Zygmunt Rychter

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zygmunt Rychter
muzyk, kompozytor, chórmistrz
brak zdjecia
Data urodzenia 29 kwietnia 1922
Miejsce urodzenia Ostrów Wielkopolski
Data śmierci 31 sierpnia 1992
Miejsce śmierci Szczecin



Zygmunt Rychter (1922-1992) – muzyk, kompozytor, chórmistrz

Życiorys

Zygmunt Rychter urodził się 29 kwietnia 1922 roku w Ostrowie Wielkopolskim. Brał udział w kampanii wrześniowej 1939 roku.

Kompozycję i dyrygenturę studiował pod kierunkiem prof. Tadeusza Szeligowskiego.

W 1945 roku objął stanowisko kierownika muzycznego Domu Żołnierza „Awangarda” w Toruniu. W 1948 roku został prezesem Związku Muzyków RP w Białogardzie. W tym samym roku wyjechał do Szczecina.

Tu rozpoczął współpracę z Redakcją Muzyczną rozgłośni Polskiego Radia, którą kontynuował praktycznie do końca swojego życia. Był jednym z współautorów popularnego Radiokutra, cyklicznej audycji satyryczno-rozrywkowej, do której przygotowywał oprawę muzyczną. Dla radia pisał popularne piosenki, które najczęściej stawały się przebojami (m.in. Adres w wykonaniu Hajduczków). Większość piosenek poświęcił Szczecinowi. Na niwie muzycznej udzielał się jako kompozytor, kierownik i aranżer zespołów wokalnych. W latach 1949-1955 był stałym akompaniatorem męskiego zespołu wokalnego Trymer. Blisko współpracował z innymi radiowcami – Leonem Jarzembowskim, Tadeuszem Klimowskim i Marianem Sygańcem.

W 1949 roku podjął pracę w szczecińskiej delegaturze Przedsiębiorstwa Imprez Artystycznych ARTOS (późniejsze Przedsiębiorstwo Imprez Estradowych „Estrada” ). Wkrótce został dyrektorem tej instytucji.

Od 1956 roku do przejścia na emeryturę w 1982 roku związany był ze szczecińskim teatrem muzycznym (Operetka Szczecińska, Teatr Muzyczny), gdzie był niezwykle cenionym chórmistrzem. Współpracował także z teatrami dramatycznymi i z amatorskim ruchem artystycznym w Szczecinie. W latach 80. był kierownikiem muzycznym Teatru im. Juliusza Osterwy w Gorzowie.

Komponował pieśni chóralne oraz kantaty. Wspólnie z Edmundem Borowskim, Januszem Cegiełłą i Romualdem Żylińskim napisał muzykę do dwuaktowego wodewilu Tu jest nasz dom. Spektakl ten w reż. Ryszarda Pietruskiego został przygotowany i wystawiony w 1952 roku przez ARTOS. Wspólnie z Brunonem Gościniakiem i Jackiem Mełnickim skomponował muzykę do spektaklu Tadeusza Klimowskiego Gdyby do szkoły chodziły anioły. Przedstawienie z dużym sukcesem wystawiono na scenach Teatru Dramatycznego w Legnicy i Teatru Muzycznego im. Danuty Baduszkowej w Gdyni. Był autorem repertuaru wielu szczecińskich zespołów muzycznych i wokalnych (m.in. Zespół Wokalno-Rytmiczny Domu Kultury Kolejarza, Fala, Trymer, Hajduczki)

Należał do najbardziej znanych i cenionych organizatorów i popularyzatorów życia muzycznego Szczecina. Współorganizował m.in. Festiwal Młodych Talentów (1962), a także Szczecińską Wiosnę Orkiestr. Jako entuzjasta piosenek morskich zainicjował ogólnopolski konkurs na piosenkę morską, organizowany przez Wyższą Szkołę Morską i ZAKR w Szczecinie(1977).

Był członkiem Związku Autorów i Kompozytorów Rozrywkowych (ZAKR). Przez wiele lat był prezesem szczecińskiego oddziału tego stowarzyszenia.

