Dwór (Ostoja)

Dwór w Ostoi
Lokalizacja	Ostoja 10, 72-005
Projektant	nieznany
Data budowy	1825 r., przeb. l.60. XIX w.

Dwór w Ostoi (niem. Schadeleben, gmina Kołbaskowo)

Wieś

Historia miejscowości jest związana z historią Gumieniec – dawnej wsi, a obecnie jednej z największych dzielnic Szczecina. W XIII wieku Gumieńce zostały przekazane miastu Szczecinowi, co potwierdza dokument wystawiony w 1293 roku przez księcia Bogusława IV. Do Gumieniec mieli także częściowe prawo: biskup kamieński, kościół św. Jakuba w Szczecinie, Fundacja św. Ottona, joannici oraz klasztor w Pudagli, jednak większość obszaru należała do miasta. Mieli tu wieczyste dzierżawy patrycjusze szczecińscy. W XVI wieku folwark Ostoja należał m.in. do rodzin Loitzów i Glindenów, ale stopniowo był od nich wykupywany przez miasto Szczecin. W XVIII wieku miasto posiadało w Gumieńcach folwark miejski, na którym osadzono kolonistów, przede wszystkim rzemieślników. Oprócz folwarku miejskiego, większe dzierżawy z lat dawniejszych utworzyły w 1810 roku majątek ziemski, który został wydzielony z terenu wsi. W 1808 roku część majątku Gumieńce nabył Bask Bettec. W 1825 roku założono folwark dzierżawny, którego pierwszym dzierżawcą był Carl Wilhelm Schultz. Po śmierci Schulza majątek przejęły jego dzieci. W 1863 roku Johannis Schultz wydzierżawił majątek Heinrichowi Wellmannowi – właścicielowi cukrowni w Drzetowie. W 1884 roku brat Johannesa, Wilhelm Schulz, sprzedał majątek o powierzchni 273,84 ha Ferdinandowi Borchertowi. W latach 1929-1945 właścicielką majątku była Margarete Steffen z domu Borchert.

Po II wojnie światowej majątek przejął skarb państwa, od 1949 roku funkcjonował tu PGR, od 1955 roku – Wyższa Szkoła Rolnicza w Szczecinie.

Dwór

We wsi znajduje się parterowy, klasycystyczny dworek zbudowany w 1825 roku, powiększony w latach 60. XIX wieku o piętrowe skrzydło, które stylem nawiązuje do angielskiego neogotyku.

W latach 1993–2005 gospodarstwo dzierżawiła prywatna firma. W latach 1996–1997 przeprowadzono częściowy remont dworu.

Pałac na przestrzeni lat zmieniał wielokrotnie właścicieli. Do grudnia 2022 roku właścicielem był Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny. Obecnie jest własnością Gminy Kołbaskowo. W kwietniu 2024 roku przyjął nazwę Pałac w Ostoi - Gminne Centrum Kulturalno-Rekreacyjne. W otoczeniu budynku znajdują się zabudowania folwarczne, które obecny właściciel planuje przekształcić m.in. w pracownie warsztatowe, oraz park dworski powiększony na przełomie XIX i XX wieku z zadbanym (prace pielęgnacyjne w 2002 roku), bogatym drzewostanem złożonym m.in. z jodły kaukaskiej, daglezji zielonej, świerka pospolitego, modrzewia, mahoniu, olszy czarnej i wierzby białej, gdzie realizowane są imprezy i spotkania plenerowe.

W Pałacu pracuje doświadczona kadra, która jest w pełni przygotowana do realizacji zadań kulturalnych. Pałac współpracuje z wieloma instytucjami kulturalnymi, z organizacjami pozarządowymi, kołami gospodyń wiejskich i samorządami tworząc wspólne wydarzenia i projekty kulturalno-rekreacyjne.

Linki zewnętrzne

Pałac w Ostoi - Gminne Centrum Kulturalno-Rekreacyjne] Ostoja 10, 72-005 Przecław

Bibliografia

Karty ewidencyjne zabytków architektury i budownictwa - Archiwum Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Szczecinie

Autor opracowania: Maciej Burdzy