Tekst źródłowy strony Jezioro Dąbie

{{Jezioro infobox
 |jezioro_nazwa = Jezioro Dąbie
 | inne nazwy =
 |jezioro_grafika = jezioro_brak.jpg
 |opis_zdjecia = {{Pomoz_foto_obiekt}}
 | nazwa_niemiecka = Dammscher-See
 | nazwa_dawna =
 | powierzchnia = 54,08
 | dlugosc = 15
 | szerokosc = 7,5
 | glebokosc_srednia = 2,61
 | glebokosc_max     = 10
 | objetosc = 129,5 mln 
 | rzeki_zasilajace  = [[Regalica]], [[Płonia (rzeka)|Płonia]], [[Duńczyca]], [[Święta (rzeka)]]
 | rzeki_wyplywajace = [[Iński Nurt]], [[Czapina]], [[Babina]]
 | wyspy = 1389 ha
 | commons = Category:Dąbie Lake
 | mapa_link = http://maps.google.com/?ie=UTF8&ll=53.463117,14.683914&spn=0.160245,0.65918&t=h&z=12
}}
'''Dąbie''' (niem. ''Dammscher-See'') – jezioro deltowe w [[w:Dolina Dolnej Odry|Dolinie Dolnej Odry]], w całości granicach Szczecina, osiedla [[Dąbie]]. Powierzchnia lustra wody obejmuje 54,08&nbsp;km², co stanowi 4. miejsce w Polsce i 1. w województwie. Przez jezioro przebiega tor wodny ze portu Schwedt do Zatoki Pomorskiej. Nad Dąbiem zlokalizowanych jest kilka obiektów żeglarskich.
{{commons|Category:Dąbie Lake}}
== Hydrologia ==
Dąbie można wyraźnie podzielić na dwie części: północne ''[[Jezioro Dąbie Wielkie|Dąbie Wielkie]]'' i południowe ''[[Jezioro Dąbie Małe|Dąbie Małe]]''. Jezioro ma dobrze rozwiniętą linię brzegową. Niecka jeziora jest pochodzenia polodowcowego. 

{{fakt|Przeciętna głębokość wynosi 3,0–3,5 m.}}
Średnia głębokość jeziora wynosi 2,61 m<ref>{{cytuj książkę|nazwisko=Wiśniewski|imię=Bernard|nazwisko2=Wolski|imię2=Tomasz|tytuł=Changes in Dąbie Lake bathymetry in the period 1962–1996|czasopismo=Limnological Review|wydawca=Polskie Towarzystwo Limnologiczne|wolumin=5|issn=1642-5952|data=2005|strony=258|url=http://ptlim.pl/lr2005/pdf/wisniewski.pdf}}</ref>. Maksymalna długość jeziora wynosi 15 km, a maksymalna szerokość – 7,5 km.

Według danych z 1996 roku objętość wody w zbiorniku wynosiła 129,5 mln&nbsp;m²<ref>{{cytuj książkę|nazwisko=Wiśniewski|imię=Bernard|nazwisko2=Wolski|imię2=Tomasz|tytuł=Changes in Dąbie Lake bathymetry in the period 1962–1996|czasopismo=Limnological Review|wydawca=Polskie Towarzystwo Limnologiczne|wolumin=5|issn=1642-5952|data=2005|strony=258|url=http://ptlim.pl/lr2005/pdf/wisniewski.pdf}}</ref>.

Dzięki kanałom łączącym główny nurt Odry z jeziorem powstało kilkanaście wysp o łącznej powierzchni 1389 ha, główne z nich to: [[Dębina]] (516 ha), [[Czarnołęka]] (270 ha) oraz [[Mewia Wyspa]], [[Radolin]], [[Ostrów Grabowski]] i inne{{fakt}}<ref>{{cytuj książkę |nazwisko =  | imię = | autor link = | tytuł = Słownik geograficzno-krajoznawczy Polski | wydawca = Wydaw. Naukowe [[PWN]] | miejsce = Warszawa | rok = 1994 | strony = 123-124 | isbn = 8301098228}}</ref>.

