Janina Sierakowska

Janina Sierakowska
bibliotekarka, bibliografka
brak zdjecia
Data urodzenia	8 września 1911
Miejsce urodzenia	Warszawa
Data śmierci	15 maja 1975
Miejsce śmierci	Szczecin
Miejsce spoczynku	Cmentarz Centralny w Szczecinie 53D–05–20
Lokalizacja grobu	zobacz na mapie
Narodowość	polska

Janina Bronisława Sierakowska (1911-1975) – bibliotekarka, bibliografka.

Życiorys

Janina Sierakowska urodziła się 8 września 1911 r. w Warszawie w rodzinie inteligenckiej Maksymiliana i Bronisławy (z Millerów) Sierakowskich. W 1930 r. ukończyła 8-klasowe prywatne Gimnazjum Żeńskie Władysławy Lange w Warszawie. W Warszawie wewnątrz kościoła św. Anny (Krakowskie Przedmieście 68) znajduje się tablica poświęcona pamięci profesorów i wychowanków tej szkoły. Jesienią tego roku podjęła studia (immatrykulacja: 16 października 1930 r., nr indeksu: 34 112) z zakresu filologii klasycznej na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Józefa Piłsudskiego w Warszawie, które ukończyła dnia 30 czerwca 1936 r., uzyskując tytuł magistra filozofii. Jej praca magisterska nosiła tytuł Współczesne Horacemu prądy literackie w świetle jego utworów (przewodniczącym Komisji Egzaminacyjnej był prof. Stanisław Szober). W dniu 7 marca 1939 r. na tym samym uniwersytecie (gdy rektorem był prof. dr Włodzimierz Antoniewicz) ukończyła kolejne studia – z zakresu filologii angielskiej – po przedstawieniu pracy magisterskiej Classical elements in John Keats poems (przewodniczącym Komisji Egzaminacyjnej był prof. dr Julian Krzyżanowski).

Ankieta personalna J. Sierakowskiej. Archiwum ZUT

Teczka osobowa J. Sierakowskiej. Archiwum ZUT

Nekrolog. Ze zbiorów Biblioteki Głównej ZUT

Wybuch II wojny światowej zastał ją wraz ze starszą siostrą Ireną w Wiśle, gdzie spędzała wakacje u matki. Ewakuowały się wspólnie z matką i siostrą Ireną do Lwowa wraz z pracownikami ministerstwa sprawiedliwości, w którym pracowała Irena, z wykształcenia prawniczka. We Lwowie zatrzymały się w mieszkaniu Elżbiety (z Kratterów) Sawczyńskiej, matki płk. Adama Tymoteusza Sawczyńskiego (1892-1975). W kwietniu 1940 r. zostały wywiezione w głąb Związku Radzieckiego, gdzie żyły w trudnych warunkach, wyprzedając odzież i nieliczne kosztowności. Po zawarciu układu Sikorski–Majski pracowała jako kierownik sekcji kulturalnooświatowej w Delegaturze Polskiej w Czułak-Kurganie k. Turkiestanu (Juzno-Kazakstanskaja Obłast’, Suzakskij Rejon), a następnie uczyła języka polskiego w 7-letniej polskiej szkole w Suzumie (Suzunie?). W kwietniu 1943 r. losy rozdzieliły ją z matką i siostrą, których już nie zobaczyła, bo obie zmarły w 1945 r.

Do Polski wróciła w 1946 r. Osiedliła się w Koszalinie, gdzie zatrudniła się w miejscowym Oddziale PCK. W marcu 1947 r. została przeniesiona służbowo do Okręgu Zachodniopomorskiego PCK w Szczecinie (pracowała tu do 1 września 1949 r., najpierw jako kierownik Referatu Kół Młodzieży, następnie – kierownik Opieki Społecznej, a w ostatnim okresie – kierownik Biblioteki PCK). W okresie 1 września 1949 r. – 31 maja 1951 r. pracowała w stopniu inspektora w Wojewódzkiej Komisji Planowania Gospodarczego w Wydziale Planowania jako kierownik Sekcji Urządzeń Kulturalnych. W maju 1949 r. odnalazła brata Stanisława, którego nie widziała 10 lat.

