Paul von Nießen

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Paul von Nießen
historyk i profesor gimnazjalny
Data urodzenia 11 września 1857
Miejsce urodzenia Szczecin
Data śmierci 28 lutego 1937
Miejsce śmierci Szczecin
Narodowość niemiecka

Paul von Nießen (1857-1937) - historyk i profesor gimnazjalny.

Życiorys

Paul von Nießen urodził się 11 września 1857 r. w Szczecinie. Po śmierci ojca rodzina przeniosła się do Drawska Pomorskiego, gdzie jego matka podjęła pracę jako nauczycielka muzyki. Tam również uczęszczał do gimnazjum, które ukończył po otrzymaniu świadectwa dojrzałości w 1875 r. Studiował historię i geografię na uniwersytecie w Berlinie. W 1882 r. zdał egzamin nauczycielski uprawniający go do nauczania historii, geografii i języka łacińskiego oraz religii w szkołach gimnazjalnych. Roczny okres próbny odbył w gimnazjum w Szczecinku. Przez krótki okres pracował też w prywatnej szkole w Breklum koło Husum (zachodni Szlezwik) i w gimnazjum w Gryficach.

W 1885 r. Nießen rozpoczął pracę nauczyciela w Schiller-Realgymnasium, najpierw jako nauczyciel pomocniczy (Hilfslehrer), a potem jako profesor gimnazjalny (Oberlehrer). W 1905 r. otrzymał tytuł profesora, a w 1914 r. przeniósl sie do Bismarck-Oberrealschule. Uczył też w Gesenius Höhere Töchterschule.

Nießen oprócz swojej działalności nauczycielskiej z zamiłowaniem poświęcił się studiom historycznym. Jego zainteresowania koncentrowały się wokół dziejów Nowej Marchii, analizował też stosunki społeczne panujące w średniowiecznych miastach pomorskich, wraz z ich ustrojem i administracją. W 1893 r. opublikował historię Dobiegniewa (Geschichte der Stadt Woldenberg i. N.), jednego z mniejszych miejscowości Nowej Marchii. W 1897 r. wydał monografię Drawska Pomorskiego (Geschichte der Stadt Dramburg. Festschrift zur Jubelfeier ihres sechshundertjährigen Bestehens), zaś w 1905 r. ukazała się najważniejsza praca Nießena dotycząca dziejów Nowej Marchii - Geschichte der Neumark im Zeitalter ihrer Entstehung und Besiedlung.

W 1890 r. Nießen razem z Rudolfem Eckertem zainicjował powstanie Verein für die Geschichte der Neumark, które miało sprawować opiekę nad badaniami historycznymi Nowej Marchii. Nowo powstałe towarzystwo przekazało mu redagowanie kwartalnika Mitteilungen des Vereins für Geschichte der Neumark, w którym publikował artykuły i recenzje oraz sprawozdania z działalności towarzystwa. Inne jego prace ukazywały się w Schriften des Vereins für Geschichte der Neumark oraz w Forschungen zur Brandenburgischen und Preussischen Geschichte. Publikował również w Baltische Studien i Monatsblätter, periodykach Towarzystwa Historii Pomorza i Starożytności (Gesellschaft für Pommersche Geschichte und Altertumskunde), którego był honorowym członkiem. Wiele jego przyczynków drukowano w prasie codziennej: Frankfurter Oder Zeitung, Pommersche Tagespost, General Anzeiger für Stettin oraz w Hamburger Nachrichten. W 1933 r. ukazała się monografia Złocieńca - Beitrag zur Geschichte der Stadt Falkenburg. Umrisse und Untersuchungen.

Nießen pisał również sztuki teatralne, wśród nich Jürgen Brunsberg (1897), Das Land am Meer wird deutsch (1914) i Otto von Bamberg (1924).

30 września 1920 r. W roku Nießen przeszedł w stan spoczynku, ale nadał poświęcał swój czas pracy naukowej. Po 1930 r. stan jego zdrowia znacznie się pogorszył. Zmarł 28 lutego 1937 r. w Szczecinie.

Rodzina

Paul von Nießen w Gryficach poślubił Paulinę Völz, córkę właściciela miejscowej garbarni. Z tego związku pochodzi dwóch synów. Jeden z nich zginął podczas pierwszej wojny światowej.

Publikacje (wybór)

  • Neumärkische Studien. Forschungen zur Brandenburgischen und Preussischen Geschichte. Bd. 2, 1889, s. 37-90.
  • Geschichte der Stadt Woldenberg i. N. Stettin 1893.
  • Geschichte der Stadt Dramburg. Festschrift zur Jubelfeier ihres sechshundertjährigen Bestehens. Dramburg 1897.
  • Jürgen Brunsberg. Geschichtliches Schauspiel in 5 Aufzügen. Dramburg 1897.
  • Zur Entstehung des Großgrundbesitzes und der Gutsherrschaft in der Neumark. W: Programm des Schiller-Realgymnasiums zu Stettin. Ostern 1903. Stettin 1903, s. 1-20.
  • Geschichte der Neumark im Zeitalter ihrer Entstehung und Besiedlung. Landsberg a. W. 1905.
  • Der Ausgang der staatsrechtlichen Kämpfe zwischen Pommern und Brandenburg und die wirtschaftlichen Konflikte der Jahre 1560-1576. Baltische Studien. Neue Folge, Bd. 12, 1908, s. 103-206.
  • Die staatsrechtlichen Verhältnisse Pommerns in den Jahren 1180 bis 1214. Baltische Studien. Neue Folge, Bd. 17, 1913, s. 233-310.
  • Die Johanniterordensballei Sonnenburg und Markgraf Johann von Brandenburg. Landsberg 1913.
  • Das Land am Meer wird deutsch. Geschichtliches Schauspiel in 5 Aufzügen. Stettin 1914.
  • Otto von Bamberg. Ein geschichtliches Schauspiel. Stettin 1924.
  • Beiträge zur Geschichte der Stadt Falkenburg. Umrisse und Untersuchungen. Jastrow 1933.

Czasopisma

  • Mitteilungen des Vereins für Geschichte der Neumark (1891-1895)

Bibliografia

  • Wehrmann, Martin. Paul von Nießen. Monatsblätter. Jg. 51, 1937, Nr. 5, s. 65-68.
  • Miler, Zbigniew. Paul von Niessen (1857-1937) - historyk nowej Marchii i Pomorza. Nadwarciański Rocznik Historyczno-Archiwalny. T. 2, 1999, nr 6, s. 67-75.