Stanisław Biżek
| Stanisław Biżek | |||
| artysta rzeźbiarz | |||
|
| |||
| Data urodzenia | 14 listopada 1938 | ||
| Miejsce urodzenia | Wierzchowiska | ||
| Narodowość | polska | ||
Stanisław Biżek (ur. 1938) – artysta rzeźbiarz
Życiorys
Stanisław Andrzej Biżek urodził się 14 listopada 1938 roku w Wierzchowiskach. Jest absolwentem Państwowego Liceum Sztuk Plastycznych w Lublinie. Później studiował pod kierunkiem prof. Jacka Pugeta na Wydziale Rzeźby Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie.
Po ukończeniu studiów w 1964 roku zamieszkał w Szczecinie. Jego twórczość obejmuje rzeźbę plenerową i monumentalną (granit, kamień sztuczny, blacha miedziana, brąz), małe formy rzeźbiarskie w brązie, medalierstwo, w tym Odznakę Honorową Gryfa Zachodniopomorskiego (2002). Ponadto jest autorem pomników, z których większość zrealizował na Pomorzu Zachodnim.
Jego prace znajdują się w zbiorach muzealnych i galeriach Muzeum Narodowym w Szczecinie, Muzeum Sztuki Medalierskiej we Wrocławiu, Muzeum w Chorzowie, Muzeum Okręgowym w Lublinie, Galerii ZAR w Warszawie oraz w zbiorach prywatnych w kraju i za granicą (Anglia, Czechy, Dania, Francja, Niemcy, Szwecja, USA, Watykan, Włochy). Stanowią także ozdobę kolekcji Wydziału Kultury i Sztuki Urzędu Miejskiego i Wojewódzkiego w Szczecinie. Od wielu lat tworzy w swojej pracowni przy ul. Milczańskiej na Pomorzanach.
Był członkiem (1964-1983) i prezesem Związku Polskich Artystów Plastyków, a także założycielem (1984) i prezesem oddziału Związku Artystów Rzeźbiarzy (od 5 lutego 1986) w Szczecinie. Jest założycielem Stowarzyszenia Twórczego Artystów Rzeźbiarzy w Szczecinie oraz Sekcji Rzeźby ZPAP (1999).
Był organizatorem wielu imprez rzeźbiarskich, m.in. pleneru przy al. Jana Pawła II w Szczecinie, pleneru medalierskiego z okazji 750-lecia nadania praw miejskich Szczecinowi, pleneru rzeźbiarskiego na terenie szpitala onkologicznego w Szczecinie, Ogólnopolskiego Biennale Rzeźby w Szczecinie Ochrona Środowiska Naturalnego (siedem edycji) oraz Międzynarodowego Pleneru Rzeźbiarskiego w Buku (trzy edycje).
Jest laureatem Nagrody Artystycznej Miasta Szczecina za rok 2005.
Twórczość (wybór)

- 1966 – Pomnik na Cmentarzu Żołnierzy Radzieckich w Dębnie Lubuskim
- 1968 – Pomnik Żołnierzy Radzieckich i Polskich na Cmentarzu Wojskowym w Kamieniu Pomorskim
- 1972 – Pomnik 1000-lecia bitwy pod Cedynią (współautor Czesław Wronka)
- 1975 – akcenty rzeźbiarskie na Szlaku Pamięci Narodowej I Armii WP, Stępnica i Przybiernów
- 1976 – fontanna „Walczące byki” w Kołbaczu
- 1978 – Pomnik na szlaku II Armii WP w Przytocznej
- 1979 – Pomnik w hołdzie Żołnierzowi Polskiemu w Witnicy
- 1985 – Pomnik Osadnikom w Dobrej Nowogardzkiej
- 1986 – Pomnik osadnikom w Chojnie
- 1997 – „Zaczarowana Dorożka”, pl. K.I. Gałczyńskiego w Szczecinie
- 1998 – tablica pamiątkowa z brązu poświęcona wieloletniemu dyrygentowi i dyrektorowi Filharmonii Szczecińskiej, Stefanowi Marczykowi (siedziba Filharmonii w Urzędzie Miejskim w Szczecinie)
- pomnik w Myśliborzu
