Maria Danuta Wołągiewicz

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Maria Danuta Wołągiewicz
archeolog
Data urodzenia 22 czerwca 1935
Miejsce urodzenia Warszawa
Narodowość polska


Maria Danuta Wołągiewicz (ur. 1935) – archeolog.

Życiorys

Urodzona 22 czerwca 1935 w Warszawie, córka polonistki, nauczycielki - Ireny z Erdmanów i oficera - Macieja Kalenkiewicza. Maciej Kalenkiewicz, w czasie wojny Hubalczyk, był twórcą formacji łączności z krajem – Cichociemnych w Londynie, oficerem sztabowym Armii Krajowej w Warszawie, dowódcą Okręgu Nowogródzkiego AK, pseudonim „Kotwicz”. Poległ 21 sierpnia 1944 roku w walce z NKWD w Surkontach (obecnie w obwodzie grodzieńskim na Białorusi), w randze podpułkownika.

Maria Danuta wraz z matką i młodszą siostrą wojnę przeżyła w Warszawie. W 1946 roku osiedliły się w Toruniu, gdzie zdała maturę. W latach 1952-1956 studiowała na Uniwersytecie Poznańskim (obecnie Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu), na Wydziale Filozoficzno-Historycznym, Sekcja Historia Kultury Materialnej, specjalizacja – archeologia. Magisterium uzyskała w 1956 roku u prof. Józefa Kostrzewskiego na podstawie pracy pt. „Najdawniejsze dzieje powiatu Nowy Tomyśl”. W latach 19561958 pracowała w Instytucie Historii Kultury Materialnej PAN (obecnie Instytut Archeologii i Etnologii PAN) w Toruniu, w Pracowni Kujaw, Ziemi Chełmińskiej i Dobrzyńskiej. W roku 1957 wyszła za mąż za Ryszarda Wołągiewicza, również archeologa, zmarłego w 1994 roku.

Od lutego 1958 do czerwca 1998 roku zatrudniona w Bibliotece Naukowej Muzeum Narodowego w Szczecinie (do 1970 Muzeum Pomorza Zachodniego). W latach 19711996 pełniła funkcję kierownika muzealnej Biblioteki. Zajmowała się katalogowaniem i klasyfikowaniem druków zwartych oraz uzupełnianiem i poszerzaniem księgozbioru. Dzięki jej staraniom Biblioteka Naukowa Muzeum Narodowego w Szczecinie dysponuje obecnie jednym z bogatszych katalogów literatury archeologicznej w kraju.[1] W latach 19581997 publikowała w „Materiałach Zachodniopomorskich” (rocznik Muzeum Narodowego w Szczecinie) „Materiały do bibliografii archeologii Pomorza Zachodniego” – wykaz publikacji za lata 1957-1996 z zakresu archeologii Pomorza Zachodniego, które ukazały się w danym roku wraz z uzupełnieniami za lata ubiegłe.[2] Jest również autorką bibliografii archeologów związanych z Muzeum – Ryszarda Wołągiewicza (MZP 1996), Władysława Filipowiaka (2001), Eugeniusza Cnotliwego (2003), Jerzego Wojtasika (2010), Alicji Hamling (2012). Opracowała również bibliografie tematyczne: archeologii Szczecina (1983), afrykanistyki szczecińskiej (2002), numizmatyki Pomorza Zachodniego za lata 1945-2003 (2004).

Maria Danuta Wołągiewicz brała również udział w licznych badaniach wykopaliskowych m.in. we Włocławku, Gnieźnie, Wrocławiu, Szczecinie. Osobno wymienić należy badania mikroregionu okolic Lubieszewa, powiat gryficki. Rozpoznano w ich wyniku niezwykle ważne dla stanu badań stanowiska archeologiczne: cmentarzysko ciałopalne z okresu przedrzymskiego, cmentarzyska kurhanowe z okresu wpływów rzymskich i osadę z okresu wędrówek ludów. Brała ponadto udział w badaniach wykopaliskowych na stanowiskach z kręgami kamiennymi w Grzybnicy, powiat koszaliński i Gronowie, powiat drawski. Uczestniczyła również w prospekcjach powierzchniowych na Wolinie oraz badaniach tego typu prowadzonych w ramach Archeologicznego Zdjęcia Polski. Karierę zawodową zakończyła piastując stanowisko kustosza Muzeum Narodowego w Szczecinie. Od 1998 roku na emeryturze.

Jest aktywnym członkiem Stowarzyszenia Naukowego Archeologów Polskich Oddział w Szczecinie od momentu jego powstania w 1991 roku.

Poza pracą na polu archeologii wymienić należy działalność Marii Danuty Wołągiewicz w Stowarzyszenia Katyń w Szczecinie. Jest działaczem Stowarzyszenia od momentu jego powstania w roku 1989 pełniąc funkcje archiwistki, a od 2001 roku - wiceprezesa.