Zmarł 31 sierpnia 1992 roku w Szczecinie.



Twórczość i działalność muzyczna (Szczecin)

Teatr i estrada

Tytuł Kompozytor Autor/Autor libretta Reżyser Forma twórczości Teatr Data premiery
Tu jest nasz dom Edmund Borowski, Janusz Cegiełła, Romuald Żyliński, Zygmunt Rychter Ryszard Pietruski muzyka Państwowa Organizacja Imprez Artystycznych ARTOS 1952
Kraina uśmiechu Franz Lehár Ludwig Herzer, Fritz Löhner-Beda Edmund Wayda przygotowanie chóru Operetka Szczecińska Towarzystwa Miłośników Teatru Muzycznego 25 stycznia 1957
Cnotliwa Zuzanna Jean Gilbert Georg Okonkowski Edmund Wayda przygotowanie chóru Operetka Szczecińska Towarzystwa Miłośników Teatru Muzycznego 31 grudnia 1957
Zemsta nietoperza Johann Strauss syn Karl Haffner, Richard Genèe wg sztuki Das Gefängnis Rodericha Benedixa i wodewilu La Réveillon Henriego Meilhaca i Ludovica Halévy'ego Edmund Wayda przygotowanie chóru Państwowa Operetka 10 maja 1958
Wyspa Hibiskusów Edmund Borowski, Michał Dąbrowski Aleksander Jadźwing Aleksander Fogiel przygotowanie chóru Państwowa Operetka 1 września 1958
Wiktoria i jej huzar Paul Ábrahám Alfred Grünwald, Fritz Löhner-Beda, Emmerich Földes Edmund Wayda przygotowanie chóru Państwowa Operetka 1 grudnia 1958
Zaczęło się w banku... (Mysz kościelna) Bożena Brzezińska Henryka Minnicka (adaptacja) wg komedii Laszlo Fodora Jan Maciejowski przygotowanie chóru Państwowa Operetka 29 stycznia 1959
Tysiąc i jedna noc Johann Strauss syn Leo Stein, Carl Lindau Witold Zdzitowiecki przygotowanie chóru Państwowa Operetka 29 marca 1959
Księżniczka czardasza Emmerich Kálmán Leo Stein, Bella Jenbach Edmund Wayda przygotowanie chóru Państwowa Operetka 18 czerwca 1959
Baron cygański Johann Strauss Ignaz Schnitzer wg noweli Saffi Maurycego Jokaya Edmund Wayda chórmistrz Państwowa Operetka 4 października 1961
Gwiazdy patrzą na nas (program sylwestrowy) różni kompozytorzy różni autorzy akompaniament na fortepianie Państwowa Operetka 31 grudnia 1961
Błękitna maska Fred Raymond Heinz Hentschke Hans Salomon (NRD) przygotowanie chóru Państwowa Operetka 29 marca 1962
Do góry nogami (program rozrywkowo-kabaretowy) Zygmunt Rychter, Emił Dimitrow i inni Konstanty Ildefons Gałczyński, Lubomir Legut, Ryszard Liskowacki (także kierownictwo literackie) i inni muzyka, oprawa muzyczna Kawiarnia Kaskada kwiecień 1963
Czarujący Giulio Gorni Kramer Pietro Garinei, Sandro Giovannini Danuta Baduszkowa chórmistrz Państwowa Operetka 15 października 1963
Szalony sylwester (program składankowy z udziałem artystów Operetki Szczecińskiej) różni kompozytorzy Ref-Ren Antoni Kaczorowski akompaniament Sala ZBM (Kino „Promień”) 31 grudnia 1963
Can-Can Cole Porter Abe Burrows Edmund Wayda chórmistrz Państwowa Operetka 29 stycznia 1964
Życie paryskie Jacques Offenbach Władysław Krzemiński wg Henri Meilhaca i Ludovica Halévy Ewa Kołogórska chórmistrz Państwowa Operetka 16 czerwca 1964
Wesoła wdówka Franz Lehár Victor Léon, Leo Stein Edmund Wayda chórmistrz Państwowa Operetka 14 października 1964
