Adolf Momot

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Adolf Momot
poeta, prozaik
brak zdjecia
Data urodzenia 22 sierpnia 1931
Miejsce urodzenia Hamernia
Data śmierci 6 kwietnia 2005
Miejsce śmierci Szczecin
Miejsce spoczynku Cmentarz Centralny w Szczecinie (kw. 4E-3-1)
Lokalizacja grobu zobacz na mapie


Adolf Momot (1931-2005) – poeta, prozaik

Życiorys

Adolf Momot urodził się 22 sierpnia 1931 w Hamerni k. Biłgoraja. Jego ojciec Józef był robotnikiem leśnym, a matka, z domu Nowak, gospodynią domową. W czasie okupacji był łącznikiem w partyzanckim oddziale Armii Krajowej. W 1948 roku za nielegalne posiadanie broni został aresztowany i skazany na dwa lata pozbawienia wolności. Karę odbywał w więzieniu przy ul. Rakowieckiej w Warszawie. Ze względu na wykrytą gruźlicę, czasowo został osadzony w więziennym szpitalu. Przebywał tam m.in. razem z gen. Aleksandrem Krzyżanowskim, ps. „Wilk”, byłym dowódcą AK na Wileńszczyźnie. Z powodu choroby w 1950 roku został zwolniony z więzienia

Od 1951 roku związany z Pomorzem Zachodnim. Razem z rodzicami zamieszkał w Morzycy k. Pyrzyc w ówczesnym województwie szczecińskim. Pracował kolejno jako robotnik rolny i kolejowy oraz monter linii energetycznych. Równocześnie uczył się w korespondencyjnym Liceum Ogólnokształcącym w Stargardzie Szczecińskim. Był sekretarzem Związku „Samopomoc Chłopska” w Pyrzycach. Po ukończeniu kursu nauczycielskiego w Szczecinie (1952), podjął pracę nauczyciela we wsi Sławęcin k. Choszczna. W 1953 roku zamieszkał na stałe w Szczecinie. Tu uczęszczał do Studium Nauczycielskiego. Studia polonistyczne ukończył zaocznie na UAM w Poznaniu. Początkowo pracował jako nauczyciel w szkołach dla pracujących. Ze szczecińską oświatą związany był aż do emerytury.

W 1959 roku zadebiutował jako poeta wierszami Dzika róża i Jesień na łamach dwutygodnika „Pomorze” (nr 8). Jego wiersze i proza wielokrotnie były publikowane w prasie szczecińskiej, m.in. w „Głosie Szczecińskim” i „Tygodniku Zachodnim”, prasie ogólnopolskiej, m.in. w „Tygodniku Kulturalnym”, „Sztandarze Młodych”, „Zielonym Sztandarze”, oraz wydawnictwach zbiorowych Almanachu literackim KKMP (1970), Nazywaniu ziemi (1970), Spojrzeniach i refleksjach (1970), Pamięci (1972) oraz w antologii twórców szczecińskich wydanej w jęz. łotewskim Gaismas pilna pilseta (1979). Był autorem kilku powieści, których akcja rozgrywa się współcześnie, ale także i w latach okupacji. Ich bohaterami są najczęściej mieszkańcy wsi i małych miasteczek, rodzinnej Lubelszczyzny lub Szczecińskiego. W 1979 roku opublikował powieść Sędzia główny, która doczekała się adaptacji teatralnej, m.in. wystawiono ją w szczecińskim Teatrze Krypta (prem. 23 marca 1981). W 1959 roku zadebiutował także w rozgłośni radiowej w Szczecinie wierszem Noc. Dla radia pisał także słuchowiska.

Współpracował z ruchem studenckim, m.in. ze studenckim teatrzykiem „Skrzat”. Był członkiem Związku Literatów Polskich (od 1966) i wiceprezesem Oddziału ZLP w Szczecinie (1976). Ze Stanisławem Witem Wilińskim współtworzył grupę literacką „Dwie twarze”.

Był radnym Miejskiej, a w latach 1975-1977 Wojewódzkiej Rady Narodowej. Piastował także funkcję wiceprzewodniczącego Komisji Oświaty i Kultury. Był ławnikiem Sądu Wojewódzkiego w Szczecinie i społecznym kuratorem sądowym.

Zmarł 6 kwietnia 2005 w Szczecinie. Został pochowany na Cmentarzu Centralnym (kw. 4E-3-1).