W dniu 1 czerwca 1951 r. została kierownikiem Działu Uzupełnień i Opracowania Księgozbioru w Wojewódzkiej Bibliotece Publicznej w Szczecinie, gdzie pracowała do 31 lipca 1954 r. W tym czasie ukończyła kurs służby informacyjno-bibliograficznej, zorganizowany w dniach 9-21 listopada 1953 r. przez Bibliotekę Narodową na zlecenie Ministerstwa Kultury i Sztuki (egzamin zdała 20 listopada 1953 r. – kierownikiem kursu była kierująca Zakładem Informacji Naukowej BN Maria Manteufflowa (1905-1994). W tym samym roku Janina Sierakowska przygotowała opracowanie pt. Wzorcowy dział opracowania księgozbioru w Wojewódzkiej Bibliotece Publicznej (maszynopis, liczący 71 stron, nie został opublikowany).

W okresie 1 sierpnia 1954–31 grudnia 1957 r. kierowała biblioteką Wojewódzkiego Archiwum Państwowego w Szczecinie. Od 1 stycznia 1958 r. przeniosła się do Biblioteki Politechniki Szczecińskiej. W latach 1958–1974 pełniła funkcję kierownika Biblioteki Wydziału Technologii i Inżynierii Chemicznej Politechniki Szczecińskiej. Tytuł kustosza otrzymała 1 października 1958 r. W latach 1958–1970 była członkiem Senackiej Komisji Bibliotecznej, gdzie pełniła funkcję sekretarza. Na posiedzeniu tejże Komisji w dniu 21 kwietnia 1971 r. wygłosiła referat pt. Zadania i zakres pracy informacyjnej Biblioteki Wydziału Technologii Chemicznej PS. Od 1 kwietnia 1968 r. została powołana na stanowisko kontraktowego adiunkta dyplomowanego. W dniu 21 listopada 1968 r. zdała pomyślnie egzamin na bibliotekarza dyplomowanego. W 1974 r. uzyskała stopień starszego kustosza dyplomowanego.

Dyrekcja Biblioteki Głównej PS i władze uczelni ceniły ją za podniesienie poziomu czytelnictwa, rozszerzenie współpracy z pracownikami naukowymi Wydziału, stworzenie atmosfery do pracy naukowej, właściwy dobór tytułów literatury zagranicznej, pomoc przy klasyfikacji trudnych pozycji książkowych, wprowadzenie autorskiego układu czasopism chemicznych, konsultowanie planów przebudowy Biblioteki Wydziałowej. Przez wiele lat zajmowała się także dydaktyką. Prowadziła indywidualny instruktaż bibliograficzny dla studentów IV i V roku Wydziału Chemicznego. Zajmowała się praktykantami z Instytutu Bibliotekoznawstwa i Informacji Naukowej Uniwersytetu Warszawskiego i Uniwersytetu Wrocławskiego, m.in. omawiając specyfikę zbiorów specjalnych w bibliotece chemicznej. Dzięki znajomości języków obcych (znała język rosyjski, niemiecki, francuski, angielski, łacinę) udzielała stałej pomocy studentom w docieraniu do literatury źródłowej, a dyplomantom tłumaczyła fragmenty artykułów, a nawet całe teksty w języku angielskim lub niemieckim.

W styczniu 1970 r. ukończyła w ramach studiów podyplomowych dwuletni cykl kursów szkoleniowych z zakresu dokumentacji i informacji naukowej, zorganizowany przez Ośrodek Dokumentacji i Informacji Naukowej Polskiej Akademii Nauk w Warszawie. Swoje kwalifikacje podnosiła także, m.in. odbywając staże naukowe w krajowych bibliotekach uczelnianych, m.in. w Bibliotece Raczyńskich (2 tygodnie w 1957 r.), w Bibliotece Głównej Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu (3 tygodnie w 1963 r.), bibliotekach naukowych Gdańska (6-dniowe seminarium w 1965 r.). Opublikowała szereg zestawień bibliograficznych dokumentujących dorobek naukowy pracowników Wydziału Chemicznego Politechniki Szczecińskiej. Od 1969 roku prowadziła kartotekę Wykaz dysertacji doktorskich i prac habilitacyjnych pracowników Wydziału Chemicznego PS.