Paganini Franz Lehár, Edmund Borowski (muzyka baletowa) Paul Knepler, Béla Jenbach Tadeusz Laskowski chórmistrz Państwowa Operetka 30 września 1965
My Fair Lady Frederic Loewe Alan Jay Lerner wg komedii George'a Bernarda Shawa Pigmalion Emil Chaberski chórmistrz Państwowy Teatr Muzyczny 19 lutego 1966
Ptasznik z Tyrolu Karl Zeller Moritz West (Moritz Nitzelberger) i Ludwig Held wg pomysłu Fr. Bieville'a Edmund Wayda chórmistrz Państwowy Teatr Muzyczny 12 października 1966
Hrabina Marica Emmerich Kálmán Julius Brammer, Alfred Grünwald Edmund Wayda przygotowanie chóru Państwowy Teatr Muzyczny 19 lipca 1967
Nitouche Hervé (Louis Auguste Florimond Ronger) Henri Meilhac, Albert Millaud Juliusz Lubicz-Lisowski przygotowanie chóru Państwowy Teatr Muzyczny 21 stycznia 1968
Noc w Wenecji Johann Strauss syn Friedrich Zell, Richard Genee Tadeusz Laskowski przygotowanie chóru Państwowy Teatr Muzyczny 3 maja 1968
Dama od Maxima Ryszard Sielicki Antoni Marianowicz wg komedii Georges'a Feydeau Aleksander Długosz kierownictwo chóru Państwowy Teatr Muzyczny 3 września 1968
Student żebrak Karl Millöcker Friedrich Zell, Richard Genèe Janusz Marzec przygotowanie chóru Państwowy Teatr Muzyczny 21 grudnia 1968
Wiedeńska krew Johann Strauss syn Victor Léon, Leo Stein Zofia Weissówna chórmistrz Państwowy Teatr Muzyczny 26 września 1969
Eksportowa żona Stanisław Renz Jan Majdrowicz Stanisława Stanisławska, Jan Majdrowicz przygotowanie chóru Państwowy Teatr Muzyczny 20 listopada 1969
Inez Edmund Borowski Kazimierz Andrzej Czyżowski Janusz Marzec przygotowanie chóru Państwowy Teatr Muzyczny 12 marca 1970
Dzwony kornewilskie Robert Planquette Louis Clairville, Charles Gabet Janusz Marzec przygotowanie chóru Państwowy Teatr Muzyczny 27 czerwca 1970
Gejsza Sidney Jones Oven Hall, Harry Greenbank Jan Wodzyński przygotowanie chóru Państwowy Teatr Muzyczny 30 września 1970
Cygańska miłość Franz Lehár Alfred Maria Willner, Robert Bodanzky Aleksander Długosz kierownictwo chóru Państwowy Teatr Muzyczny 23 maja 1971
Kraina uśmiechu Franz Lehár polska wersja libretta wg pomysłu Victora Leona i Ludwiga Herzena - Krystyna Chudowolska, Lech Terpiłowski, Tadeusz Janicki Tadeusz Bursztynowicz przygotowanie chóru Państwowy Teatr Muzyczny 15 grudnia 1971
Krakowiacy i Górale Jan Stefani Wojciech Bogusławski Tadeusz Bursztynowicz przygotowanie chóru Państwowy Teatr Muzyczny 19 kwietnia 1972
Hello, Dolly! Jerry Herman Michael Stewart Bedřich Kramosil (Czechosłowacja) przygotowanie chóru Państwowy Teatr Muzyczny 13 września 1972
Aniuta Jurij Milutin Jakub Zyskind Władimir Kuroczkin (ZSRR) przygotowanie chóru Państwowy Teatr Muzyczny 29 grudnia 1972
Bal w operze Richard Heuberger Wiktor Leon i Hugo von Waldberg wg komedii Trzy różowe domina Alfreda Charlemagne Delacoura i Alfreda Hennequina Henryk Mozer chórmistrz Państwowy Teatr Muzyczny 18 kwietnia 1973
Nicole Michael Jary Andreas Bauer wg Ernsta Nebhuta Tadeusz Bursztynowicz chórmistrz Państwowy Teatr Muzyczny 28 grudnia 1973
