Cmentarz jeńców francuskich przy ul. Litewskiej
| Cmentarz jeńców francuskich | |||
| |||
| Nazwa niemiecka | Französischer Friedhof | ||
| Osiedle | Zawadzkiego-Klonowica | ||
| Adres | ul. Litewska | ||
| Powierzchnia | 0,16 ha | ||
| Data powstania | 1870 | ||
| Data zamknięcia | 1871 | ||
| Stan obecny | zlikwidowany, pamiątkowy pomnik | ||
| Zobacz cmentarz na: | |||
|
Mapa Google. | ||
|
Google Street View. | ||
Cmentarz jeńców francuskich przy ul. Litewskiej – nieistniejący cmentarz przeznaczony dla jeńców francuskich z okresu wojny prusko – francuskiej 1870/1871 r.
Historia cmentarza
Historia powstania cmentarza związana jest z ulokowaniem na terenie poligonu w Krzekowie obozu jeńców francuskich. Z powodu złych warunków sanitarnych dochodziło do śmierci żołnierzy. Dlatego też prawdopodobnie już w 1870 r., przy zboczu wzgórza zwanego Jenichen Berg (ulica Litewska jeszcze wówczas nie istniała), założono cmentarz, na którym pochowano 244 jeńców francuskich. Wraz z zamknięciem obozu w lipcu 1871 r., po zakończonej wojnie z Prusami, zamknięto i cmentarz, który pozostawał pod opieką wojska przez kolejne ok. 40 lat. Ogrodzony był on żelaznym płotem (dziś nie zachowanym), a w jego środkowej części ustawiony był na podwyższeniu pomnik w formie obelisku z metalowym krzyżem. Po 1920 r. teren cmentarza uległ zmniejszeniu, gdyż po jego wschodniej stronie powstały ogrody działkowe, zaś od strony zachodniej wytyczono ulicę Litewską.
Pomnik został zdewastowany w latach 60-tych XX w. i odbudowany dopiero w latach 90-tych. 10 października 1997 r. delegacja Francuzów dokonała oficjalnego odsłonięcia. Pomnik składa się z cokołu wykonanego z czarnego granitu, na którym osadzono krzyż z białego marmuru. Ustawiony jest na niewielkim pagórku i prowadzi doń schody. Na czole cokołu umocowana jest mosiężna tabliczka z inskrypcją w języku polskim i francuskim:
"CI-GISENT 244 PRISONNIERS FRANCAIS
DE LA GUERRE FRANCO - PRUSSIENNE DE 1870
TU SPOCZYWA 244 JEŃCÓW FRANCUSKICH
Z WOJNY FRANCUSKO PRUSKIEJ 1870
SZCZECIN 10.10.1997"
-
widok na współczesny teren dawnego cmentarza i prawdopodobnie cmentarną aleję lipową, dziś już przerzedzoną -
Zarys granicy cmentarza z Karty inwentarzowej cmentarza (dokumentacja WKZ z 1996 r.)
Bibliografia
- Agata Freindorf, Funkcje estetyczno – kulturowe ewangelickich cmentarzy Szczecina do 1945 roku, Szczecin 2010 [praca magisterska obroniona w IHiSM US]
- Bogdan Frankiewicz, Szczecińskie cmentarze, Szczecin 2003
- Henryk Grecki, Cmentarze Szczecina - karty cmentarzy wykonane na zlecenie Biura Dokumentacji Zabytków i Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Szczecinie, Szczecin 1996
- Marek Łuczak, Szczecin Krzekowo, Bezrzecze, Szczecin 2010