Odznaczenia

  • 1966 – Odznaka Tysiąclecia Państwa Polskiego
  • 1970 – Odznaka Zasłużonego Działacza Kultury
  • 1975 – Odznaka Gryfa Pomorskiego
  • 1983 – Srebrny Krzyż Zasługi
  • 1989 – Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
  • 2005 – Nagroda Pro Memoria (nadawany przez Radę Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa)
  • 2007 – Srebrny Medalu Opiekuna Miejsc Pamięci Narodowej (nadawany przez Radę Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa)
  • 2015 – Odznaka Honorowa Gryfa Zachodniopomorskiego

Ważniejsze publikacje

  • [Materiały do bibliografii archeologii Pomorza Zachodniego za lata 1957-1996], „Materiały Zachodniopomorskie” 1958-1997, t. 4-43.
  • Bibliografia archeologii Szczecina. W: red. G. Labuda, W. Filipowiak, Dzieje Szczecina. t. 1. Pradzieje Szczecina, Warszawa-Poznań 1983, s. 611–628, ISBN 83-01-04343-1.
  • Biblioteka Muzeum Narodowego. W: red. W. Michnal, Biblioteki Naukowe Szczecina, Szczecin 1983, s. 44–45.
  • Biblioteka. W: Muzeum Narodowe, dorobek naukowy w 40-leciu, „Przegląd Zachodniopomorski” 1986, 1, z. 4 (XXX), s. 282-284.
  • Bibliografia Ryszarda Wołągiewicza. W: red. A. Kokowski, Studia Gothica I, in memoriam Ryszard Wołągiewicz,. Lublin 1996, s. 13–17, ISBN 83-227-0846-7.
  • Biblioteka Muzeum Narodowego. W: red. T. Białecki, Encyklopedia Szczecina., t. 1. Szczecin 1999, s. 94, ISBN 83-873-4145-2.
  • Wykaz publikacji naukowych prof. dr. hab. Władysława Filipowiaka. W: red. E. Wilgocki i in., Instantia est mater doctrinae, Szczecin 2001, s. 11–24 (z Ludmiłą Zajdel-Szczyrską), ISBN 83-906-9633-9.
  • Wykaz publikacji naukowych dr Eugeniusza Cnotliwego. W: red. T. Galiński, E. Wilgocki, Res et Fontes. Księga jubileuszowa dr. Eugeniusza Cnotliwego, Szczecin 2003, s. 11–22, ISBN 83-861-3623-0 (MNS), 83-906-9634-7 (SNAP) (z Ludmiłą Zajdel-Szczyrską).
  • Materiały do bibliografii afrykanistyki szczecińskiej. W: red. J. Łapott, Afryka: 40 lat penetracji oraz poznawania ludów i ich kultur: materiały z sesji naukowej zorganizowanej przez Muzeum Narodowe w Szczecinie, 18-19 kwietnia 2002 roku, Szczecin 2004, s. 389-395, ISBN 83-861-3611-1 (z Ludmiłą Zajdel-Szczyrską).
  • Materiały do polskiej numizmatyki Pomorza Zachodniego na lata 1945–2003. W: red. G. Horoszko, Najnowsze badania nad numizmatyką i sfragistyką Pomorza Zachodniego, Szczecin 2004, s. 145–175, ISBN 83-861-3650-2. (z Ludmiłą Zajdel Szczyrską).
  • Bibliografia Jerzego Wojtasika. „Materiały Zachodniopomorskie” 2010, Nowa Seria 4/5, (2007/2008), s. 418-421.
  • Bibliografia Alicji Hamling. „Materiały Zachodniopomorskie” 2013, Nowa Seria 9 (2012), s. 632–633.
  • Wyniki badań ratunkowych na stanowisku produkcyjnym z okresu rzymskiego w Choszcznie-Kwiatowie w 1960 r. „Materiały Zachodniopomorskie” 1961, 6 (1960), s. 75–96.
  • Późnolateńskie wiaderko drewniane z Brzeźniaka, pow. Łobez. „Materiały Zachodniopomorskie” 1962, 7 (1961), s. 173–180.
  • Uzbrojenie ludności Pomorza Zachodniego u progu naszej ery. „Materiały Zachodniopomorskie” 1964, 9 (1963), s. 9–166. (z Ryszardem Wołągiewiczem).
  • Cmentarzysko z okresu późnolateńskiego i rzymskiego w Drawsku Pomorskim. „Materiały Zachodniopomorskie” 1969, 13 (1967), s. 295-336.
  • Słowa tęsknoty, zachowane listy jeńców Kozielska, Ostaszkowa i Starobielska. Szczecin 1996, ISBN 83-905-4650-7 (opr. wraz z Ewą Gruner-Żarnoch).
  • Maria Wołągiewiczowa, Curiculum vitae mojej teściowej, na podstawie wspomnień syna Ryszarda. W: red. R. Nazar, I. Skąpska, A. Spanily, Pisane miłością, losy wdów katyńskich, Gdynia 2000, s. 539-541, ISBN 83-914-1841-3, 97-883-9141-841-3.
  • Bogumiła Palczyńska, założycielka i pierwszy prezes Stowarzyszenia Katyń w Szczecinie. „Rodowód Rodzin Katyńskich” 2014, 3, nr 3, s. 108–110.

Przypisy

  1. Wspólnie z Ludmiłą Zajdel-Szczyrską zajmowała się dostosowaniem klasyfikacji katalogu rzeczowego do specyficznych potrzeb Muzeum, w efekcie czego jeden z najliczniej reprezentowanych w księgozbiorze działów – archeologii - obejmuje około 200 haseł w układzie krzyżo¬wym. Ponadto dla każdej dyscypliny wyodrębniono i szczegółowo opracowano hasła dotyczące Pomorza. Wołągiewicz M. Danuta, Biblioteka Muzeum Narodowego w Szczecinie 1945-1995, 10.02.1996, s. 3 [rękopis]. W: Archiwum BMNS.
  2. Wołągiewicz M. Danuta, [Materiały do bibliografii archeologii Pomorza Zachodniego za lata 1957-1996], „Materiały Zachodniopomorskie” 1958-1997, t. 4-43.


Bibliografia

  • Krajewska Katarzyna, Sylwetki szczecińskich bibliotekarzy – archeologów. Danuta Maria Wołągiewicz, „Bibliotekarz Zachodniopomorski” 2012, nr 2, s. 81-84.



Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: dr Bartłomiej Rogalski