- pomnik w Łobzie
- rzeźby plenerowe w Szczecinie, m.in. „Ochrona życia” (ul. Strzałowska), figura Andrzeja Boboli (ul. Pocztowa 22)
- rzeźby w Międzyzdrojach, Świnoujściu, Kamieniu Pomorskim, Legnicy oraz w Binz, Kuhlungsborn, Albeck, Behringen (Niemcy)
- tablice w brązie, mosiądzu (m.in. w Zamku Książąt Pomorskich, Katedrze Szczecińskiej, kościele św. Jana Chrzciciela, na Politechnice Szczecińskiej, w Sejmiku Województwa Zachodniopomorskiego, przy Pomniku Czynu Polaków oraz dla szkół)
- seria medali Wielcy Polacy (m.in. Jan Paweł II, Czesław Miłosz, Józef Piłsudski, Władysław Stanisław Reymont, Henryk Sienkiewicz, Maria Skłodowska-Curie, Wisława Szymborska, Lech Wałęsa)
- medale okolicznościowe związane ze Szczecinem
Pomniki
-
Pomnik na Cmentarzu Żołnierzy Radzieckich w Dębnie Lubuskim (1966)
-
Pomnik na Cmentarzu Wojskowym w Kamieniu Pomorskim (1968)
-
Pomnik 1000-lecia Bitwy pod Cedynią (1972) - fot. Marek Czasnojć
-
Pomnik Osadnikom w Dobrej Nowogardzkiej (1985)
-
Pomnik Osadnikom w Chojnie (1986) - fot. Jan M. (Wikipedia)
Małe formy rzeźbiarskie
-
Optymista
-
Macierzyństwo
-
Statuetka okolicznościowa
-
Dialog w ogrodzie rajskim
Medalierstwo
-
Maria Skłodowska-Curie
-
Henryk Sienkiewicz
-
Władysław Stanisław Reymont
-
Czesław Miłosz
-
XVII Zjazd Polskiego Związku Filatelistycznego - Szczecin
Wystawy indywidualne


- 1968 – Szczecin
- 1974 – Szczecin
- 1974 – Goleniów
- 1975 – Szczecin - Klub Garnizonowy
- 1977 – Koszalin
- 1979 – Szczecin
- 1980 – Lublin
- 1984 – Szczecin
- 1990 – Szczecin
- 1997 – Szczecin - Galeria STAR
- 1997 – Wystawa Jednego Dzieła, Szczecin
- 1997 – Bucholz (Niemcy) - Galeria ARS TERRA
- 1998 – Paryż (Francja) - Galeria Philippe Gelot
- 1999 – wystawa retrospektywna rzeźby i medali z okazji 35-lecia pracy twórczej, Szczecin - Zamek Książąt Pomorskich
- 2000 – Hütscheroda (Niemcy)
- 2002 – Holbaek (Dania)
- 2004 – wystawa z okazji 40-lecia pracy twórczej, Szczecin
- 2007 – Rostock (Niemcy) - Ratusz
- 2014 – wystawa z okazji 50-lecia pracy twórczej, Szczecin - Zamek Książąt Pomorskich (Galeria Gotycka)
Wystawy zbiorowe



- 1970 – Ogólnopolska wystawa poplenerowa, Bytom
- 1970 – wystawa w Rostocku (NRD)
- 1970 – wystawa w Rydze (ZSRR)
- 1971 – III Ogólnopolska Wystawa Rzeźby, Warszawa
- 1973 – wystawa w Libercu (Czechosłowacja)
- 1973 – wystawa w Burgas (Bułgaria)
- 1973 – wystawa w Rostocku (NRD)
- 1974 – Medalierstwo w XX lecie PRL, Wrocław
- 1974-1991 – Ogólnopolskie Biennale Małych Form Rzeźbiarskich, Poznań
- 1975 – wystawa w Rostocku (NRD)
- 1975 – wystawa w Dortmundzie (RFN)
- 1975 – wystawa prac Sekcji Rzeźby ZPAP, Klub „13 Muz”, Szczecin (marzec)
- 1975 – „Od Odry po Bałtyk” (prezentacja prac twórców środowiska szczecińskiego), Muzeum Ziemi Lubuskiej, Zielona Góra (marzec)
- 1975 – „Plastyka szczecińska w XXX-leciu PRL”, Galeria Sztuki BWA, Zamek Książąt Pomorskich, Szczecin (kwiecień-maj)
- 1975 – Światowa Wystawa Medalierstwa FIDEM, Kraków
- 1976 – Współczesne Medalierstwo Polskie, Praga (Czechosłowacja)