Z rodzinnego archiwum



Twórczość literacka

  • 1964Twarze (powieść) - Wydawnictwo Poznańskie, Poznań
  • 1965Korzenie (wiersze) - Wydawnictwo Poznańskie, Poznań (seria: Szczecińskie Arkusze Poetyckie)
  • 1966Tyle słońca (powieść) - Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, Warszawa
  • 1968Miodowy miesiąc (powieść) - Wydawnictwo Poznańskie, Poznań
  • 1969Wyjść z cienia drzewa (powieść) - Związek Młodzieży Wiejskiej. Zarząd Wojewódzki
  • 1971Mrowisko (powieść) - Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, Warszawa
  • 1979Sędzia główny (powieść) - Wydawnictwo Poznańskie, Poznań
  • 1981Zabieg (powieść) - Wydawnictwo Pojezierze, Olsztyn
  • 1983Nie lubię białych skwarków (powieść) - Wydawnictwo Czytelnik, Warszawa
  • 1997Prawo do zapytania (wiersze) - Wydawnictwo Algraf, Szczecin
  • 2002Lekka kawaleria (powieść) - Wydawnictwo Effector, Szczecin





Radio

Tytuł słuchowiska Reżyseria (adaptacja radiowa) Obsada Data pierwszej emisji
Czas dojrzewania (słuchowisko poetyckie; współautorzy Jolanta Frydrykiewicz, Ireneusz Krzysztof Szmidt, Stanisław Wit Wiliński) Juliusz Burski (Edward Balcerzan) Włodzimierz Grabowski, Wojciech Szostak, Julia Zyblewska 10 września 1963
Z jednej strony (opowiadanie) 1980
Wypadki zdarzają się rozmaite Sylwester Woroniecki Grzegorz Marchwicki 19 listopada 1981
Nie lubię białych skwarków Sylwester Woroniecki Włodzimierz Matuszak 17 kwietnia 1982
Pożegnanie z rodzicami Sylwester Woroniecki Andrzej Szczytko 18 grudnia 1982



Nagrody i wyróżnienia

  • 1962 – III nagroda za powieść Twarze w konkursie literackim organizowanym przez WRN w Szczecinie
  • 1963 – nagroda Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Szczecinie
  • 1965 – wyróżnienie w dziale prozy na Sympozjum Młodych Twórców Polski Północnej w Bydgoszczy
  • 1967 – Nagroda im. Stanisława Piętaka za powieść Tyle słońca
  • 1972 – nagroda szczecińskiego miesięcznika „Spojrzenia” za powieść Mrowisko
  • 1980 – nagroda Prezydium WRN w Szczecinie „za dotychczasowy dorobek literacki ukazujący w artystycznym kształcie przemiany społeczno-obyczajowe współczesnej wsi polskiej”
  • 1982 – Złoty Exlibris Książnicy Pomorskiej



Odznaczenia

Zasluzony Dzialacz.jpg



O twórczości Adolfa Momota

  • Halina Lizińczyk, Adolfa Momota droga przez wieś, „Morze i Ziemia” 1983 nr 35, s. 9



Bibliografia

  • Lesław M. Bartelski, Polscy pisarze współczesni 1939-1991. Leksykon, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1995
  • b.t. (Bogdan Twardochleb), Portrety szczecinian: Adolf Momot, „Kurier Szczeciński” z dn. 3-4 marca 1995
  • Encyklopedia Szczecina t. I (pod red. Tadeusza Białeckiego, autorki hasła Hanna Niedbał i Katarzyna Stańczyk), Uniwersytet Szczeciński, Szczecin 1999
  • Zbigniew Jarzębowski, Słuchowiska szczecińskiego radia, Uniwersytet Szczeciński, Szczecin 2009
  • Literatura na Pomorzu Zachodnim do końca XX wieku. Przewodnik encyklopedyczny (pod red. Ingi Iwasiów i Erazma Kuźmy, autor hasła Wacław Falkowski), Wydawnictwo „Kurier-Press”, Szczecin 2003
  • Maria Kowalewska, Pisarze Szczecina i Koszalina - noty biograficzne i bibliograficzne [w:] Pisarze Pomorza Zachodniego. Informator, Wydawnictwo Morskie, Gdynia 1967
  • Kto jest kim w Polsce 1984, Wydawnictwo Interpress, Warszawa 1984
  • Kto jest kim w Polsce Edycja 2, Wydawnictwo Interpress, Warszawa 1989

Inne źródła



IES64.png
Autor opracowania: Andrzej Androchowicz