Udzielała się społecznie w Zarządzie Okręgu Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich w Szczecinie, pełniąc przez trzy kadencje (lata 1963-1971) funkcję przewodniczącej Sądu Koleżeńskiego. Na wniosek Zarządu Okręgu SBP odznaczono ją dnia lutego 1967 r. odznaką Gryfa Pomorskiego.

Na emeryturę odeszła dnia 30 kwietnia 1974 r.

Aktywnie uczestniczyła w życiu kulturalnym miasta, bywała na niemal każdym koncercie Filharmonii Szczecińskiej. W papierach Danuty Gwiazdowskiej, autorki biogramu Janiny Sierakowskiej, zamieszczonego w opublikowanych materiałach z sesji jubileuszowej (z dnia 8 kwietnia 1987 r.) pt. Biblioteka i bibliotekarze w 40-leciu Politechniki Szczecińskiej. Pamięci ludzi i zdarzeń pozostały wspomnienia o Janinie Sierakowskiej autorstwa Stanisława Sierakowskiego, Marii Hauke-Bosak, Łucji Świtalik, Jadwigi Wyszyńskiej, Elżbiety Kukawki, Ewy Poten, Anny Grys, Ilony Korompay, Izabeli Dowgiałło. Wynika z nich, że Janina Sierakowska miała zamiar opisać swe niełatwe życie, ale uniemożliwiła to długoletnia choroba i przedwczesna śmierć.

Zmarła dnia 15 maja 1975 r. w Szczecinie. Pochowana została na Cmentarzu Centralnym w Szczecinie (kwatera 53 d, rząd 5, grób nr 20).

Odznaczenia i nagrody

• Specjalne nagrody pieniężne Rektora Politechniki Szczecińskiej: 1966, 1968, 1969, 1971, 1972
• Złoty Krzyż Zasługi (1973)
• Odznaka „Gryf Pomorski” (1967)

Publikacje (wybór)

• Jeszcze raz o językach obcych. „Życie Szkoły Wyższej”1962 nr 5, s. 88-92.
• Wykaz prac opublikowanych w okresie lat 1947-1959 przez pracowników Wydziału Chemicznego Politechniki Szczecińskiej. „Zeszyty Naukowe Politechniki Szczecińskiej” nr 14 – Chemia nr 1 (1960), s.83-91.
• Wykaz prac opublikowanych w roku 1960 przez pracowników Wydziału Chemicznego Politechniki Szczecińskiej. „Zeszyty Naukowe Politechniki Szczecińskiej” nr 26 – Chemia nr 3 (1961), s.165-167.
• Wykaz prac opublikowanych w latach 1961-1962 przez pracowników Wydziału Chemicznego Politechniki Szczecińskiej. „Zeszyty Naukowe Politechniki Szczecińskiej” nr 54 – Chemia nr 5 (1964), s.135-140.
• Bibliografia prac Wydziału Chemicznego Politechniki Szczecińskiej, opublikowanych w latach 1947-1964. „Zeszyty Naukowe Politechniki Szczecińskiej” 1966 nr 71 - Technika nr 5, s.77-120.
• O problemach informacji w świetle doświadczeń Biblioteki Wydziału Chemicznego Politechniki Szczecińskiej. „Bibliotekarz” 1967 nr 5, s.135-138.
• Bibliografia prac naukowych Wydziału Technologii Chemicznej Politechniki Szczecińskiej za okres 1961-71. „Zeszyty Naukowe Politechniki Szczecińskiej” 1973 Technika nr 6, s.123-188.

Wspomnienie

Izabela Dowgiałło:

Zdjęcie J. Sierakowskiej ze zbiorów Danuty Gwiazdowskiej. Zasób Sekcji Rękopisów Książnicy Pomorskiej

Pracowałam z Panią mgr J. Sierakowską, kustoszem B-ki Gł. PS od 1958 r. Była ona absolwentką UW, W-łu Filologii Angielskiej i Klasycznej. Przyjaźniłyśmy się bardzo.

