Hugo Lemcke

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Hugo Karl Heinrich Lemcke
Dyrektor Gimnazjum Miejskiego, przewodniczący Towarzystwa Historii Pomorza, Starożytności i Sztuki, Konserwator Zabytków Kultury
brak zdjecia
Data urodzenia 5 grudnia 1835
Miejsce urodzenia Pasewalk
Data śmierci 8 sierpnia 1925
Miejsce śmierci Szczecin
Miejsce spoczynku Cmentarz Centralny [2] [dostęp 2012-06-10]
Tytuły i nagrody doktor honoris causa Uniwersytetu w Greifswaldzie
Narodowość niemiecka


Hugo Lemcke, ur. 5 grudnia 1835 w Pasewalku, zm. 8 sierpnia 1925 w Szczecinie (pełne imię i nazwisko Hugo Karl Heinrich Lemcke). Szczeciński historyk i nauczyciel.

Życiorys

Hugo Karl Heinrich Lemcke pochodził z rolniczej rodziny, która pierwotnie zamieszkiwała na terenie księstwa Mecklenburg-Strelitz [1], ale w latach 30. XIX wieku żyła już od czterech pokoleń na terenie Pomorza. Jego ojciec, Johann Ernst Heinrich Gustav Lemcke (1794-1873), od 1821 roku był żonaty z Auguste z domu Sehmsdorf (1802-1855). Ze związku tego urodziło się czternaście dzieci, w tym Hugo jako dziesiąty. Rodzice początkowo mieszkali w Szczecinie, ale w 1833 roku przenieśli się do Pasewalku, gdzie ojciec nabył wytwórnię krochmalu. Tu w latach 1845-1849 młody Hugo chodził do wyższej szkoły miejskiej. W 1850 rodzice oddali go do trzeciej klasy Gimnazjum Mariackiego zwanego wówczas Połączonym Królewskim i Miejskim Gimnazjum (Vereinigtes Königliches und Stadtgymnasium) w Szczecinie. W międzyczasie ojciec sprzedał krochmalnię, na krótko wydzierżawił gospodarstwo rolne w Graseberg koło Stepnitz (Zielonczyn k. Stepnicy), a następnie wraz z rodziną w 1851 roku ponownie zamieszkał w Szczecinie, gdzie objął Młyn Słodowy (Malz Mühle) nad jez. Rusałka (Westend-See). W pełnym tradycji gimnazjum Hugo złożył egzamin dojrzałości na czwartym miejscu w swoim roczniku. Następnie odbył studia klasycznej filologii, germanistyki i historii na uniwersytetach w Lipsku, Bonn i Greifswaldzie. Po studiach pracował w Bytowie jako nauczyciel w prywatnej szkole. Na Wielkanoc 1860 roku otrzymał posadę pomocnika nauczyciela w swoim starym Gimnazjum Mariackim w Szczecinie, a rok później we wrześniu zdał egzamin państwowy z filologii przed Królewską Komisją Egzaminacyjną w Greifswaldzie. W lipcu 1862 roku zaręczył się z poznaną w czasie pobytu w Bytowie córką proboszcza z Tuchomia [2], Antonie Mathilde Wilhelmine Giese, z którą zawarł związek małżeński 5 kwietnia 1864 roku w tamtejszym kościele parafialnym. W międzyczasie, w 1862 uzyskał stopień kolaboranta czyli współpracownika, następnie w sierpniu 1867 nauczyciela zwyczajnego, we wrześniu 1872 starszego nauczyciela, i w marcu 1877 nauczyciela z tytułem profesora Gimnazjum Mariackiego w Szczecinie. Dodatkowo od 1869 roku przejął zarządzanie biblioteką gimnazjalną, której bogate zbiory uporządkował i skatalogował. Udzielał się także w życiu publicznym - w latach 1875-1882 jako radny miejski, w 1877 roku jako przedstawiciel gminy kościoła św. Jakuba, a w latach 1892-1906 pełniąc urząd honorowy prowizora kościelnego tej gminy. Wcześniej, w 1881 roku objął posadę dyrektora Gimnazjum Miejskiego, które powstało w 1869 roku przy ulicy Grüne Schanze Nr. 8 w wyniku podziału Połączonego Królewskiego i Miejskiego Gimnazjum na Gimnazjum Miejskie (Stadtgymnasium) i Gimnazjum Mariackie (Königliches Marienstiftsgymnasium). Dyrektorem Gimnazjum Miejskiego był do marca 1906 roku. Jednocześnie od 1873 przez blisko 50 lat pełnił funkcję przewodniczącego Towarzystwa Historii Pomorza, Starożytności i Sztuki (Gesellschaft für pommersche Geschichte und Altertumskunde), którego członkiem był od 1868 roku. w latach 1894-1924 pełnił honorowo funkcję Konserwatora Zabytków Kultury. Jego życie prywatne nie było usłane różami. Ciężko chorował w latach 1875-1877. W czasie swego długiego życia - zmarł w wieku 90 lat, przeżył śmierć trójki dzieci z pięciorga, jakie urodziły się w ciągu trwającego 60 lat związku z Antonią, którą przeżył o ponad 5 miesięcy. Często zmieniał miejsce zamieszkania. Jako młody nauczyciel mieszkał przy Luisenstraße Nr. 21. W 1867 przeprowadził się na ulicę Karlstraße Nr. 3. W latach 1869-1870 mieszkał przy ulicy Junkerstraße 1-2, skąd w 1871 przeniósł sie na Große Wollweberstraße 23. Dłużej, bo od 1 kwietnia 1877 roku do 1881 mieszkał w służbowym mieszkaniu na parterze przy Königsplatz Nr. 12, skąd jako dyrektor Gimnazjum Miejskiego przeniósł się w 1882 roku do również służbowego mieszkania przy obecnej ulicy Grodzkiej (Mönchenstraße Nr. 34). W 1894 księga adresowa wykazuje go ponownie przy ulicy Große Wollweberstraße pod numerem 30 na III p. Mieszkał tam zapewne do 1900 roku, gdyż przez kolejne sześć lat wykazywany był przy ulicy Kantstraße Nr. 9 na parterze. Najdłużej, 18 lat, mieszkał aż do śmierci przy Pölitzerstraße Nr. 8. Zmarł w letnim domu córki Käthe i jej męża Willy Ahrensa przy Lindenhofer Weg Nr. 3. Tylko ten dom i budynek przy Korzeniowskiego 3 przetrwały do dnia dzisiejszego. Pozostałe zostały w międzyczasie rozebrane lub przebudowane, a także zburzone w wyniku nalotów alianckich. Przetrwał również nagrobek małżonków Hugo i Antonie Lemcke na Cmentarzu Centralnym.

