya. Od tego dnia spektakle, odbywające się w każdą sobotę i niedzielę, cieszyły się ogromnym powodzeniem. Rozważano nawet utworzenie filii „Czarodzieja” na Pogodnie i Niebuszewie. W ciągu czterech lat działalności członkowie zespołu przygotowali 13 premier (łącznie ponad 500 przedstawień).

W 1949 roku, w wyniku wprowadzonych zmian, patronem teatru zostało Towarzystwo Przyjaciół Dzieci. Wstrzymanie finansowania placówki przez Kuratorium Oświaty spowodowało zawieszenie działalności zespołu. W styczniu 1950 roku Teatr Lalek „Czarodziej” został rozwiązany.

Zespół

  • kierownik, reżyser, scenograf, aktorka: Irena Lipień-Kotlińska
  • kierownik (od września 1948), reżyser, scenograf, aktor: Marian Bogusz
  • muzyk, kompozytor, akompaniator: Jerzy Kochanowski
  • technik, obsługa przedstawień: Józef Bogusz
  • aktorzy-animatorzy: Alojzy Błaszkiewicz (także kasjer), Zofia Bratkowska, Maria Brudkowska, Stanisława Borkówna, Halina Cieplakówna, Stanisława Gdowska, Stefan Gdowski, Mieczysław Karwowski, Bogusław Mielczarek, Jadwiga Morawska, Czesław Napłoszek, Eugenia Sekulak-Napłoszek, Mieczysław Studnic, Maciej Studnicki, Renia Tracz, Adam Tokarski, Mira Wojtkiewicz i inni



Repertuar

Afisz teatralny (1949)
  • CIOCIA TWARDOWSKA
    • opracowanie: Stanisław Roy wg ballady Adama Mickiewicza
    • premiera: 26 listopada 1946


  • BAJOWE BAJECZKI I ŚWIERSZCZOWE SKRZYPECZKI



  • O JURKU-BZDURKU I KSIĘŻYCOWYM KRÓLU


  • PÓJDŹMY WSZYSCY DO STAJENKI (jasełka ludowe)
    • autorka: Stanisława Daszyńska
    • opracowanie: Marian Bogusz
    • spektakl przygotowany we współpracy ze Szczecińskim Teatrem Oświatowym
    • premiera: 17 stycznia 1948


  • KOT W BUTACH


  • LIS PRZECHERA


  • DOROTKA


  • SZEWC DRATEWKA


  • STACH I STRACH



  • ZA SIEDMIOMA GÓRAMI


  • ŚNIEŻEK
    • autor: Walentina Lubimowa
    • premiera: 1949



Zobacz także



Bibliografia

  • Elżbieta Stelmaszczykowa, Szczeciński Teatr Kukiełek „Czarodziej” [w:] Robert Cieślak, Elżbieta Stelmaszczykowa, Pół wieku teatru lalek w Szczecinie. „Rusałka” – „Pleciuga” (1953-2003), Teatr Lalek „Pleciuga”, Szczecin 2004
  • Encyklopedia Szczecina t. II P-Ż (pod red. Tadeusza Białeckiego, autor hasła Ryszard Markow), Uniwersytet Szczeciński, Szczecin 2000

Inne źródła





IES64.png
Autor opracowania: Andrzej Androchowicz