Wyspy na jeziorze: [[Bystrzyńska Kępa]], [[Kopa]], [[Mały Róg]], [[Ostrów Węgorzy]], [[Regalicki Chełm]].

== Zlewnia ==
Dąbie jest częścią estuarium [[Odra|Odry]]. Od południowo-zachodniego brzegu Dąbie połączone jest z [[Duńczyca Zachodnia|Zachodnią]] i [[Duńczyca Wschodnia|Wschodnią)]]. Od południowego brzegu uchodzi [[Regalica]], odchodzącej od [[Odra Wschodnia|Odry Wschodniej]]. Do południowej zatoki [[Jezioro Dąbie Małe|Małe Dąbie]] uchodzi dwie rzeki: [[Rzeka Płonia|Płonia]] oraz [[Chełszcząca]]. Od wschodniej strony spływają z polderów [[Kanał Kurowski]] oraz [[Kanał Łąka]]. Od zachodniego brzegu do Dąbia uchodzi [[Święta (rzeka)]], która odchodzi od [[Odra|Odry]]. 

W północnej części Dąbie jest połączone przesmykami [[Iński Nurt]], [[Czapina]] i [[Babina]] z [[Odra|Odrą]], z którą następuje wymiana wód.

== Zagospodarowanie ==
Jezioro obejmuje 18% powierzchni Szczecina.

Dąbie znajduje się w wykazie śródlądowych dróg wodnychRozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 grudnia 2002 r. w sprawie śródlądowych dróg wodnych ({{Dziennik Ustaw|rok=2002|numer=210|pozycja=1786}}). W związku z tym Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Szczecinie, który jest administratorem wód nie utworzył obwodu rybackiego na jeziorze.

Przez Dąbie przebiega tor wodny o długości 14,5 km, szerokości 150 m i głębokość 10 m, który łączy port Schwedt/Oder z Zatoką Pomorską<ref>{{cytuj książkę|nazwisko=Parzonka|imię=Włodzimierz|nazwisko2=Buchholz|imię2=Władysław|nazwisko3=Coufal|imię3=Ryszard|nazwisko4=Kreft|imię4=Andrzej|nazwisko5=Meyer|imię5=Zygmunt|tytuł=Wstępna ocena warunków zamulania jeziora Dąbie|czasopismo=Infrastruktura i ekologia terenów wiejskich|wydawca=Polska Akademia Nauk Oddział w Krakowie|wolumin=4/1/2007|strony=39-40|issn=1732-5587|data=2007|url=http://www.infraeco.pl/pl/art/a_15123.htm?plik=308}}</ref>. Dąbie jest jedynym jeziorem w Polsce dostępnym dla statków pełnomorskich.

{{fakt|Głębokość maksymalna na torze wodnym sięga 8 m.}}

Nad jeziorem położone jest szczecińskie osiedle [[Dąbie]] oraz 2 miejscowości powiatu goleniowskiego: wieś Lubczyna i osada [Bystra.

Nad brzegiem Dąbia znajduje się 5 marin żeglarskich, 2 przystanie żeglarskie stowarzyszeń oraz 2 przystanie turystyczne<ref>{{cytuj książkę|autor=Stowarzyszenie „Pomost” – Instytut Gospodarki Morskiej w Szczecinie|tytuł=Program rozwoju infrastruktury portów i przystani żeglarskich województwa zachodniopomorskiego w Regionie Odry, Zalewu Szczecińskiego i wybrzeża Morza Bałtyckiego |wydawca=Urząd Marszałkowski Województwa Zachodniopomorskiego|miejsce=Szczecin|data=2008|strony=16, 79|rozdział=2. Infrastruktura żeglarska w regionie ujścia Odry, Zalewu Szczecińskiego i wybrzeża Bałtyku|data dostępu=2009-10-28|url=http://www.um-zachodniopomorskie.pl/zalaczniki/program_rozwoju.pdf}}</ref>:
* marina „Camping Marina” PTTK – obiekt stowarzyszenia z kempingiem 
* marina Euro Jachtklubu „Pogoń” – obiekt stowarzyszenia
* marina „Porta Hotele” – obiekt prywatny
* marina Jacht Klubu AZS – obiekt stowarzyszenia
* marina Jacht Klubu „Harcerski Ośrodek Morski” – obiekt stowarzyszenia
* przystań żeglarska Jacht Klubu Morskiego LOK – obiekt stowarzyszenia
* przystań żeglarska Klubu Ligi Morskiej „Prawobrzeże” w Szczecinie
* przystań turystyczna Ośrodka Morskiego Pałacu Młodzieży – obiekt samorządu
* przystań turystyczna Goleniowskiego Młodzieżowego Domu Sportu w [[w:Lubczyna (województwo zachodniopomorskie)|Lubczynie]] – obiekt samorządu.