Bibliografia publikowanych prac Hugo Lemckego

Obszerna bibliografia 176 prac Hugo Lemckego została podana przez Małgorzatę Płoszczyńską w materiałach z polsko-niemieckiej konferencji naukowej poświęconej jego osobie odbytej w Książnicy Pomorskiej 5 grudnia 2000 roku. [3] Wydaje się, że nie jest to jednak pełny spis jego prac i wymaga on uzupełnień. Większość z nich to artykuły publikowane w różnego rodzaju czasopismach historycznych, w tym w czasopismach Towarzystwa Historii Pomorza, Starożytności i Sztuki Baltische Studien i Monatsblätter. Na szczególną uwagę zasługują:

  • Hat Thucydides das Werk des Herodot gekannt ? Programm des Marienstiftsgymnasium zu Stettin. Stettin 1873.
  • Kalendarium und Necrolog des Carthäuser-Klosters Marienkron bei Rügenwalde, aus dem liber beneficjum desselben Klosters. W: BSt NF Bd. XXVI. Stettin 1876, s. 116-141.
  • Die Handschriften und alten Drucke der Bibliothek des Marienstifts-Gymnasiums. Stettin 1879. Herrcke & Lebeling.
  • Die älteren Stettiner Straßennamen, gesammelt und erklärt von H. Lemcke, Professor am Königl. Marienstifts-Gymnasium. Stettin, L. Saunier 1881.
  • Das älteste Schöffenbuch von Freienwalde in Pommern. W: BSt NF Bd. XXXII. Stettin 1882, s. 1-72.
  • Das älteste Stettiner Bürgerbuch. W: Monatsblätter Bd. 4. Stettin 1890, s. 27-28.
  • Beiträge zur Geschichte der Stettiner Ratsschule in fünf Jahrhunderten. W: Programm des Stadtgymnasiums zu Stettin, Ostern 1893, 1894, 1895, 1902, 1904. Von Direktor Hugo Lemcke. Herrcke & Lebeling.
    • I. Teil: Urkunden. Abteilung 1: bis zum Jahre 1650. Stettin 1893, s. 1-24.
    • I. Teil: Urkunden. Abteilung 2: Die allgemeinen gesetzlichen Bestimmungen für das höhere Schulwesen Pommerns in den Kirchenordnungen von 1535 und 1563. Stettin 1894, s. 1-17.
    • I. Teil: Urkunden. Abteilung 3: Bestallungen und Besoldungsverhältniße. Stettin 1895, s. 1-12.
    • I. Teil: Urkunden. Abteilung 4: Der Chorus symphoniacus. Stettin 1902, s. 1-11.
    • I. Teil: Urkunden. Abteilung 5: Das Schullokal. Stettin 1904, s. 1-14.
  • Die Bau- und Kunstdenkmäler des Regierungsbezirkes Stettin. Band I. Herausgegeben im Auftrage der Gesellschaft für pommersche Geschichte und Altertumskunde von Hugo Lemcke, Provinzialkonservator von Pommern. (1898-1914).
    • Heft I: Der Kreis Demmin. Stettin. Kommissionsverlag von Leon Saunier. 1898.
    • Heft II: Der Kreis Anklam. Stettin. Kommissionsverlag von Leon Saunier. 1899.
    • Heft III: Der Kreis Ückermünde. Kommissionsverlag von Leon Saunier. 1900.