Pani Janina była człowiekiem uroczym, ogromnie lubianym, mającym nieodparty wpływ na otoczenie. Składało się na to wiele czynników: Jej wielka inteligencja, poczucie humoru, optymizm życiowy, zainteresowanie do ostatniej chwili światem i bliźnimi – dla których starała się zawsze nieść pomoc i być niejednokrotnie ostoją w trudnych sytuacjach.

Jej tragiczny los w czasie wojny, utrata najbliższych, słaby stan zdrowia nie załamały Pani Janiny – starała się nie tylko utrzymać w formie, ale jeszcze „trzymać fason” i być przykładem dla innych. Wszyscy pamiętamy Jej odważne i bezkompromisowe wystąpienia na zebraniach i gdzie indziej, które były dowodem Jej wielkiej odwagi cywilnej. I budziły podziw i sympatię ogółu.

Wielka erudycja Pani Janiny połączona z niespotykanym urokiem osobistym, fantazją i błyskotliwą inteligencją sprawiały, że przebywanie w Jej towarzystwie było prawdziwą przyjemnością. Rozmowa z Nią „uskrzydlała” psychicznie otoczenie i naprawdę podnosiła na duchu, odsuwała od codzienności a kierowała myśli ku sprawom ważnym i głębokim, i naprawdę interesującym.

Za słowami życzliwości szły gesty i cicha, konkretna pomoc, m.in. bezpłatne tłumaczenia dla studentów, pomoc metodyczna młodszym koleżankom w sprawach zawodowych, dzielenie się własnym bogatym doświadczeniem życiowym, którego Pani Janina była żywą skarbnicą.

Była wzorowym pracownikiem, nadzwyczaj ambitnym, poświęcającym niejednokrotnie swój prywatny czas na sprawy zawodowe i społeczne. Żyła sprawami swego środowiska, które było dla Niej bardzo bliskie.

Walczyła o zachowanie etyki w naszym zawodzie i podniesienie jego rangi w środowisku pracowników naukowych – czego rezultatem były liczne pochwały i słowa uznania ze strony Wydziału Chemii PS.

Nie sposób nie wspomnieć o wielkim poczuciu taktu Pani Janiny, za który Ją cenił także niższy personel.

Te wszystkie cechy osobowości Pani Janiny przejawiały się nie tylko w czasie względnego samopoczucia, ale i podczas ciężkiej długotrwałej choroby, co było probierzem Jej szlachetnego charakteru i niesłychanego męstwa. Ceniła życie i walczyła o nie, chociaż była tylko iskierka nadziei utrzymania go. Zawsze zostanie w naszej pamięci i będzie budzić podziw.

Bibliografia

• Teczka osobowa „Mgr Sierakowska Janina”, Archiwum ZUT, sygn. APK-26/I-250.
• Danuta Gwiazdowska, Janina Sierakowska [biogram], w: Biblioteka i bibliotekarze w 40-leciu Politechniki Szczecińskiej. Pamięci ludzi i zdarzeń. Sesja jubileuszowa 8 kwietnia 1987 roku. Szczecin 1987. „Prace Naukowe Politechniki Szczecińskie nr 342. Biblioteka Główna nr 2, s. 121.
• Wacław Przelaskowski, Szkolnictwo polskie w ZSRR w okresie II wojny światowej. „Niepodległość i pamięć” 1996 (R.III), nr. 2 (6), s.66. [Online]. Dostęp 13 maja 2023 r.
• Papiery Danuty Gwiazdowskiej. Sekcja Rękopisów Książnicy Pomorskiej w Szczecinie.
• Bibliografia działalności piśmienniczej bibliotekarzy Szczecina. 1945-1975. Opracował Tadeusz Cieślak. Regionalna Sieć Bibliotek i Ośrodków Informacji: Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna w Szczecinie. Szczecin 1978.

Autor opracowania: Cecylia Judek

Redakcja: Izabela Strzelecka