== Przyroda ==
Dąbie w całości znajduje się w obszarze specjalnej ochrony ptaków „[[w:Dolina Dolnej Odry]]"<ref>[http://natura2000.gdos.gov.pl/natura2000/dane/mapy/PLB320003_1.png Arkusz 1/15]. ''Mapa PLB320003 Dolina Dolnej Odry''. Ministerstwo Środowiska, 2008-03-17.</ref><ref>[http://natura2000.gdos.gov.pl/natura2000/dane/mapy/PLB320003_4.png Arkusz 4/15]. ''Mapa PLB320003 Dolina Dolnej Odry''. Ministerstwo Środowiska, 2008-03-17.</ref>.

== Historia ==
Dąbie stanowi dawną zatokę Zalewu Szczecińskiego, która została odcięta deltą Iny. 

15 października 1939 roku jezioro zostało w całości włączone do [[Wielkie Miasto Szczecin|Wielkiego Miasta Szczecina]]<ref>{{cytuj książkę | tytuł = Encyklopedia Szczecina | tom = I A-O | wydawca = [[Uniwersytet Szczeciński]] | miejsce = Szczecin | rok = 1999 | strony = 308 | isbn = 8387341452}}</ref>.

== Hydronimia ==
Pierwsze wzmianki historyczne pochodzą z 1226 r. jako ''stagnum Damb'' czyli ''jezioro Dąb''<ref>{{cytuj książkę | tytuł = Encyklopedia Szczecina | tom = I A-O | wydawca = [[Uniwersytet Szczeciński]] | miejsce = Szczecin | rok = 1999 | strony = 178-179 | isbn = 8387341452}}</ref>. Za czasów niemieckich jezioro nosiło nazwę ''Dammscher See''. Po II wojnie światowej przez pewien czas używano nazw ''Jezioro Dąbskie''<ref>plan miasta Szczecina z 1945 r. oraz ''Jezioro Dąb''</ref><ref>Mapa Polski 1:1 000 000 Wojskowy Instytut Geograficzny Sztabu Generalnego W.P., Warszawa 1945 [http://www.mapywig.org/m/OTHER_WIG_MAPS/MAPA_POLSKI_1945.jpg]</ref><ref>Koleje Pomorza Przyodrzańskiego 1:1 000 000 Dyr. Okręg. Kolei Państw. w Szczecinie, 1946 [http://www.kolej.one.pl/mapy/1/1099510834.jpg]</ref><ref>[http://www.mapywig.org/m/wig500k/MAPA_POLSKI_1_500_000_SZCZECIN_1.jpg Mapa Polski 1:500 000], Wojskowy Instytut Geograficzny Sztabu Generalnego W.P., Warszawa 1947</ref><ref>Polska. Mapa samochodowa 1:1 000 000 Wojskowy Instytut Geograficzny Sztabu Generalnego W.P., Warszawa 1947 [http://www.mapywig.org/m/OTHER_WIG_MAPS/POLSKA_MAPA_SAMOCHODOWA_WIG_1947_2.jpg]</ref>. Nazwę ''Dąbie'' wprowadzono urzędowo w 1949 roku<ref>Rozporządzenie Ministra Administracji Publicznej z dnia 11 lutego 1949 r. ({{Monitor Polski|rok=1949|numer=17|pozycja=225}}, s. 4)</ref>.

== Zobacz też ==
[[Kadłub betonowca (Jezioro Dąbie)]]
{{Przypisy}}
[[Kategoria:Jeziora i stawy]]
[[Kategoria:Pomeranica - Jeziora i stawy]]