    • Heft IV: Der Kreis Usedom-Wollin. Kommissionsverlag von Leon Saunier. 1900.
    • Heft V: Der Kreis Randow. Kommissionsverlag von Leon Saunier. 1901.
    • Heft VI: Der Kreis Greifenhagen. Stettin. Kommissionsverlag von Leon Saunier. 1902.
    • Heft VII: Der Kreis Pyritz. Stettin. Kommissionsverlag von Leon Saunier. 1906.
    • Heft VIII: Der Kreis Satzig. Stettin. Kommissionsverlag von Leon Saunier. 1908.
    • Heft IX: Der Kreis Naugard. Stettin. Kommissionsverlag von Leon Saunier. 1910.
    • Heft X: Der Kreis Regenwalde. Stettin. Kommissionsverlag von Leon Saunier. 1912.
    • Heft XI: Der Kreis Greifenberg. Stettin. Kommissionsverlag von Leon Saunier. 1914.
    • Heft XIV, Abteilung I: Das Königliche Schloss in Stettin. Stettin. Kommissionsverlag von Leon Saunier. 1909.
  • Die Bau- und Kunstdenkmäler des Regierungbezirks Köslin. Band II.
    • Heft II: Die Kreise Bütow und Lauenburg. Stettin. Kommissionsverlag von Leon Saunier. 1911.
  • Abbruch der St. Johanniskirche in Stettin. W: Die Denkmalpflege, II Jg.. Nr. 12, Berlin 26 September 1900, s. 89-91.
  • Die St. Johanniskirche in Stettin, von H. Lemcke. W: BSt NF Bd. V Stettin 1901. Anhang, s. XV-XXIII.

Wyróżnienia i odznaczenia

Przypisy

  1. Obecnie jest to były powiat na południu kraju związkowego Meklemburgia-Pomorze Przednie za stolicą w Neustrelitz. Jego nazwa pochodzi od historycznej krainy Meklemburgia-Strelitz, posiadającej autonomię w latach 1701-1918 oraz stanowiącej wolne księstwo-państwo w latach 1918-1934.
  2. Tuchomie, wieś kaszubska w woj. Pomorskim [1] [dostęp 2012-06-16].
  3. M. Płoszczyńska, Bibliografia publikowanych prac Hugona Lemckego. W: Monumenta Pomeranorum. Tom I. Hugo Lemcke 1835-1925. Materiały z polsko-niemieckiego seminarium naukowego w Książnicy Pomorskiej 5 grudnia 2000 roku. Szczecin 2001, s. 221-231.


Galeria

Bibliografia

  • L. Biewer, Hugo Lemcke (1835–1925), Vorsitzender der Gesellschaft für pommersche Geschichte und Altertumskunde von 1873 bis 1925. W: BSt NF Bd. LXXXVI. Marburg 2000, s. 42–51.
  • Monumenta Pomeranorum. Tom I. Hugo Lemcke 1835-1925. Materiały z polsko-niemieckiego seminarium naukowego w Książnicy Pomorskiej 5 grudnia 2000 roku. Szczecin 2001.
  • Szczecińskie książki adresowe

Linki zewnętrzne

Linki dotyczące rodziców Hugo Lemckego

Linki pochodzą ze strony internetowej rodziny Josta Schapera, spowinowaconej z rodziną Hugona Lemcke [3]

Linki dotyczące Hugo Lemckego



IES64.png
Autor opracowania: Jan Iwańczuk