Zygmunt Dorożyński

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zygmunt Dorożyński
dyrektor Państwowego Szpitala Klinicznego
brak zdjecia
Kpr pchor. Zygmunt Dorożyński w Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie
Data urodzenia 13 maja 1925
Miejsce urodzenia Stryj
Data śmierci 26 lutego 2007
Miejsce śmierci Szczecin
Miejsce spoczynku Cmentarz Centralny w Szczecinie (kw. 24AGR-1-6)
Lokalizacja grobu zobacz na mapie


Zygmunt Stanisław Dorożyński (1925-2007) – dyrektor Państwowego Szpitala Klinicznego nr 2 w Szczecinie

Życiorys

Zygmunt Stanisław Dorożyński urodził się 13 maja 1925 roku w Stryju. Był synem Antoniego, zawodowego wojskowego, i Władysławy z Piaseckich. Do siedmioklasowej szkoły powszechnej uczęszczał w Brześciu nad Bugiem. Tu także ukończył I klasę w Gimnazjum im. Niemcewicza. Od września 1939 do grudnia 1941 roku przebywał w Stryju, gdzie chodził do II klasy szkoły średniej, działającej pod radziecką okupacją. W grudniu 1941 roku przedostał się nielegalnie do Otwocka, gdzie jego ojciec Antoni pracował w szpitalu powiatowym jako intendent.

W Otwocku, pod fałszywym nazwiskiem Stanisław Nowicki, kontynuował naukę. Uczył się na tajnych kompletach gimnazjalnych, uzyskując w 1942 roku tzw. małą maturę. Równocześnie działał w podziemiu. Od 20 grudnia 1941 roku należał do Związku Walki Zbrojnej, w którym przyjął pseudonim „Zgrzyt”. Był gońcem oddziału „Romana” (do 14 sierpnia 1942). Po złożeniu przysięgi (15 sierpnia 1942) jako żołnierz AK został skierowany do Szkoły Podchorążych Rezerwy Piechoty w Piastowie (II turnus 4 Rejonu w Otwocku), którą ukończył 26 grudnia 1942 roku. Początkowo służył w Wólce Mlądzkiej (obecnie dzielnica Otwocka), w 4 Rejonie „Fromczyn” VII Obwodu „Obroża” Warszawskiego Okręgu AK, gdzie był instruktorem wyszkolenia bojowego piechoty i dowódcą 782 plutonu 3 kompanii pod komendą ppor. Kuczborskiego ps. „Boruta”.

Dnia 10 czerwca 1943 roku awansowany do stopnia kaprala podchorążego piechoty. Po rozszyfrowaniu przez Niemców struktur 4 Rejonu w czerwcu 1943 roku, został przeniesiony do 8 Rejonu „Łęgów” (Młociny). Tu zorganizował i został dowódcą plutonu (trzy drużyny) działającego w Wólce Węglowej, Mościcach-Radiowie i w Sierakowie.

W pierwszych dniach powstania warszawskiego brał udział w ataku na lotnisko bielańskie. W powstaniu dowodził drużyną w plutonie/kompanii zrzutów Grupy AK „Kampinos” pod komendą ppor. Józefa Karneya ps. „Drewno”. Między innymi trzykrotnie brał udział w akcjach zaopatrywania Warszawy w broń. Pod koniec powstania, podczas przebijania się wraz z Grupą AK „Kampinos” w kierunku Gór Świętokrzyskich, uczestniczył w bitwie pod Jaktorowem (29 września 1944). Podczas walk w Budach Zosinych dostał się do niewoli. Początkowo trafił do obozu przejściowego Dulag 113 w Skierniewicach, skąd został wywieziony do Stalagu IV B w Mühlberg (numer jeniecki 305520).

W stalagu przebywał aż do jego wyzwolenia przez Armię Czerwoną 23 kwietnia 1945 roku. Tydzień później przedostał się do brytyjskiej strefy okupacyjnej, znajdując schronienie w przejściowym obozie dla dipisów (Displaced Persons) w Imbshausen (okręg Northeim). Stamtąd wyjechał do Włoch, gdzie 18 września 1945 roku wstąpił do II Korpusu Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie. Zweryfikowany jako szeregowiec, otrzymał przydział do 9 Lekkiej Kompanii Sanitarnej 2 Warszawskiej Dywizji Pancernej. Miesiąc później (17 października) został odkomenderowany do 2 Polowej Stacji Opatrunkowej 16 Pomorskiej Brygady Piechoty. Od 7 maja 1946 roku, w stopniu kaprala, służył w 343 sekcji przeciwmalarycznej 16 Kompanii Sanitarnej. Wraz ze swoim oddziałem został przeniesiony do Anglii, do polskiego obozu Cannon Hall w Cawthorne w hrabstwie Yorkshire (1 lipca 1946). Stąd został odkomenderowany na Kurs Maturalny nr 2, potem nr 1 (28 września 1946). W 1947 roku po przeprowadzonej weryfikacji przywrócono mu akowski stopień wojskowy kaprala podchorążego. W Cawthorne ukończył I klasę kursu licealnego o profilu matematyczno-fizycznym. W 1948 roku podjął decyzję o powrocie do Polski.