- 1977 – wystawa w Umea (Szwecja)
- 1977 – Międzynarodowe Biennale „Dantesco” Ravenna (Włochy)
- 1978 – Medalierstwo Polskie XIX i XX wieku, New Dehli (Indie)
- 1979 – Międzynarodowe Biennale „Dantesco” Ravenna (Włochy)
- 1979 – Polskie Małe Formy Rzeźbiarskie, Paryż (Francja)
- 1979-1989 – Ogólnopolska Wystawa Rzeźby, Warszawa
- 1983 – Międzynarodowe Biennale „Dantesco” Ravenna (Włochy)
- 1983 – Polskie Małe Formy Rzeźbiarskie, Hannover (RFN)
- 1985 – Polskie Współczesne Medalierstwo, Damaszek (Syria)
- 1988 – „Rzeźba Szczecińska”, Ryga (ZSRR)
- 1988 – Polskie Małe Formy Rzeźbiarskie, Sofia (Bułgaria)
- 1988-1998 – Ogólnopolska Wystawa Rzeźby „Ochrona środowiska naturalnego”, Szczecin
- 1997 – „Dante w Polsce”, Warszawa
- 1997 – „Dante w Polsce” - Rzeżba z Biennale Dantego 1973-1996, Ravenna (Włochy)
- 1998 – Międzynarodowe Biennale „Dantesco” Ravenna (Włochy)
- 2000 – Wystawa Pomorza Zachodniego EXPO 2000, Hannover (Niemcy)
- 2003 – Impresje Szczecińskie, Malmö (Szwecja)
- 2003 – Sztuka Polska, Holbaek (Dania)
- 2003 – Sztuka Polska, Svaneke Bornholm (Dania)
- 2003 – Międzynarodowe Biennale „Dantesco” Ravenna (Włochy)
- 2003 – Wystawa Związku Polskich Artystów Plastyków Szczecińskich, Greifswald (Niemcy)
- 2004 – Wystawa Sztuki Na śladach Marii Curie-Skłodowskiej, DASSY (Francja)
- 2006 – „Przestrzenie wyobraźni” Współczesna sztuka pomorska, Neubrandenburg (Niemcy)
- 2006 – Współczesna sztuka Szczecina, Schwerin (Niemcy)
- 2006 – „Sztuka i materia”, Ueckermünde (Niemcy) - Haffmuseum
- 2008 – Rzeźba - Szczecińskie środowisko artystyczne, Włocławek
- 2010 – „Niech żyją artyści”, Szczecin - Calbud, Galeria Kapitańska
- 2010 – Współczesne medalierstwo na Pomorzu Zachodnim, Szczecin - Muzeum Narodowe
- 2011 – Wystawa środowiska szczecińskiego z okazji 100-lecia ZPAP, Szczecin
- 2016 – „Od mimesis do abstrakcji”, Chiostro di Voltorre (Włochy) 18 marca - 15 maja
- 2016 – wernisaż, Paryż (Francja) - Galerie Philippe Gelot (19 kwietnia - 7 maja)
- 2016 – sympozjum rzeźbiarskie „Kind und/oder Hoffnung”, Hörselberg-Hainich (Niemcy) 17 czerwca
- 2016 – wernisaż, Paryż (Francja) - Galerie Philippe Gelot (10-16 października)
- 2017 – wystawa „Souffle sur la création”, Paryż (Francja) - Saint-Germain l'Auxerrois (18-29 października)
Plenery

- 1970 – III Ogólnopolski Plener Przemysłowy, Bytom
- 1980 – Ogólnopolski Plener Medalierski, Kraków
- 1985 – Międzynarodowy I Ostseepleinair, Binz (NRD)
- 1986 – II Ogólnopolski Plener Rzeźbiarsko-Odlewniczy, Śrem
- 1987 – Ogólnopolski Plener Medalierski, Orońsko
- 1988 – Międzynarodowy II Ostseepleinair, Kühlungsborn (NRD)
- 1992 – Międzynarodowe Sympozjum Rzeźbiarskie, Ludwigshof (Niemcy)
- 1993 – Plener Rzeźbiarski, Lieper Winkel (Niemcy)
- 1994 – Międzynarodowe Sympozjum Rzeźbiarskie, Górzyca
- 1995 – I Międzynarodowy Plener Rzeźbiarski, Buk
- 1995 – Sympozjum „Granica”, Ludwigshof (Niemcy)
- 1996 – Międzynarodowy Plener Rzeźbiarski „Skulpturenpark”, Behringen (Niemcy)
- 1997 – Międzynarodowy Plener Rzeźbiarski, Gorzów Wlkp.
