Henryk Lesiński
| Henryk Lesiński | |||
| profesor nauk humanistycznych | |||
| |||
| Data urodzenia | 25 listopada 1923 | ||
| Miejsce urodzenia | Gniezno | ||
| Data śmierci | 7 sierpnia 1994 | ||
| Miejsce śmierci | Szczecin | ||
| Miejsce spoczynku | Cmentarz Centralny w Szczecinie kw. 18a-21-3 | ||
| Lokalizacja grobu | zobacz na mapie | ||
Henryk Michał Lesiński (1923 – 1994) – profesor nauk humanistycznych, historyk, mediewista, archiwista, pomorzoznawca, nauczyciel akademicki
Życiorys
Henryk Michał Lesiński urodził się 25 listopada 1923 roku w Gnieźnie jako syn emigranta, który powrócił z USA. Był absolwentem Gimnazjum i Liceum im. Bolesława Chrobrego w Gnieźnie, gdzie w 1948 zdał maturę. W 1952 ukończył studia na Wydziale Historii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. W 1982 r. habilitował się na podstawie rozprawy Handel morski Kołobrzegu w XVII i XVIII wieku. W 1984 r. otrzymał tytuł naukowy profesora nadzwyczajnego, a w 1992 - profesora zwyczajnego.
Od roku 1956 związany ze Szczecinem jako pracownik naukowy szczecińskiego oddziału Zakładu Historii Instytutu Historii Polskiej Akademii Nauk oraz dyrektor Archiwum Państwowego w Szczecinie (1956–1969). Zainicjował powstanie Szczecińskiego Towarzystwa Naukowego (STN), w którym pełnił funkcję przewodniczącego Wydziału I (Nauk Humanistycznych). Był także redaktorem i wydawcą czasopisma „Szczecin” oraz periodyku „Przegląd Zachodniopomorski”. Pełnił funkcję prezesa Polskiego Towarzystwa Historycznego Oddziału w Szczecinie oraz prezesa Towarzystwa Rozwoju Ziem Zachodnich w Szczecinie.
Był rektorem Wyższej Szkoły Nauczycielskiej w Szczecinie w latach 1969-1972, a następnie Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Szczecinie (1973-1981). Należał do Komisji Organizacyjnej Uniwersytetu Szczecińskiego (US), a następnie był dziekanem Wydziału Humanistycznego tej uczelni oraz twórcą i dyrektorem Instytutu Historii US. Na przełomie XX i XXI w. znalazł się na liście „Szczecinianie Stulecia”, utworzonej w wyniku plebiscytu Gazety Wyborczej (wyd. szczecińskie), Polskiego Radia Szczecin i TVP Szczecin.
Autor ponad 120 prac (rozprawy, monografie, artykuły, wydawnictwa źródłowe, recenzje) poświęconych dziejom gospodarczym Pomorza Zachodniego, handlowi bałtyckiemu, stosunkom handlowym miasta zachodniopomorskich w średniowieczu i w czasach nowożytnych, zwłaszcza związkom gospodarczym miast zachodniopomorskich z Polską. Zmarł 7 sierpnia 1994 w Szczecinie, został pochowany na Cmentarzu Centralnym w Szczecinie na (kw. 18a-21-3).
Wybrane publikacje
- 1951 - Handel na wybrzeżu słowiańskim w XIII wieku w świetle ceł morskich. „Przegląd Zachodni”, 1-2. s. 53-64, 1951
- 1952 - Początki i rozwój stosunków polsko-hanzeatyckich w XIII wieku. „Przegląd Zachodni”, 5-6, s. 130-145, 1952
- 1962 - Udział wojsk polski w wojnach Pomorza Zachodniego z Brandenburgią w latach 1419–1427. „Zapiski Historyczne“, 27, 4, 1962
- 1963 - Rozwój Szczecina w okresie rozdrobnienia feudalnego 1237 - 1478. W: „Dzieje Szczecina” tom 2 (praca zbiorowa). PWN Warszawa 1963
- 1965 - Rozwój oświaty, nauki i kultury na Pomorzu Zachodnim w latach 1945–1965. „Przegląd Zachodniopomorski”, 6, s. 155-170, 1965
- 1967 - Pomorze Szczecińskie 1945-1965. Wydawnictwo Poznańskie. Szczecin - Poznań 1967
- 1976 - Rozwój handlu morskiego Kołobrzegu z krajami Skandynawii w XVII i XVIII wieku. „Ars Historica. Prace z dziejów powszechnych i Polski”, seria „Historica”. Wydaw. UAM w Poznaniu
- 1979 - Sól kołobrzeska w XVII i w pierwszej połowie XVIII wieku. „Zapiski Historyczne”, 44, 1
- 1982 - Handel morski Kołobrzegu w XVII i XVIII wieku. „Rozprawy i studia” tom 50. Wydaw. Nauk. Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Szczecinie, 1982.
- 2006 - Historia Pomorza. Tom 2 do roku 1815, cz. 3. Pomorze Zachodnie w latach 1648-1815. Wydawnictwo Poznańskie. ISBN 83-7177-187-8
Ciekawostka
Czytelnia Archiwum Państwowego w Szczecinie nosi imię Profesora Henryka Lesińskiego.
-
Czytelnia Archiwum Państwowego w Szczecinie -
Tablica w czytelni Archiwum Państwowego w Szczecinie
Bibliografia
- Zofia Mielcarek, Bolesław Owczarek: Od Pedagogium do Uniwersytetu Szczecińskiego. Wydawnictwo Glob Szczecin 1985, s. 165, 166. ISBN 83-7007-045-0
- Encyklopedia Szczecina. T. I. (A-O) Red. T. Białecki. Uniwersytet Szczeciński Szczecin 1999, s. 534-535. ISBN 83-87341-45-2.
- Zdzisław Chmielewski: Henryk Lesiński (1923-1994). Naprawdę wolny śród studentów. [w:] Szczecinianie Stulecia. Piątek Trzynastego Wydawnictwo, Łódź 2000, s. 78-79. ISBN 83-87735-63-9
- Ziemiom Odzyskanym umysł i serce. Henryk Lesiński, uczonego życie i dzieło (red. Radosław Gaziński, Włodzimierz Stępiński). ZAPOL Szczecin 2010. ISBN 978-83-7518-232-3
- Encyklopedia Szczecina. Wydanie jubileuszowe z okazji 70-lecia polskiego Szczecina. Red. T. Białecki. Szczecińskie Towarzystwo Kultury, Szczecin 2015, s.515. ISBN 978-83-942725-0-0
- Prof. zw. dr hab. Henryk Lesiński, [w:] baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI) (dostęp 2023-07-31)
- Groby zasłużonych szczecinian (dostęp 2023-07-31)