Zemsta nietoperza Johann Strauss syn Karl Haffner, Richard Genèe wg sztuki Das Gefängnis Rodericha Benedixa i wodewilu La Réveillon Henriego Meilhaca i Ludovica Halévy'ego Marian Kobielski przygotowanie chóru Państwowy Teatr Muzyczny 12 lipca 1974
Piękna Helena Jacques Offenbach Janusz Minkiewicz Tadeusz Bursztynowicz przygotowanie chóru Państwowy Teatr Muzyczny 19 lutego 1975
W imieniu brawa (zdarzenie muzyczno-teatralne) P. Ábrahám, L. Bernstein, I. Dunajewski, K. Gaertner, J. Gilbert, J. Herman, E. Kálmán, F. Lehár, M. Leigh, F. Loewe, T. Mackeben, J. Offenbach, C. Porter. L. Różycki, M. Sart, J. Strauss syn Lech Terpiłowski, Andrzej M. Trzos Jerzy Ukleja kierownictwo chóru Państwowy Teatr Muzyczny 28 czerwca 1975
Wesoła wdówka Franz Lehár Victor Leon, Leo Stein Tadeusz Bursztynowicz kierownictwo chóru Państwowy Teatr Muzyczny 28 stycznia 1976
Machiavelli (musical) Jerzy Wasowski Antoni Marianowicz i Ryszard Marek Groński Ewa Kołogórska kierownictwo chóru Państwowy Teatr Muzyczny 20 października 1976
Rose Marie Rudolf Friml, Herbert Stothart Otto Harbach, Oskar Hammerstein Tadeusz Bursztynowicz przygotowanie chóru Państwowy Teatr Muzyczny 25 maja 1977
Kulig (śpiewogra) Łucjan Kamieński, Jan Maklakiewicz, Leon Schiller i inni Jerzy Ukleja wg układu tekstu Leona Schillera i Juliana Tuwima Jerzy Ukleja kierownictwo chóru Państwowy Teatr Muzyczny 13 kwietnia 1978
Słodka Irma Marguerite Monnot Alexander Beffort Czesław Szpakowicz przygotowanie chóru Państwowy Teatr Muzyczny 14 czerwca 1978
Wesołe kumoszki z Windsoru Otto Nicolai Hermann Salomon Mosenthal Tadeusz Bursztynowicz przygotowanie chóru Państwowy Teatr Muzyczny 22 listopada 1978
Henryk VI na łowach Karol Kurpiński Wojciech Młynarski wg komedii Wojciecha Bogusławskiego Aleksander Strokowski przygotowanie chóru Państwowy Teatr Muzyczny 3 maja 1979
Baron cygański Johann Strauss syn Ignaz Schnitzer wg noweli Saffi Maurycego Jokaya Tadeusz Bursztynowicz przygotowanie chóru Państwowy Teatr Muzyczny 14 listopada 1979
Zbójecka oberża Franz Grothe Curt Hanno Gutbrod Werner Müller (NRD) przygotowanie chóru Państwowy Teatr Muzyczny 20 lutego 1980
Straszny dwór Stanisław Moniuszko Jan Chęciński Tadeusz Bursztynowicz przygotowanie chóru Państwowy Teatr Muzyczny 10 lipca 1980
Carewicz Franz Lehár Béla Jenbach i Heinz Reichert na podst. sztuki Carewicz Gabrieli Zapolskiej Tadeusz Bursztynowicz przygotowanie chóru Państwowy Teatr Muzyczny 15 stycznia 1981
Halka Stanisław Moniuszko Włodzimierz Wolski Tadeusz Bursztynowicz i Ewa Kołogórska przygotowanie chóru (wspólnie z Bohdanem Boguszewskim) Państwowy Teatr Muzyczny 17 czerwca 1982
Jak tu dzisiaj grać? Kabaret Klim Ryszard Major kierownictwo muzyczne Teatr Współczesny 6 lutego 1988
Mechaniczna Magdalena Zygmunt Rychter Andrzej Maleszka Tadeusz Zapaśnik muzyka Teatr Współczesny 27 marca 1988
Kabaret Kici-Koci Miron Białoszewski Ryszard Major kierownictwo muzyczne Teatr Współczesny 26 listopada 1988
Pępek Zygmunt Rychter Jean Anouilh Witold Skaruch opracowanie muzyczne Teatr Współczesny 23 czerwca 1989