Dnia 10 czerwca 1948 roku przybył do Szczecina, gdzie zamieszkał wraz z rodzicami. Po uzyskaniu w 1949 roku matury w Państwowym Koedukacyjnym Gimnazjum i Liceum dla Dorosłych im. Marii Konopnickiej, zdał egzaminy i został przyjęty na Wydział Lekarski Pomorskiej Akademii Medycznej. Równolegle ze studiami podejmował pracę w charakterze pielęgniarza w Zakładzie Lecznictwa Pracowniczego (od 19 lutego do 14 maja 1951) oraz jako p.o. lekarza w Wydziale Zdrowia Miejskiej Rady Narodowej (od 15 stycznia do 31 marca 1952). Brał także udział w akcji szczepień przeciw gruźlicy (BCG), zorganizowanej w Polsce przez Duński Czerwony Krzyż.

Po ukończeniu II roku studiów bez postawienia zarzutów został zatrzymany przez pracowników Urzędu Bezpieczeństwa. Od 28 marca 1952 roku przebywał w areszcie WUBP w Szczecinie przy ul. Małopolskiej, gdzie poddawany był wielogodzinnym nocnym przesłuchaniom, oraz w więzieniu przy ul. Kaszubskiej, gdzie pracował w tamtejszym szpitalu. Tam otrzymał orzeczenie Komisji Specjalnej do Walki z Nadużyciami i Szkodnictwem Gospodarczym z 16 czerwca 1952 roku, skazujące go na karę 24 miesięcy obozu pracy za „rozpowszechnianie fałszywych wiadomości, mogących wyrządzić istotną szkodę interesom Państwa Polskiego, a dotyczące ustroju Państwa i mordu w Katyniu”. Winę udowodniono „na podstawie zeznań świadków”. Nieważność orzeczenia Komisji Specjalnej z 1952 roku Sąd Wojewódzki w Szczecinie orzekł dopiero w lutym 1993 roku.

Po ogłoszeniu amnestii w 1952 roku, karę zmniejszono mu do 12 miesięcy. Z więzienia wyszedł na wolność 28 marca 1953 roku, jednak bez możliwości powrotu na uczelnię. Zatrudnienie znalazł jako kierownik Biura Sanitarnego w Kolumnie Sanitarno-Epidemiologicznej w Szczecinie (od 17 sierpnia 1953 do 31 stycznia 1958). Kolejno kierował Oddziałem Zdrowia i Pomocy Społecznej w Prezydium Miejskiej Rady Narodowej (od 1 lutego do 31 sierpnia 1958), Miejską Przychodnią Obwodowa nr 2 (od 1 września do 31 grudnia 1958) oraz Biurem Sanitarnym w Miejskiej Przychodni Obwodowej nr 1 (od 1 stycznia 1959 do 30 września 1969).

W latach 1955–1962 był wiceprzewodniczącym, a w latach 1962–1969 przewodniczącym Rady Zakładowej Lecznictwa Miejskiego. Od 1 października 1969 do końca października 1979 roku był zastępcą dyrektora Szpitala Miejskiego na Golęcinie (obecnie Zachodniopomorskie Centrum Onkologii) przy ul. Strzałowskiej 22.

W latach 1979–1991 kierował Państwowym Szpitalem Klinicznym nr 2 na Pomorzanach (obecnie Szpital Kliniczny nr 2 Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego). Kolejno był zastępcą dyrektora ds. administracyjnych (od 1 listopada 1979), p.o. dyrektora (od 1 maja 1983) i dyrektorem (od 1 stycznia 1984 do 31 grudnia 1991). Mimo kryzysu ekonomicznego i politycznego oraz trudnych warunków materialnych, działał na rzecz szpitala z ogromnym zaangażowaniem. Z jego inicjatywy m.in. wyremontowano i wyposażono w nowoczesny sprzęt większość oddziałów i klinik szpitala, zwiększono liczbę sal chorych oraz utworzono Główną Izbę Przyjęć. Powstały także nowe pracownie (m.in. Pracownia Hemodynamiczna). Na Oddziale Ginekologii uruchomiono sale intensywnego nadzoru medycznego. W I Klinice Okulistyki powstała Krajowa Poradnia Zeza, a II Klinikę Chirurgii Ogólnej przystosowano do wykonywania przeszczepów nerek.

Był członkiem i działaczem Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej i Związku Więźniów Politycznych Okresu Stalinowskiego.

Żonaty z Cecylią Suszyńską (1922–1989). Miał dwie córki.

Zmarł 26 lutego 2007 roku w Szczecinie. Został pochowany 28 lutego na Cmentarzu Centralnym (kw. 24AGR-1-6).

Z rodzinnego albumu



Odznaczenia

  • 1946 – Medal Wojska (Wielka Brytania)
  • Złota Odznaka Związkowa Resortu Służby Zdrowia i Łączności
  • Srebrny Krzyż Zasługi
  • Odznaka Honorowa Gryfa Pomorskiego
  • 1994 – Odznaka Pamiątkowa „Akcji Burza”
  • 1995 – Odznaka Weterana Walk o Niepodległość
  • 1995 – Warszawski Krzyż Powstańczy
  • 1996 – Krzyż Więźnia Politycznego



Bibliografia

  • Maciej Białecki, Dorożyńscy, „Biuletyn Informacyjny Związku Powstańców Warszawskich «Powstaniec Warszawski»” 2020 nr 3 (101), s. 60-76




IES64.png
Autor opracowania: Andrzej Androchowicz