- 1997 – Międzynarodowy Plener Rzeźbiarski „Skulpturenwanderweg”, Hütscheroda-Behringen (Niemcy)
- 1997 – II Międzynarodowe Sympozjum „Granica”, Ludwigshof (Niemcy)
- 1998 – II Międzynarodowy Plener Rzeźbiarski, Buk
- 2002 – III Międzynarodowy Plener Rzeźbiarski, Buk
- 2002 – VI Międzynarodowe Sympozjum, Hütscheroda-Behringen (Niemcy)
- 2004 – Interdyscyplinarny Plener w Zespole Klasztornym, Neuzelle (Niemcy)
- 2004 – Plener rzeźbiarski „Przyroda - Nadzieja”, Szczecin
Nagrody i wyróżnienia
- 1966 – nagroda w konkursie Piękno Ziemi Szczecińskiej zorganizowanym przez Wydział Kultury WRN w Szczecinie z okazji 20-lecia Pomorza Zachodniego
- 1970 – II nagroda w konkursie na medal Piękno Ziemi Szczecińskiej (Szczecin)
- 1970 – I i II nagroda w konkursie na medal Dzieje Szczecińskich Rodzin XX wieku (Szczecin)
- 1972 – nagroda artystyczna Wojewódzkiej Rady Narodowej (Szczecin)
- 1974 – nagroda III stopnia MON (Warszawa)
- 1977 – III nagroda w Konkursie Ogólnopolskim na medal XXX-lecia LWP (Warszawa)
- 1978 – I nagroda w konkursie makroregionu nadmorskiego Konik Morski (Szczecin)
- 1983 – wyróżnienie na VI Międzynarodowym Biennale Dantesco-Ravenna (Włochy)
- 1994 – wyróżnienie w konkursie na pomnik AK w Szczecinie)
- 1996 – I nagroda w konkursie na wykonanie akcentu rzeźbiarskiego na pl. K.I. Gałczyńskiego w Szczecinie
- 1996 – nagroda Wojewody Szczecińskiego na V Ogólnopolskiej Wystawie Rzeźby Ochrona Środowiska Naturalnego (Szczecin)
- 1998 – „Złoty Ekslibris” Książnicy Pomorskiej w Szczecinie za wieloletnią twórczą współpracę
- 2002 – Grand Prix I Pomorskiego Konkursu Plastycznego w Szczecinku
- 2003 – stypendium Ministra Kultury
- 2005 – Nagroda Artystyczna Miasta Szczecina
- 2015 – nagroda Marszałka Województwa Zachodniopomorskiego Pro Arte
-
„Złoty Ekslibris” (1998)
-
Decyzja Ministra Kultury o przyznaniu stypendium twórczego (2003)
-
Nagroda Artystyczna Miasta Szczecina za rok 2005 (2006)
Listy gratulacyjne i okolicznościowe
-
List gratulacyjny Prezydenta Miasta Szczecina z okazji 35-lecia pracy twórczej (1999)
-
Życzenia Ministra Kultury Dziedzictwa Narodowego z okazji jubileuszu 70 rocznicy urodzin (2008)
-
List gratulacyjny Przewodniczącej Sejmiku Województwa Zachodniopomorskiego z okazji 50-lecia pracy twórczej (2014)
Odznaczenia
- 1971 – Honorowa odznaka „Za zasługi dla rozwoju ruchu społeczno-kulturalnego Szczecińskiego Towarzystwa Kulturalnego”
- 1972 – Odznaka Honorowa Gryfa Pomorskiego
- 1975 – Medal 30-lecia „Gryf Pomorski” Za zasługi dla Pomorza Zachodniego
- 1975 – Złota Honorowa Odznaka Towarzystwa Przyjaciół Szczecina
- 1975 – Zasłużony Działacz Kultury
- 1975 – Brązowy Medal „Za zasługi dla obronności kraju”
- 1975 – Medal pamiątkowy „Za zasługi dla 12 Dywizji Zmechanizowanej”
- 1978 – Brązowy Krzyż Zasługi
- 1984 – Medal 40-lecia PRL
- 1987 – Złoty Krzyż Zasługi
- 2007 – Złota Odznaka Honorowa Gryfa Zachodniopomorskiego