Telewizja

Tytuł Kompozytor Autor libretta Reżyseria Realizacja TV Forma twórczości Teatr Data premiery
Gejsza Sidney Jones Oven Hall, Harry Greenbank Jan Wodzyński przygotowanie chóru Telewizja Szczecin – przeniesienie z PTM (pr. lokalny) 24 października 1971
Krakowiacy i Górale Jan Stefani Wojciech Bogusławski Tadeusz Bursztynowicz przygotowanie chóru Telewizja Szczecin (TVP1 - pr. ogólnop.) 1 stycznia 1973



Kompozycje

Pieśni chóralne i kantaty

  • Kantata Zwycięstwa (utwór instrumentalny)
  • Wybrzeże (do tekstu Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej)
  • Żołnierze z Cedyni (do tekstu Tadeusza Klimowskiego)


Piosenki (wybór)

Tytuł Autor tekstu Wykonawcy Posłuchaj
Adres Tadeusz Klimowski Hajduczki; Wiesław Łągiewka
Dwie tęsknoty Włodzimierz Patuszyński
Kołysanka dla artysty
Marsz sportowy Trymer
Morska jesień Ireneusz Krzysztof Szmidt Adam Jaskierski
Otwórz radio na Szczecin Marian Syganiec Fala
Piec Piotr Wantula
Pieśń o Odrze Rajmund Fleszar
Piosenka na kajaku Fala
Piosenka o Wałach Chrobrego Jerzy Czerkawski Fala i Trymer; Zespół Kameralny Vocalis
Piosenka z radia Ryszard Grabowski Fala; Zespół Kameralny Vocalis
Płynie Odra Trymer
Pod kolorowym parasolem Włodzimierz Patuszyński
Sianokosy nad Odrą Fala
Szczeciński tramwaj Marian Syganiec Fala; Zespół Kameralny Vocalis
Taki brzdąc Karin Stanek
Warszawa i ptaki Rajmund Fleszar Nieznani; Trymer
Wiosna nad Odrą A. Żarnowski
Wiosna w Szczecinie
Zielone miasto (Szczecińska piosenka) Włodzimierz Patuszyński


Płyty


Nagrody i wyróżnienia

  • 1976 – wpis do Złotej Księgi Zasłużonych dla Szczecina



Odznaczenia

Zasluzony Dzialacz.jpg
  • 1970 – Zasłużony Działacz Kultury
  • 1979 – Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
  • 1988Odznaka Honorowa Gryfa Pomorskiego
  • Medal za udział w wojnie obronnej 1939 (przyznany przez Rząd Tymczasowy RP w Londynie)



Ciekawostki

  • W „Kronice Miasta Szczecina 1986” (s. 117-120) ukazał się artykuł Mikołaja Szczęsnego Informacja o działalności Pomorskiej Grupy Kompozytorów oraz szczecińskiego oddziału Związku Autorów i Kompozytorów Rozrywkowych - sylwetka Zygmunta Rychtera



Zobacz także


Bibliografia

  • Zbigniew Adrjański, Kalejdoskop estradowy 1944-1989, Dom Wydawniczy Bellona, Warszawa 2002


Inne źródła

  • Programy teatralne (zbiory własne)



IES64.png
Autor opracowania: Andrzej Androchowicz