Maria Hudymowa

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Maria Hudymowa
bibliotekarka, nauczycielka
brak zdjecia
Data urodzenia 13 stycznia 1913
Miejsce urodzenia Czortkowo
Data śmierci 22 grudnia 2017
Miejsce śmierci Koszalin
Narodowość polska

Maria Hudymowa (Hudyma) (1913-2017), Pionier Koszalina, współzałożycielka Klubu Pioniera Miasta Koszalina. Organizatorka szkolnictwa, czytelnictwa i pamiętnikarstwa w byłym województwie koszalińskim. Honorowy Obywatel Koszalina, nauczycielka, pisarka, działaczka społeczna.

Życiorys

Maria Hudymowa urodziła się 13 stycznia 1913 roku w Czortkowie, w województwie tarnopolskim. Była nauczycielką języka polskiego. Pracę rozpoczęła w szkołach powszechnych w powiecie Buczacz. Podczas wojny organizowała tajne nauczanie w Monasterzyskach. [1] Od 1942 roku była w szeregach Związku Walki Zbrojnej, a następnie Armii Krajowej. Komendant Wojskowej Służby Kobiet Obwodu Buczacz z siedzibą w Monasterzyskach. W listopadzie 1944 roku za działalność w Armii Krajowej została aresztowana w szkole podczas lekcji przez NKWD. W kwietniu następnego roku została zwolniona z więzienia i jako repatriantka wyjechała do Chełma Lubelskiego a następnie do Modlina. Tam uczestniczyła w organizacji szkoły podstawowej III stopnia, gimnazjum i liceum oraz średniej szkoły wojskowej Garnizonu Modlin. W związku z przeniesieniem służbowym męża, oficera Ludowego Wojska Polskiego we wrześniu 1947 roku zamieszkała w Koszalinie.

Po przybyciu do Koszalina rozpoczęła pracę w szkole rozwojowej nr 1, a po kilku miesiącach objęła jej kierownictwo. W 1950 roku po utworzeniu województwa koszalińskiego została wydelegowana przez władze oświatowe do zorganizowania Wydziału Oświaty Wojewódzkiej Radny Narodowej w Koszalinie, a następnie została mianowana wizytatorem szkół podstawowych. Pełniła także obowiązki kierownika pedagogicznego oraz przewodniczącej Okręgu Związku Nauczycielstwa Polskiego. Jednak ze względu na akowską przeszłość zmuszona była zrezygnować z pracy w Okręgu ZNP i powróciła do pracy w Wydziale Oświaty Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej na stanowisko kierownika Wydziału Opieki nad Dzieckiem, któremu podlegały domy dziecka.

Na zdjęciu od lewej: E. Piotrowska (kierownik PiMBP w Kołobrzegu), M. Hudymowa, Stanisław Krzywicki (wicedyrektor WiMBP w Szczecinie), 21-22.10.1969, Kołobrzeg

W maju 1956 roku przyjęła propozycję przejścia na stanowisko zastępcy dyrektora nowo powstałej Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki Publicznej w Koszalinie.[2]Funkcję wicedyrektora Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki Publicznej pełniła przez 22 lata realizując m.in. budowę nowego budynku biblioteki. Prowadziła aktywną działalność na rzecz upowszechniania wiedzy o mieście i regionie.[3]Wiele lat przewodniczyła Zarządowi Okręgu Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich, mając osobisty udział w tworzeniu struktur SBP na Pomorzu Środkowym. Przez trzy kadencje była radną Wojewódzkiej Rady Narodowej w Koszalinie oraz aktywnie uczestniczyła we władzach Związku Nauczycielstwa Polskiego. Była współorganizatorką i działaczką Towarzystwa Rozwoju Ziem Zachodnich i Północnych, oraz Towarzystwa Wiedzy Powszechnej. Działała w Koszalińskim Towarzystwie Społeczno-Kulturalnym i w Stowarzyszeniu "Wspólnota Polska". W 1977 roku zorganizowała Klub byłych Nauczycieli Tajnego Nauczania, a w 1983 roku Konwent byłych Nauczycieli Tajnego Nauczania.

Maria Hudymowa prowadziła aktywną działalność na rzecz upowszechniania wiedzy o mieście i regionie. Inicjowała pierwsze wydawnictwa regionalne. Była członkiem redakcji Bibliotekarza Zachodniopomorskiego oraz Bibliografii Pomorza Zachodniego. W czasie pracy zawodowej współpracowała z czasopismami fachowymi, opublikowała wiele artykułów związanych z problemami bibliotekarstwa, a także wspomnienia i pamiętniki.

W 1970 roku była jedną z inicjatorek powołania Klubu Pioniera Miasta Koszalina.

Okładka Pionierzy Ziemi Koszalińskiej.jpg

W 2009 roku przyczyniła się do wydania książki Pionierzy Ziemi Koszalińskiej i ich wspomnienia.

Postać Marii Hudymy jest trwale wpisana w historię Koszalina i ziemi koszalińskiej. Od wielu lat będąc na emeryturze, dalej działa społecznie. W roku 2013 Maria Hudymowa obchodziła 100-lecie swoich urodzin. Uchwałą nr XII/141/2011 Rady Miejskiej z dnia 21 lipca 2011 roku. Maria Hudyma otrzymała tytuł Honorowego Obywatela Koszalina. W roku 2013 Krajowy Zjazd Delegatów Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich nadał jej godność honorowej członkini Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich.[4]

Zmarła w Koszalinie 22 grudnia 2017 roku.

Medale i odznaczenia

W uznaniu zasług za swoją działalność została wyróżniona następującymi odznaczeniami:

  • Krzyż Armii Krajowej (Londyn 1946)
  • Srebrny Krzyż Zasługi z Mieczami (Londyn 1948)
  • Srebrny Krzyż Zasługi (1955)
  • Zasłużony dla Miasta Koszalina (1960)
  • Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1966)
  • Zasłużony Działacz Kultury (1973, 1975)
  • Za zasługi dla Województwa Koszalińskiego (1975, 1977)
  • Medal Komisji Edukacji Narodowej (1980)
  • Krzyż Partyzancki (1986)
  • Medal Rodła (1988)
  • Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (1998)
  • Złoty Medal "Zasłużony Kulturze Gloria Artis" (2007)

Przypisy

  1. Maria Hudyma [online].[Przeglądany 12 czerwca 2013].
  2. Maria Hudyma nowym Honorowym Obywatelem Koszalina. [online]. [Przeglądany 12 czerwca 2013]
  3. Ulicka, Maria. Maria Hudymowa [online]. [Przeglądany 12 czerwca 2013].
  4. (m). Sto lat życia aktywnego. Maria Hudymowa wyróżniona przez bibliotekarzy. "Kurier Szczeciński" 2013, nr 210, s. 13.

Bibliografia



Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Tomasz Wojciechowski