- 2014 – Medal za Zasługi dla Miasta Szczecina
- 2019 – Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”
-
Medal 30-lecia „Gryf Pomorski” (1975)
-
Dyplom Medalu za Zasługi dla Miasta Szczecina (2014)
-
Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2019)
O artyście
- (...) W pracach Stanisława Biżka nie ma przypadkowości. Każda forma jest przemyślana, uzasadniona, czasem potraktowana z fantazją, aby dzieło nabrało autonomicznej ekspresji. Każda jego praca jest niezmiennie konsekwentna w formie jak charakter jej twórcy nie poddający się przemijającym, zmiennym modom. (...) Jego dzieła zachowały to, co w rzeźbie jest nadzwyczaj ważne, a mianowicie konkretność, namacalną realność materiału. Każdy materiał, z którego tworzy swoje dzieło, traktuje z należnym szacunkiem i konsekwencją. Dlatego powstają prace różnorodne w formie i wyrazie, zawsze przemyślane, doprowadzone do ostatecznego kształtu zgodnego z zamysłem (wizją) twórcy. (...) Obcowanie ze sztuką Stanisława Biżka pomaga nam poznawać i zrozumieć świat. Jego dzieła mają wymowę ponadczasową. Przekazują odbiorcy ważne prawdy o życiu, przemijaniu, zmaganiach z losem, który jednak sami możemy kształtować. W prawdy zawarte w dziełach Stanisława Biżka łatwo jest uwierzyć, gdy bliżej poznamy samego twórcę. Jest szczery, komunikatywny, konsekwentny i jest przede wszystkim prawdziwym artystą, który uparł się, aby twórczość stanowiła główną treść jego życia. Zawierzył sztuce i w ogromnym trudzie, ale z powodzeniem nieustannie formuje własną przestrzeń twórczą, własny świat, do którego nas wprowadza. (Zofia Bilińska - Katalog wystawy)
- (...) Stanisław Biżek - artysta rzeźbiarz, autor wielkich pomników, laureat licznych nagród, uczestnik wielu wystaw i członek licznych jury krajowych i międzynarodowych. Pogromca i kreator materii w trzech wymiarach i skali o ogromnej rozpiętości. W samym życiorysie artystycznym zapisane ma niemal wszystko: rzeźby pomnikowe, akcenty rzeźbiarskie, rzeźby ruchome, kameralne, medale i plakietki. Jest postacią znacząca w środowisku szczecińskim, a przede wszystkim: rzeźbiarzem zrealizowanym, spełnionym. W rzeczywistości sztuki aktualnej, zdominowanej przez instalacje, environments, happeningi, rzeźbiarz w tradycyjnym pojęciu staje się klasykiem, więcej zjawiskiem anachronicznym, przestarzałym, dziwnym. (Marta Poszumska - Katalog wystawy)
- (...) Rzeźba Stanisława, jak człowiek, jest organizmem, w którym nie ma zbędnych części lub w niewłaściwym miejscu. Całość idealnie funkcjonuje, zbudowana w idealnej harmonii i proporcji. Artysta z natury jest filozofem, interesuje go życie we wszystkich przejawach, jest biernym i wnikliwym obserwatorem, powstałe doświadczenia wprowadza w materię rzeźby.Pracuje perfekcyjnie, dba o zachowanie proporcji między formą a treścią. Wspaniale czuje materiał, właściwie go stosuje. Dzieło ma wydźwięk filozoficzny, zabarwiony metaforą. Twórczość Stanisława to rozmowa z Bogiem. Dążąc do ideału zbliża się do jego istoty, jest genialnym artystą w każdym calu. (Wiesław Adamski - Katalog wystawy)
- (...) Wszystkie Pańskie realizacje świadczą o Pana wyjątkowym talencie i ogromnych umiejętnościach warsztatowych. Z rzemieślniczą pewnością oraz wiedzą o materiale, wykonuje Pan rzeźby z brązu, aluminium, granitu czy marmuru. Jest Pan autorem Odznaki Honorowej Gryfa Zachodniopomorskiego, tablic, jak tej dla Zamku Książąt Pomorskich w Szczecinie, i najdrobniejszych, zrealizowanych z niezwykłą starannością, medalierskich precjozów. Gratuluję Panu kunsztu widocznego w Pańskich pracach, które znajdują się w ważnych polskich kolekcjach. (...) Jako zasługi na rzecz polskiej kultury należy wymienić Pańską działalność społeczną i związkową. (...) Posiada Pan niezwykle bogaty dorobek artystyczny, na który składają się liczne wystawy indywidualne w Polsce i za granicą, publikacje w wielu artystycznych wydawnictwach, a także udział w ogólnopolskich i międzynarodowych biennale. (...) Pańska postawa w krzewieniu idei etosu rzemieślnika w sztuce stanowi wzór do naśladowania dla następnych pokoleń. (prof. Piotr Gliński, minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego - List gratulacyjny z okazji jubileuszu 85 urodzin)
Publikacje o artyście (wybór)
- Dzieje sztuki polskiej 1890-1980, s. 138
- Kira Gałczyńska, Mój anioł ma skrzydło zielone, Warszawa 2008, s. 23
- Kronika Miasta Szczecina 1985, Szczecin 1986, s. 92-93
- J. Michalczyk, Ziemia Wierzchowska przyroda i człowiek, Modliborzyce 2009, s. 124
- „Projekt” 1977 nr 3, s. 54
- Rzeźba polska, 1989, s. 29, 33
- Rzeźba. Stanisław Andrzej Biżek (katalog wystawy), Zamek Książąt Pomorskich w Szczecinie, Szczecin 2013
- Stanisław Biżek. Rzeźba (katalog wystawy), Zamek Książąt Pomorskich w Szczecinie, Szczecin 2004
- „Sztuka” 1977 nr 4, s. 28; 1981 nr 1, s. 18,50; 1984 nr 2, s. 96, 100; 1985 nr 1, s. 19; 1989 nr 2, s. 63; 1999 nr 10, s. 4
- Sztuka na obrzeżach Parku Narodowego Hainich, Behringen 2004, s. 7-10, 12, 14, 19, 24, 28, 44
- Z. Wach, Historia dworku w Wierzchowiskach na Roztoczu, Warszawa 2010, s. 100
- Z galerii wspomnień, Zamek Książąt Pomorskich w Szczecinie, Szczecin 2006, s. 23, 29-31
-
Katalog wystawy zorganizowanej z okazji 40-lecia pracy twórczej (proj. katalogu i okładki Andrzej Maciejewski) - 2004
-
Katalog wystawy zorganizowanej z okazji 50-lecia pracy twórczej (proj. katalogu i okładki Andrzej Maciejewski) - 2013
-
Plakat wystawy - 2014
Zobacz także
Bibliografia
- Encyklopedia Szczecina t. I A-O (pod red. Tadeusza Białeckiego, autorka hasła Jadwiga Najdowa), Uniwersytet Szczeciński, Szczecin 1999
- Kto jest kim w Polsce Edycja 2, Wydawnictwo Interpress, Warszawa 1989
- Stanisław Biżek. Rzeźba (katalog wystawy), Zamek Książąt Pomorskich w Szczecinie, Szczecin 2004
Inne źródła
- Fotografie autorstwa i ze zbiorów Stanisława Biżka


